طبیعت ودرمان
بیان مسائل درمانی وکمک به اشرف مخلوقات 
                        مقدمه، ص: 1
                        عوامل خارجى بر دارو

بعضى از حالات كه به وسيله صنعت بر داروها عارض مى‏شود حكم داروها نيز تغيير مى‏يابد و ويژگى‏هاى اوليه آنها دگرگون مى‏شود، مثلًا پختن، كوبيدن، آتش زدن، شستن، يخ بستن از سرما، مجاورت دارويى با داروى ديگر، شايد دارو را از حالى به حالى دگرگون سازد. گاهى آميختن دارويى با دارويى ديگر خصايص اوليه دارو را تغيير مى‏دهد.
پختن دارو
دارويى‏هايى هستند كه جِرمش متراكم و غليظ است و تا بسيار نجوشانى اثرى نمى‏بخشد مانند: ريشه كبر، زراوند، زرنباد و شبيه آنها.
دارويى كه در حالت اعتدال است بايد به حالت اعتدال جوشيده شود، چراكه اگر بسيار بجوشد از تأثير مى‏افتد. مانند: داروهاى مدر، استوخودوس.
دارويى كه رقيق‏تر از حالت اعتدال است و كمترين جوشيدن براى آن كافى است اگر بيشتر از يك غُل بجوشد تأثير دارويى را از دست مى‏دهد مانند: افيتمون.
كوبيدن دارو
برخى از داروها بعد از كوبيده شدن اثرى ندارند، مانند: سقمونيا. پس بايد با كمال نرمش و آهستگى و تأنّى كوبيد و نبايد بر آن فشار زياد آورد تا بر اثر فشار كوبيدن چنان گرمايى حاصل شود كه نيروى آنها را تباه گرداند. مثلًا دارويى كه خلط يا درد را بيرون مى‏راند، اگر در كوبيدن آن افراط كنند خاصيتش را از دست مى‏دهد و تنها مواد آبكى را دفع مى‏نمايد؛ زيرا آنقدر ريز شده كه بسيار زود نفوذ مى‏كند و به اندامى مى‏رسد كه مورد نظر نبوده است. صمغ‏ها نيز بر اثر كوبيده شدن تأثير خود را از دست مى‏دهند. اگر آنها را در آب حلّ كنند بهتر از آن است كه بكوبند.
سوزاندن دارو
                        مقدمه، ص: 2
برخى از داروها را بايد سوزاند تا از تأثيرش كاسته شود و برخى را نيز به اين منظور بايد سوزاند تا تأثيرش بيشتر گردد. به طور كلّى هدف از سوزاندن دارو يكى از حالات پنجگانه زير است:
1) از حدّت دارو بكاهيم مانند: زاج‏
2) دارو حدّت يابد مانند: آهك‏
3) دارويى كه مى‏خواهيم لطيف شود مانند: خرچنگ و شاخ گوزن‏
4) براى كوبيدن و خرد شدن آمادگى پيدا كند مانند: ابريشم.
5) براى اين‏كه از تباهى گوهرش اثرى نماند مانند: كژدم كه آن را براى معالجه سنگ مثانه مى‏سوزانند.
شستن دارو
1) وقتى دارو بيش از حدّ لازم گرم است، به وسيله شستن رو به سردى مى‏آورد و اعتدال مى‏يابد. آن بخش از دارو كه مزاج خاكى دارد وقتى به آتش كشيده مى‏شود گرمى را از آتش دريافت مى‏دارد. عمل شستن آن را از گرمى اكتسابى مى‏رهاند. آهك شسته همين حالت را دارد.
2) شستن دارو گاهى نه تنها بدين منظور است كه سردى بخشد بلكه منظور آن نيز است كه اجزاى دارو را كوچك سازد و صيقل دهد و آماده بهره‏بردارى نمايد. مانند نرم كردن توتيا در آب.
3) در دارو نيرويى است كه كارى به آن نداريم و مى‏خواهيم آن را از دارو دور نماييم مثلًا عمل شستشو را در سنگ ارمنى و لاجورد انجام مى‏دهيم تا نيروى تهوّع‏آور را از دست بدهند.
منجمد كردن دارو
هر دارويى‏
گوهرش سرد است و در حالت انجماد نيروى لطيف را از دست مى‏دهد و سرديش افزايش مى‏يابد.
                        مقدمه، ص: 3
مجاورت دارو با داروى ديگر
داروها گاهى بر اثر همنشينى و مجاورت كنش، ويژه خود را تغيير مى‏دهند. داروى سرد از همسايه گرم، گرمى كسب مى‏كند و داروى گرم از همنشينى سرد به سردى مى‏گرايد. بسيارى از داروهاى سردمزاج را كه در كنار شبرم، جندبيدستر و مشك قرار دهند به گرم مزاجى روى مى‏آورند و گرمى مى‏بخشند. بسيارى از داروهاى گرم را اگر در مجاورت كافور و صندل كه سردند بگذارند به سردى مى‏گرايند.
آميزش داروها
در آميزش داروها با هم يكى از حالات زير ايجاد مى‏شود:
1) اثرات دارويى با آميختن بيشتر گردد.
2) داروها بر اثر آميزش اثر خود را از دست بدهند.
3) خطرات دارو از بين برود و مفيد واقع مى‏شود.
حالت اول: برخى از داروها داراى نيروى اسهالى هستند وليكن بدون كمك از غير نمى‏توانند كار را يكسره كنند. پس به كمكى نيازمند هستند تا قوّت لازم را بيابند مثال: گياه تربُد مسهل است ولى نه به آن اندازه كه براى اسهال شديد به كار آيد حال اگر فلفل و داروهاى لطيف همراه تربد باشند در عمل تحليل بردن به آن كمك مى‏كنند و اسهال سريع‏تر صورت مى‏گيرد.
زراوند داراى نيروى قبض شديد است، ليكن قوت بازكنندگى نيز دارد كه از اثر آن مى‏خواهد. اگر زراوند را با گل ارمنى يا با اقاقيا مخلوط كنيم به شدّت قابض خواهد شد.
آميختن داروها گاهى به منظور نفوذ كردن و رسيدن به مقصد صورت مى‏گيرد مثلًا در مورد زعفران كه گل‏محمدى و كافور و بُسد را با آن مى‏آميزند تا به قلب برسد.
گاهى آميختن داروها عكس هدف قبلى است يعنى براى بازداشتن و به تعويق انداختن است. مثلًاداروهاى لطيف و نفوذكننده را كه براى معالجه كبد به كار آيد با تخم ترب مى‏آميزند تا تخم‏
                        مقدمه، ص: 4
ترب آن دارو را تا مدتى كه لازم است در كبد حبس نمايد و الّا زودتر از مطلوب از كبد خارج مى‏شود.
حالت دوم: دو نوع از داروها كه هر دو، يك اثر مى‏بخشند ليكن اثر آنها به وسيله دو نيروى متضاد يا شبيه متضاد است. اگر اين دو نوع دارو با هم باشند چنانچه يكى از آن دو زودتر برسد. اثر خود را نشان مى‏دهد و اگر هيچ‏كدام از ديگرى پيشى نگيرد و با هم به مقصد برسند مانع كار يكديگر مى‏شوند و هيچ كارى انجام نمى‏دهند. مثال: هليله و بنفشه اين حالت را دارند. بنفشه نرمى‏بخش است و هليله متراكم كردن اثر مسهلى دارد. اگر هر دو با هم در يك آن، بر ماده وارد آيند اثرى نخواهند بخشيد اگر هليله قبلًا بيايد و بعد از آن بنفشه يكى از آنها بيكار مى‏ماند و چنانچه بنفشه اول بيايد و نرمش دهدو بعداً هليله فشار آورد اثر قوى‏تر مى‏گردد.
حالت سوم: صبر و كتيرا و مقل. صبر مسهل است و معده را مى‏پالايد ولى خراشنده است و دهانه رگ‏ها را باز مى‏نمايد ولى كتيرا پوشاننده و چسبنده است و مقل قابض است. هرگاه صبر را به روان كردن كار دفع استعمال نماييم اگر آن را با كتيرا و مقل آميزيم در اين صورت صبر اسهال مى‏دهد. كتيرا آنچه را كه صبر تراشيده پر مى‏نمايد و مثل دهانه رگ‏ها را تقويت مى‏كند. «1»
__________________________________________________
 (1). گام اول (دارو)- مولف: يوسف درويش- ناشر: شركت باورداران.

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:56 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص آب، ص: 1
برف‏
فوايد: مسكّن درد دندان، خارج‏كننده زالويى كه در حلق مانده و كرم معده، تقويت هضم معده گرم، تب/ ماليدن آن بر پيشانى جهت قطع سردرد/ مصلح آن: عسل.
تگرگ‏
فوايد: ماليدن آن بر عضو سوخته جهت تسكين درد و التهاب آن/ اگر بر زمين بماند تا آب شود و ماليدن آن را بر دُملى كه سوزش و التهاب بسيار دارد جهت تسكين آن.
يخ‏
فوايد: ماليدن آن بر پيشانى جهت منع خونريزى از بينى/ چون چشم كسى از سردى برف و يخ و هواى بسيار سرد ورم كرده، درد نمايد يخى كه ميان تنه يا شاخه درختان منجمد شده باشد به داخل چشم بكشند مفيد و ورم و درد آن را از بين مى‏برد. «1»
__________________________________________________
 (1). مخزن الادويه- مولف: عقيلى خراسانى- ناشر: شركت باوران تهران.

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:56 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص ادويه، ص: 1
دارچين‏
فوايد: خوردن آن، سقطكننده جنين، مقوى باه، جهت خفقان، وسواس، جنون، تقويت معده و جگر، رفع بدبويى دهان، سرفه، تصفيه صوت، خارج‏كننده عفونت زخم‏ها و سموم جانوران گزنده/ كشيدن آن به چشم جهت تقويت بينايى/ خوردن آن، محرك جريان خون، بادشكن، مفيد براى ناراحتى‏هاى پس از زايمان/ هر روز صبح ناشتا كمى ساييده آن را در دهان ريخته و بخوريد، قابض، محرك اشتها، تقويت حافظه، ضد درد معده و سوءهاضمه، تسكين درد كليه، رفع سرفه كهنه و مزمن/ 3 روز پى‏درپى آن را با زرده تخم‏مرغ بخوريد، مقوى باه و چاق‏كننده/ خوردن آب دم‏كرده آن با سركه و مصطكى كوبيده براى رفع سكسكه رطوبى/ خوب در دهان بجويد و با بزاق دهان مخلوط كرده و آب دهان را بر قضيب بماليد موجب لذت بيشتر جماع/ خوردن روغن آن براى تقويت هاضمه، كاهش نفخ و گاز معده، رفع يرقان و بواسير/ خوردن آن و بر موضع ماليدن آن براى تسكين سردرد، سنگينى سر، دردهاى رحمى/ ماليدن آن بر موضع براى درمان رعشه، رفع تب، لرزهاى بلغمى و سوداوى، عقرب‏زدگى، دانه بواسير، تسكين درد آن/ ماليدن آن بر چشم براى رفع پريدن پلك، تقويت بينايى/ چكاندن آن در گوش جهت رفع سنگينى گوش/ مضر: مثانه مصلح آن: كتيرا، اسارون.
زردچوبه‏
فوايد: نوشيدن يك درم آن با انيسون جهت رفع تشنگى و يرقان/ ماليدن آن به چشم جهت تقويت چشم/ ماليدن عصاره آن براى افزايش روشنايى چشم، رفع سفيدى به وجود آمده در آن/ ماليدن آن به موضع جهت رفع درد و ورم زخم‏ها/ مصرف آن در غذاهاى روزانه ضدّ اسهال و اسهال خونى، لخته خون، رفع بى‏نظمى در قاعدگى، ترشح صفرا از طريق كبد افزايش، تسكين درد رماتيسم و پشت و كمر/ آب جوشانده آن براى رفع سوزش چشم، مسكّن دردها، كاهش‏دهنده ورم‏ها خصوصاً ورم بعد از فصد/ مضر: قلب مصلح آن: آب ليمو.
زعفران‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:54 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص انسان وحيوان، ص: 1
                        انسان‏

نمك ادرار كودك را اگر در ظرف مسى بريزيد براى از بين بردن لكه‏هاى سياه صورت مفيد است.
مدفوع انسان در علاج لكه‏هاى سفيد پوست (برص) مفيد است.
خاكستر موى آدمى جوش‏ها را معالجه مى‏كند و اگر با روغن مخلوط كنند ورم‏هاى سارى را از سرايت باز مى‏دارد.
ادرار آدمى، گرى چركين و خارش را مى‏زدايد و سرايت ورم‏هاى بد و اگزما را منع مى‏كند.
خون حيض و آب پشت آدمى با موم و روغن زيتون درد نقرس را تسكين مى‏دهد.
برداشتن خون حيض خالص مانع حاملگى مى‏شود.
آب دهان روزه‏دار، كرم را از گوش بيرون آورد.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:53 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص درخت ودرخچه، ص: 1
                        درخت‏

اوكاليپتوس‏
برگ اوكاليپتوس را بجوشانيد و آب صاف كرده‏اش را بنوشيد، تب بر، براى درمان تب نوبه‏اى يا مالاريا و تب حسبه يا تيفوئيد، اشتهاآور و رفع سوءهاضمه، ضدعفونى مجارى تنفس و خشك‏كننده ترشحات آن، درمان سل ريه، ديابت و سوزاك/ 20 تا 40 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و روزى چهار تا پنج فنجان آن را به نوبت بنوشيد، ضدعفونى كننده عفونت‏هاى مجارى تنفس و برخى بيمارى‏هاى جلدى/ 2 تا 4 گرم از آن را خُرد كنيد و در يك ليتر آب در حال جوش بريزيد و بجوشانيد بخار حاصل از آن ضدعفونى كننده و آب صاف كرده آن را به مرور بنوشيد جهت باز كردن مجراى بينى و زكام، درمان سرماخوردگى/ آن را به طور مساوى با روغن زيتون مخلوط نماييد، مرحم قرمزكننده پوست به دست مى‏آيد براى تسكين رماتيسم و التيام سوختگى/ آن را خوب در دهان بجويد براى تسكين درد لثه و دندان/ خوردن اسانس اوكاليپتوس، تب بر و كرم كش و آنتى بيوتيك، محرك و ضدعفونى كننده و نرم‏كننده سينه، رفع التهاب بينى و معالجه برونشيت مزمن، سل و آسم، بندآورنده خونريزى و اسهال، كم كردن قند ادرار مبتلايان به بيمارى قند، تسهيل خروج اخلاط سينه و قطع سرفه/ آن را بر محل خونريزى دندان كشيده شده بماليد، خون را بند مى‏آورد./ بى‏حس كننده ملايم موضعى و ضدعفونى كننده، براى شست‏وشوى زخم‏ها و حفره‏هاى چركين مانند گوش و نظاير آن/ روغن اوكاليپتوس، ضدعفونى كننده مجارى ادرار، درمان سرماخوردگى و آنفلوانزا و نزله برونشيتى/ آن را با روغن زيتون به اندازه مساوى مخلوط كنيد و بر موضوع درد بماليد جهت درمان رماتيسم.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:52 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص سبزيجات، ص: 1
اسفناج‏
فوايد: خوردن برگ آن بادشكن، مقوى و نيروبخش، تسكين عطش، زيادكننده گلبول‏هاى قرمز خون، برطرف‏كننده كم‏خونى، ضد سرطان، درمان بواسير، آسان‏كننده تخليه مدفوع و پاك‏كننده دستگاه گوارش، رفع قرمزى روى پوست، درمان ورم ريه و روده كوچك/ 18 ساعت هيچ چيز نخوريد بعد دو كيلو اسفناج را بپزيد و با فشار آب آن را بگيرد و تلف آن را نمك بپاشيد و بخوريد جهت دفع كرم كدو/ قرقره آب خام يا پخته آن تسكين‏دهنده درد گلو/ تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد، بازكننده دمل و تسكين درد مفاصل و فرونشاننده ورم آن/ آن را در روغن زيتون بپزيد و بماليد جهت درمان سودا و انواع سوختگى و زخم‏هاى بزرگ/ مضر: افراد داراى ورم معده و روده، سنگ كليه و مثانه، تورم مفاصل يا رماتيسم مصلح آن: پختن آن با روغن بادام، دارچين، فلفل/ هر روز 5 تا 10 گرم از تخم آن را در يك فنجان آب دم كنيد و بنوشيد خنك‏كننده، تسكين‏دهنده درد ناحيه قلب و روده، جهت ورم كبد، يرقان، يبوست.
اسفناج كوهى‏
فوايد: خوردن برگ پخته آن مسكّن عطش، ورم‏هاى گرم حلق و ساير ورم‏هاى داخلى‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:50 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص سنگهاى معدنى و گرانقيمت، ص: 1
                        سنگ‏ها

طريقه پاك سازى سنگ‏ها از امواج منفى و نيروبخشى به آنها
از آن جا كه كريستال‏ها همه نوع ارتعاش‏هاى منفى و مثبت را جذب مى‏كنند، بايد هر چند وقت يك بار آنها را تخليه كرد؛ زيرا افكار منفى ديگران، استفاده براى درمان بيمارى‏ها و محيطهاى آلوده قدرت و انرژى سنگ‏ها را مى‏كاهند.
براى پاك سازى و نيروبخشى دوباره به يكى از اين شيوه‏ها مى‏توان عمل كرد:
1- گذاشتن سنگ براى مدتى در زير آب سرد جارى مانند رودخانه و يا نهرها؛
2- گذاشتن سنگ در خاك تميز براى چند ساعت و سپس شستن آن با آب؛
3- گذاشتن مستقيم سنگ در زير نور آفتاب؛
4- قرار دادن سنگ در نمك دريا و سپس شستن آن؛
5- نهادن سنگ در كنار آتش.
البته همه اين روش‏ها را در باره هر سنگ و يا جواهرى نمى‏توان به كار برد، زيرا ممكن است بعضى از اين عوامل براى آنها مضر باشد و به تخريب آنها انجامد.
روش استفاده از سنگ‏ها بر روى اعضا


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:49 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص صمغ، ص: 1
انگبين‏
فوايد: خوردن آن، مليّن، مسهل، قابض، خلطآور، رفع خشكى سينه، رفع تنگى سينه، گرفتگى صدا/ 20 گرم از آن را با آب گرم حل كنيد و بخوريد جهت رفع برودت و سردى معده/ 10 مثقال از آن را با 10 مثقال گز علفى بجوشانيد بعد آب آن را صاف كنيد و به مرور آن را با قاشق به طفل بخورانيد جهت درمان دل درد نوزاد كه ناشى از سردى ايجاد شده/ روزانه مقدار 150 گرم از ريشه درخت آن براى درمان ورم‏هاى سفت كبد، باز شدن انسداد و گرفتگى‏هاى كبد، بند آوردن اسهال، رفع خونريزى ترشحات، خشك كردن رحم/ آن را بپزيد و با روغن زيتون مخلوط و مصرف كنيد جهت درمان جذام ناشى كه از سموم ايجاد شده، رفع ورم طحال و گرفتگى‏ها و انسداد مجارى طحال/ آن را در سركه بپزيد و مصرف كنيد جهت درمان يرقان كه ناشى از ضعف كيسه صفرا باشد/ مزمزه با آب جوشانده آن در دهان براى تقويت لثه و دندان.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:48 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص فلز، ص: 1
                        فوايد و خواص فلز

آهن‏
فوايد: هر روز يك تكه آهن تميز را روى آتش بگذاريد تا سرخ شود بعد در آب بيندازيد سپس آب آن را بنوشيد جهت تقويت معده و باه، درمان زخم روده، افزايش‏دهنده گلبول‏هاى قرمز/ يك قطعه آهن تميز را در آتش سرخ كنيد بعد در ظرف شير بيندازيد سپس شير دلمه شده را پشت چشم ضماد كنيد جهت رفع ناراحتى‏هاى چشم.
آب آهن‏
آبى كه آهن داغ در آن مكرر سرد نمايند.
فوايد: مقوى باه، اسهال مزمن بواسير، ورم طحال، تقويت معده، جهت گزيدن سگ ديوانه، رفع‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:47 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص غلات و حبوبات، ص: 1
ارزن‏
فوايد: خوردن طبخ شده آن جهت درمان بواسير، سوزاك، تشنگى و كاهش درد زايمان/ دانه پوست گرفته آن را در شير بپزيد و بخوريد براى نرم كردن سينه و توليد اسپرم/ آب جوشانده آن براى شستن تاول‏هاى پوست/ آن را بپزيد و به موضع بماليد جوش و كورك فروكش مى‏كند و درد رماتيسم را تسكين مى‏دهد/ آب جوشانده آن با شير تازه دوشيده جهت توليد منى/ مضر: سقطكننده جنين و مولد سنگ مصلح آن: شكر و عسل.
بادام‏
فوايد: خوردن آن جهت حفظ جوهر مغز، تقويت بينايى/ شيره آن‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:45 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص گل، ص: 1
ارغوان‏
فوايد: آن را بجوشيد و بخوريد، خارج‏كننده خلطهاى لزجه و رافع برودت معده و كليه و منقى آلات تنفس، نشاطآور، نيكو و صاف‏كننده صدا، خردكننده سنگ مثانه/ آب دم‏كرده آن را بنوشيد، قى‏آور و پاك‏كننده معده/ آب جوشانده ريشه آن براى معالجه آبسه‏ها، ضدّعفونى كننده، مفيد براى بيمارى مثانه/ 8 گرم پوست ريشه آن را با چند عدد عناب نيم‏كوب شده دم كنيد و آب آن را بنوشيد، قى‏آور/ اگر گرد سوخته آن را بپاشيد جهت قطع خونريزى، زنان مى‏توانند از آن بجاى مداد ابرو استفاده كنند يا به مژه‏ها بمالند چون مژه و ابرو را رشد مى‏دهد/ بسوزانيد و زغال آن را پودر كرده با كره حيوانى يا روغن كنجد مخلوط نموده به ابرو بماليد جهت جلوگيرى از ريزش موى ابرو، تقويت پياز مو و باعث رشد آن.
اقاقيا
فوايد: اگر 20 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده صاف نموده، قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد براى رفع كم‏خونى و رفع ترشحات سفيد زنانگى/ آن را با گوشت بپزيد و سوپ درست كنيد، براى معالجه بيمارى‏هاى چشمى/ 12 گرم برگ خشك آن را در 150 گرم آبجوش دم كنيد و صبح ناشتا آب آن را بنوشيد براى اختلال صفرا، و اگر آن را قبل از ناهار و قبل از شام بخوريد آرام‏كننده و مقوى و در عين حال رافع صفرا.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:44 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 1
آبنوس‏
فوايد: ماليدن آن جهت رويانيدن مژگان، قطع خون زخم‏هاى تازه، منع جوش‏هاى پر آب.
آبگينه‏
گياهى كه در شوره زار و خرابه‏ها مى‏رويد. شاخه‏هاى آن باريك مايل به سرخى و بر شاخه‏هاى آن چيزى شبيه به تخم به قدر برنج و بر جامه مى‏چسبد.
فوايد: دو اوقيه از عصاره آن با شكر جهت سرفه كهنه بسيار مؤثر/ ماليدن عصاره آن جهت بواسير/ غرغره آن جهت ورم لوزتين/ با روغن گل جهت درد گوش مفيد/ مضر: سر مصلح آن: نبات.
آفتاب‏پرست‏
فوايد: اگر آب چهار عدد از سرشاخه‏هاى گلدار و تازه آن كه شامل برگ و تخم نيز باشد بگيريد و با عسل شيرين كنيد و بخوريد، محلّل و مسهل بلغم و صفرا و قاعده‏آور و اگر با سركه مخلوط خورده شود براى رفع سمّيت عقرب/ 20 تا 30 گرم برگ و سرشاخه‏هاى گلدار گياه را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و آب صاف كرده آن را هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بنوشيد جهت دفع سنگ كليه/ ماليدن تازه كوبيده شده آن براى رفع انواع زگيل و اگزما/ مضر: طحال مصلح آن: عسل/ برگ آن را بكوبيد و با شير مخلوط نموده و به موضع بماليد براى تحليل بردن ورم پرده دماغ اطفال و همچنين درمان نقرس پيچيدگى عصب/ خوردن 8 گرم از تخم آن براى دفع سنگ مثانه/ نوشيدن آب دم‏كرده آن براى قطع تب.
آفتابگردان‏
فوايد: دافع سموم، مفتح سد دماغى و كبدى و تقويت‏كننده معده، جگر و باه، مفيد براى ام‏الصبيان و بواسير، رافع جراحت ريه، درمان يرقان، تسكين‏دهنده درد دندان/ عصاره گل‏هاى تازه آفتابگردان براى رفع تب، همچنين تب مالاريا/ تخم آن ادرارآور و نرم‏كننده سينه و حنجره، صاف‏كننده صدا، مفيد براى ناراحتى‏هاى ريوى و تسكين سرفه و سرماخوردگى، خنثى‏كننده سمّ عقرب، تقويت بينايى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 2
/ برگ تازه آن را آب بگيريد و نصف استكان آب آن را بنوشيد، جهت باز كردن قاعدگى و سقطكننده جنين/ آب جوشانده ريشه آن را در دهان مزمزه كنيد جهت تسكين درد دندان/ آن را خشك كنيد بعد مثل غبار نرم بساييد، سپس خمير نموده و بر كمر بماليد براى تقويت هوس‏هاى جنسى.
آمله‏
فوايد: آن را در شربت قند خوب بجوشانيد تا مثل مربا شود، هر روز دو عدد ميوه كامل آن را با بدون هسته به همراه يك قاشق از شربت آن بخوريد جهت رفع سوءهاضمه‏اى را كه از ضعف مزاج باشد، درمان درد موضعى را كه از ضعف و بى‏قوگى باشد، جلوگيرى از عرق بدن كه از ضعف بدن به وجود/ زنانى كه به علتى باردار نمى‏شوند، در هر ماه فقط هفت روز يعنى در دوران قاعدگى اگر از آن استفاده كنند پس از مدتى باردار خواهند شد/ آن را بپزيد و هر روز مقدارى از آن را همراه با آب آن كه شيرين كرده‏ايد، بخوريد و يا چند عدد تازه آن را ميل كنيد براى تقويت ذهن و قلب، زياد كردن مقاومت بدن در برابر ويروس‏ها و باكترى‏ها و ساير ميكروب‏ها، جلوگيرى از استفراغ، اشتهاآور، مبرّد، خنك‏كننده، ادرارآور، مليّن مزاج و در عين حال قابض، زيادكننده نيروى جنسى، قطع‏كننده جريان آب دهان و عطش و خون بواسير و انواع خونريزى، مسهل سودا و بلغم رقيق، خشك‏كننده رطوبت‏هاى معده و روده، رفع نسيان و فراموشى و فلج و ماليخوليا/ آن را بدون هسته بكوبيد و با آرد كُنار و آب مخلوط كرده و بخوريد براى قطع اسهال مزمن و نشاندن حرارت خون/ آن را بدون هسته با هم وزن آن شكر بساييد، بعد با كمى روغن بادام شيرين خمير درست كنيد و هر روز صبح ناشتا 20 گرم از آن بخوريد براى تقويت چشم و رفع پيچش شكم/ آن را بدون هسته با گشنيز خشك به اندازه مساوى بساييد و همراه با غذاى نرم بخوريد جهت درمان اسهال كهنه/ پودر آن را در آب خنك بريزيد و بر پيشانى بماليد براى جلوگيرى از خون دماغ/ پودر آن را با حنا مخلوط و خمير نموده شب‏ها بر پوست سر بماليد موها را قوى و تار موها را بلندتر مى‏كند و از سفيد شدن موها جلوگيرى مى‏نمايد/ مضر: طحال مصلح آن: سنبل‏الطيب و عسل/ شبها روغن آن را بر سر بماليد موها را بسيار قوى و تار مو را سالم و طويل مى‏كند و از زود سفيد شدن موها جلوگيرى مى‏نمايد.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 3
آويشن‏
فوايد: تازه آن را به صورت سبزى با غذا بخوريد جهت تقويت معده، تقويت ديد چشم/ خوردن 10 گرم كوبيده آن مخلوط با عسل و آب گرم براى درمان فلج و لقوه و رفع فراموشى، درمان صرع، تقويت كليه و قوه باه/ 15 تا 25 گرم خشك آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و هر روز پنج تا شش فنجان آن را به تدريج بنوشيد جهت عفونت‏هاى ريوى، سرفه‏هاى پى‏درپى، سياه سرفه، آسم يا تنگى نفس، سرماخوردگى و برونشيت و زكام، آنژين، سردردى كه از اعصاب يا از سوء هاضمه باشد، سردرد نيمه سر شديد يا ميگرن، رفع لكنت زبان، رفع سوءهاضمه و سنگينى معده و تخمه و دل درد و ورم روده، بادشكن، درمان بيمارى‏هاى پوستى، درد اعصاب، تشنجات عصبى يا پرش موضعى و اختلالات كبدى، اسهال و ترشحات چركى ادرار و حيض، درمان سكسكه، قطره‏قطره ادرار كردن، خُرد كننده سنگ مثانه، تسكين درد رحم، تقويت‏كننده قلب، فرح‏افزا، زيادكننده هوش و قوه ادراك، افزايش‏دهنده بول و حيض و عرق و شير، بازكننده گرفتگى‏هاى روده‏ها، براى تحليل آماس و خون منجمد شده در اثر سموم نباتى يا حيوانى، ضد قارچ و انگل بوده، تسهيل در خارج شدن جنين و مشيمه، درمان كچلى، رفع تبخال، رفع دلهره و تسكين درد سياتيك/ 20 تا 30 گرم ساقه‏هاى گلدار آن را در يك ليتر آبجوش دوازده دقيقه دم كرده و آب آن را صاف و شيرين سازيد و روزى چهار تا پنج فنجان از آن را به نوبت بنوشيد رفع خستگى و اگر بعد از غذاهاى روزانه بنوشيد رفع بى‏اشتهايى پس از بيمارى و نقاهت، نوشيدن يك فنجان آن را قبل از خواب براى درمان بى‏خوابى شما/ آن را در شراب بخيسانيد و بخوريد براى جلوگيرى از استفراغ/ آن را در دهان بجويد براى رفع بوى بد دهان/ 10 گرم از آن را كه از سرسبزى چيده‏ايد به مدت سه هفته در نيم ليتر الكل بخيسانيد بعد به اندازه نصف آن آب اضافه كنيد و هر روز با آن الكل قرقره نماييد و هر روز سه بار قرقره را ادامه دهيد، ورم لوزه تين را درمان مى‏كند و ديگر احتياج به عمل ندارد/ بيماران مبتلا به رماتيسم مى‏توانند 500 گرم از آن را در كيسه‏اى بريزند و در مقدارى آب انداخته و پانزده دقيقه بجوشانيد، بعد آب آن را در يك وان پر از آب با درجه حرارت 35 تا 40 قرار داده و 20 دقيقه در آن وان استراحت كنند.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 4
بعد بلافاصله خود را خشك كرده و لباس‏هاى گرم بپوشند و از حمام خارج شده و در رختخواب بخوابند و روى خود را هم گرم بپوشانند تا خوب عرق كنند، اين عمل براى آنان شفابخش است/ آن را بجوشانيد و با آبش موضع درد را كمپرس كنيد براى درمان رگ‏به‏رگ شدگى عضو و پيچيدگى عضلات/ 50 گرم ساقه گلدار آن را در يك ليتر آبجوش 12 دقيقه دم كنيد و روزى سه بار پارچه يا پنبه‏اى را در آن فرو كرده و بر تبخال بماليد، آن را درمان مى‏كند/ برگ‏هاى تازه آن را خورد كنيد و بدون آب در ظرفى سربسته آن را بپزيد بعد پخته آن را در گاز يا پارچه‏اى تميز بپيچيد و تا گرم است روى عضو ببنديد. براى درمان بيمارى‏هاى بلغمى، درد سينه، درد گردن، تسكين درد مفاصل/ آب جوشانده غليظ آن را به سر بماليد جهت نابود كردن رشك و شپش سر، تقويت پياز مو، قطع ريزش آن/ شياف آن براى خشك كردن/ مضر: مصرف زياد آن عضله قلب را تضعيف مى‏كند، صداى گوش ايجاد مى‏كند، ايجاد سرگيجه مى‏نمايد/ 20 تا 30 گرم از گل آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد، بعد آب آن را صاف نموده و بنوشيد، نيروبخش، خلطآور، قاعده‏آور، ضد درد، ضد تشنج و به طور خفيف عرق‏آور، تقويت‏كننده معده، نفخ شكم و سوءهاضمه، رفع اسهال يا اختلالات روده.
اسارون‏
فوايد: 5 تا 15 گرم خشك آن را نرم بكوبيد بعد با مقدارى مويز مخلوط نموده مجدداً بكوبيد تا به صورت خمير درآيد و به مرور تكه‏تكه از آن بخوريد، قى‏آور، نرم‏كننده سينه، مفيد براى جراحت‏هاى جهاز هاضمه/ نوشيدن آب دم‏كرده برگ آن لطيف‏كننده، بازكننده انسداد و گرفتگى‏هاى مجارى عروق، مقوى و پاك‏كننده دماغ و اعصاب، كبد، طحال و كليه، درمان صرع، لقوه، فلج، سستى اعضا، تشنج و خواب‏رفتگى/ 5 گرم از كوبيده خشك آن با شير شتر يا شير گوسفند مخلوط و خورده شود براى تقويت نيروى جنسى سردمزاجان/ 15 گرم از خشك آن را در دو ليتر آب انگور به مدت 50 تا 60 روز بخيسانيد بعد آن را مصرف كنيد براى رفع دردهاى داخلى، تشنگى، يرقان، ورم كبد، طحال، پاك كردن آلات بول و رحم از رطوبت‏هاى لزج، پاك كردن كليه، مثانه، تسكين درد آنها، رفع سختى ادرار، قطع قاعدگى، درد مفاصل و لگن خاصره، سياتيك و نقرس.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 5
اسپرغم‏
فوايد: نوع گل كوچك آن مقوى كبد، دفع سموم مخصوصاً سم عقرب/ عصاره گل و برگ آن جهت يرقان، درد رحم، خارج شدن جنين البته با نشستن در عصاره آن/ ماليدن برگ آن جهت درمان زخم‏ها، فرارى دادن جانوران گزنده و با سركه جهت سردرد بلغمى و با زيت جهت كزاز و رفع تب‏ها/ فرش كردن برگ آن جهت فرارى دادن جانوران گزنده و پشه و كشتن كپك/ حمول عصاره آن باعث سقط جنين به سرعت.
اسپند (اسفند)
فوايد: هر شب موقع خواب يك قاشق چايخورى دانه آن را در دهان بريزيد و بدون آن كه دندان روى آن گذاشته شود با آب گرم ميل كنيد ضد انگل و خواب‏آور، جهت سستى كمر كه از شهوت‏رانى زياد باشد، جلوگيرى از احتلام شبانه، تب‏بر، براى درد معده، كاهش‏دهنده بادهاى روده، افزايش ترشح شير/ ساعتى 12 عدد آن را بدون تماس با دندان بلع نماييد جهت توقف اسهال در اثر گرمازدگى/ آشاميدن جرم آن براى درمان صرع، فالج، جنون، فراموشى/ 35 گرم آن را بجوشانيد بعد صاف‏كرده آن را در عسل يا روغن كنجد مخلوط كنيد و به مدت يك ماه هر روز كمى بخوريد براى درمان آسم يا تنگى نفس/ 7 تا 5 گرم آن را بكوبيد و به مدت 15 شب بخوريد سياتيك را شفا مى‏دهد/ ماليدن دم كرده پودر اسفند براى تقويت اعضا و رفع سستى و سياه كردن مو/ آن را بجوشانيد تا چند قطره آب باقى بماند هنگام خون دماغ در بينى بچكانيد خون را بند مى‏آورد/ مضر: گرم مزاجان، باعث سردرد، استفراغ مصلح آن: رب ميوه‏هاى ترش، سكنجبين/ نوشيدن آب دم كرده برگ آن قاعده‏آور، زيادكننده ترشح شير، سقطكننده جنين، تقويت نيروى جنسى و درمان رماتيسم/ ريشه آن را بسيار نرم بساييد با روغن ايرسا خمير نم وده به صورت شياف مصرف كنيد جهت باز كردن دهانه عروق و خون بواسير/ روغن آن را هم بخوريد و هم بر روى مواضع درد بماليد براى درمان فلج، لقوه، رعشه، سستى، صرع/ حقنه يا تنقيه روغن آن براى تسكين درد كمر و سياتيك و سردى كليه و رحم/ بخور آن جهت درد دندان و رفع چشم بد/ آويختن آن در پارچه كبود براى رفع سحر/ حقنه آن جهت درمان درد كمر، كليه و رحم مفيد.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 6
اسفيد سفيد (تره تيزك)
فوايد: خوردن آن، كشنده كرم معده/ آب جوشانده آن جهت منع ريختن موى/ مضر: معده، مثانه مصلح آن: كاسنى، سركه/ خوردن تخم بستانى آن، بسيار محرك باه، قاتل جنين و اقسام كرم معده، تقويت ذهن، خارج‏كننده فضول سينه و ريه و مواد فاسد از بدن، دفع‏كننده ريزش چرك معده، مقوى اشتها/ آشاميدن 3 درهم آن با آب گرم جهت رفع قولنج، تنقيه سينه و ريه/ ماليدن آن با عسل جهت سرفه و درد پهلو/ ماليدن آن با تخم نيم‏برشت بسيار مصلح سينه و شكستگى اعضا/ مضر: كليه مصلح آن: شكر، نبات.
اسفيراج‏
فوايد: پارچه را بدان تر كرده و به موضع بماليد، رفع گوشت زايد فاسد و درمان سوختگى آتش/ با روغن و گل سرخ و بنفشه، جهت معالجه درد سر/ با اقليميا و آب ريشه انگور شغال جهت منع رويانيدن مو/ با شير جهت ورم‏هاى گرم مفاصل، زخم‏ها، درد چشم/ حمل آن جهت منع حاملگى و قطع ريزش حيض/ ماليدن آن بر محل گزيدگى عقرب جهت تسكين آن/ مضر: خوردن آن كشنده، باعث سفيد شدن زبان و متغير شدن رنگ رخساره و بدن و آشفتگى اعصاب و اعضا، اختلاط عقل، سرد شدن بدن، خشك شدن حلق، سرفه شديد مصلح آن: قى كردن و آشاميدن آب جوشانده تخم كرفس و انيسون و رازيانه با عسل و انجير پخته.
اشترخار
فوايد: تمام گياه يعنى شاخه و برگ و ريشه را در سركه داخل بطرى سربسته بريزيد و به مدت چهل روز در مجاورت آفتاب قرار دهيد، بعد هر بار بيست و پنج گرم از آن را بخوريد براى تسكين دردها/ 20 تا 50 گرم از برگ آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و هر روز چند بار و هر مرتبه يك فنجان از آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت افزايش ادرار، خلطآور، بازكننده گرفتگى و انسداد، گرم‏كننده معده، اشتهاآور است و كمك به هضم غذا، درمان سردردها يكطرفه و تپش قلب، درمان يرقان و اسهال صفراوى، رفع بى‏اشتهايى دوره نقاهت و بيمارى‏ها/ مضر: دماغ و كليه، قى‏آور مصلح آن:
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 7
شربت غوره يا شربت ريواس/ اگر ريشه آن در سركه پروده شود و هر بار 25 گرم از آن خورده شود، بازكننده گرفتگى و انسداد، گرم‏كننده معده، اشتهاآور و كمك به هضم غذا، رفع بى‏اشتهايى در دوره نقاهت بيماران، زيادكننده ادرار، درمان يرقان و اسهال صفراوى/ هر بار نصف ليوان از عرق اشترخار را با نصف ليوان آب مخلوط نموده بنوشيد مفيد براى كليه و كبد و طحال، ضد سم و ضد سرطان.
اطريفل‏
فوايد: مقدارى از برگ تازه آن را بخوريد و يا نيم‏گرم خشك آن را در يك فنجان آبجوش دم كرده و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت افزايش ترشحات معده، مقوى معده و نيروبخش، براى درمان نقرس، رماتيسم، استسقا، در موارد تب‏هاى نوبه‏اى و افراد داراى كمبود ويتامين C، رفع تبخال، رفع كم‏خوابى و تب‏هايى كه موجب كم‏خوابى مى‏شود.
افتيمون‏
فوايد: اگر يك هفته، هر روز ده درهم آن را در 450 گرم شير تازه دوشيده بخيسانند و با 75 گرم سكنجبين بنوشند جهت رفع ماليخوليا، تشنج و خفقان/ مضر: ريه مصلح آن: زعفران، كتيرا، روغن بادام.
افربيون‏
فوايد: محلول آن در روغن حب‏البطم و ماليدن آن مفيد براى لقوه/ اگر به روغن قسط يا روغن غار گرم نموده و به آن بدن را مالش دهيد مفيد براى فلج و استرخا/ قرار دادن نرم ساييده آن در بينى مفيد براى افراد داراى صرع و سكته/ غرغره حل شده آن در آب گرم جهت صرع/ كشيدن آن با عسل جهت آمدن آب در چشم/ ماليدن آن جهت دفع گوشت زياده زخم‏ها و مفيد بر زخم به وجود آمده از گزيدن سگ ديوانه/ فرزجه يك حبه ساييده شده آن جهت تنگ كردن فرج، تقويت رحم، بدبويى آن/ مضر: سزاوار نيست به تنهايى آن را نوشيد.
افسنتين (مروه)
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 8
فوايد: نوشيدن آب جوشانده آن به تنهايى و يا با عسل نافع براى لقوه، فالج، استرخا، رعشه، صرع، سكته/ ماليدن آب جوشانده آن در عسل جهت درد چشم و ورم/ قرار دادن گوش در برابر بخار براى ورم گوش/ چكاندن آب جوشانده آن در بادام تلخ و با كمى زهره بز جهت كاهش باد گوش و رافع كرى هر چند كهنه باشد و درآمدن آب از گوش/ آشاميدن آب جوشانده آن جهت تنقيه سينه و ريه/ آشاميدن آن با ناردين جهت درد معده و كاهش نفخ و باد/ ماليدن آن جهت تقويت معده و اشتهاآور/ مخلوط آن با موم و روغن گلسرخ جهت درد تهيگاه، درد معده كهنه و جگر و بواسير، سفتى رحم/ آشاميدن آب جوشانده به تنهايى جهت نيكويى رنگ رخساره/ با برنج يا با عدس جهت كشتن و خارج كردن اقسام كرم و ايجاد اسهال/ آشاميدن ده درم آب جوشانده آن جهت گزيدن عقرب/ ماليدن آن جهت گريزانيدن جانوران گزنده/ مضر: ضعيف‏كننده معده مصلح آن براى سردمزاجان: انيسون، مصطكى.
افسنطين بحرى‏
فوايد: آب دم‏كرده برگ‏هاى آن را بنوشيد براى رفع تب‏هاى نوبه‏اى و تب‏هاى راجعه/ 8 گرم گل و برگ آن را در 100 گرم آب بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد، مقوى معده و ضد كرم/ 4 تا 8 گرم از گل‏هاى آن را در 200 تا 300 گرم آبجوش دم‏كرده و از آب آن به صورت تنقيه استفاده كنيد جهت نابود كردن كرم و كرمك.
افسنطين كبير
فوايد: 50 گرم گل و سرشاخه‏هاى گلدار آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و آب آن را صاف نماييد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بعد از غذا بنوشيد، جهت كمك به هضم غذا، تونيك و ادرارآور، استفاده در تب‏هاى نوبه‏اى، آب‏آوردگى، رفع حالت قطع عادت ماهيانه زنان جوان كه ناشى از ضعف مفرط يا ركود فعاليت رحم است، بازكننده مجارى عروق، قابض، مسهل صفرا و زردآب و ساير اخلاط تلخ كه در معده جمع شده/ اگر به مدت ده روز هر روز يك فنجان از دم‏كرده آن را بياشاميد براى رفع كم‏اشتهايى ناشى از سردى، معالجه يرقان/ نوشيدن آب دم‏كرده 10 گرم از آن، يا


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:42 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 36
خولنجان‏
فوايد: خوردن آن جهت تقويت معده، رفع سوءهاضمه، اسهال خونى، رفع مسموميت حاصل از غذاى فاسد، درمان سرطان/ آن را نرم بساييد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى خشك كردن رطوبت‏ها و دفع بلغم و اخلاط لزج، كاهش بادها، تقويت معده، كليه، كبد و مثانه، باز كردن انسداد مجارى كبد و طحال، كاهش ورم طحال، درمان عطش، يرقان، دل‏پيچه، درد رحم، مقوى معده، بادشكن، محرك، تقويت‏كننده اعصاب، رفع سردرد، تسكين درد پهلو، افزايش نيروى جنسى، تصفيه صوت، سرفه، درد كمر، رفع قولنج/ خوردن ساييده آن جهت كم كردن سرعت پيشرفت سرطان/ خوردن 4 گرم كوبيده آن با يك ليوان شير بز تازه دوشيده جهت زياد كردن نعوظ/ مكيدن آن براى رفع بوى بد دهان/ چون غبار نرم بساييد بعد با كمى روغن زيتون مخلوط نموده و هر شب بر پوست صورت بماليد جهت رفع كك‏مك/ آن را خوب در دهان بجويد و با آب دهان مخلوط كرده و روى سر يا بدن طفل مبتلا به تشنج بماليد جهت درمان آن/ خوردن آن با آب سرد براى ازدياد ترشح ادرار و افزايش ترشحات عادت ماهيانه/ 5 گرم آن را با افسنطين نرم بساييد و با شربتى بخوريد براى درد سينه، تنگى نفس، سرفه‏هاى كهنه، پاك كردن سينه از خلطهاى لزج/ آن را به صورت پودر درآورده و با روغن زيتون مخلوط نموده و به موضع بماليد براى درمان فلج، سستى اعضا و دردگوش/ شياف آن در مهبل براى باز كردن قاعدگى و سقط جنين و تسكين درد رحم/ نگه داشتن آن در زير زبان باعث سرعت تكلم اطفال و موجب نعوظ/ يك درم ساييده آن با يك اوقيه شير بز تازه جهت تحريك باه/ مضر: دل مصلح آن: صندل، طباشير، انيسون، كتيرا/ آب جوشانده برگ آن براى پاك كردن ترشحات پس از زايمان/ شستشو با آب جوشانده آن براى درمان روماتيسم.
خيرى (شب بو)
فوايد: خشك آن را بساييد و بخوريد، جهت تقويت قلب، درمان فلج و ناتوانى جنسى، تقويت جگر، طحال/ آشاميدن 3 درم از آن جهت سقط جنين و خارج‏كننده مرده آن/ كشيدن آن در چشم جهت سفيدى چشم/ ماليدن روغن آن جهت ورم رحم، مفاصل، تقويت موى/ ماليدن آن با عاقرقرحا و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 37
تخم نجره بر كمر جهت تقويت باه/ شياف در مهبل جهت تنقيه رحم و خوشبو كردن آن و تنگى فرج/ ماليدن آن براى رفع ورم رحم و مفاصل و تقويت مو/ پخته آن به موضع بماليد براى رفع دندان درد/ ماليدن خشك آن جهت تقويت عصب و خوشبو كردن عرق و با آرد جهت اندمال جراحت و كاهش ورم آن/ بخور آن جهت رفع بدبويى عفونات/ تخم آن، نرم‏كننده سينه، تب‏بر، جهت تقويت معده، افزايش نيروى جنسى، كاهش ورم و آسيب‏هايى كه به چشم وارد مى‏شود/ مصلح آن: مورد.
خيرى برّى‏
فوايد: خوردن تخم آن، مقوى، محرّك، نرم‏كننده سينه، افزايش‏دهنده نيروى جنسى/ نوشيدن آب دم‏كرده آن هر روز جهت كنترل سرطان، كوبيده آن مخلوط با سركه به عنوان پادزهر، ضدسم.
درمنه (علف جاروب)
ماليدن خاكستر آن با روغن زيتون يا روغن زنبق براى جلوگيرى از ريختن مو، تسريع در رشد مو/ مضر: معده، عصب، سردرد مصلح آن: ترمس، مصطكى.
درونج‏
فوايد: مقوى حافظه، دل، معده، طحال، جهت خفقان، ماليخوليا، تقويت‏هاضمه، تسكين درد رحم، رفع ضرر گزيدن عقرب و رتيل و ساير جانوران سمى، رفع طاعون/ خوردن آن با شكر جهت درد سينه/ مصلح آن: رازيانه، رب غوره/ آويختن سوراخ كرده آن به نخى به زير كمر زن حامله جهت تسكين درد ولادت و حفظ جنين از آفات.
دم‏الاخوين (خون سياوشان)
فوايد: آشاميدن آن قطع كننده خونريزى از اعضاى داخلى، رفع حرارت كبد و معده، تقوت معده، منع اسهال/ كشيدن آن به چشم جهت تقويت بينايى و قرحه چشم/ پاشيدن آن به بن دندان جهت تقويت لثه/ مضر: كليه مصلح آن: كتيرا/ گويند اگر بلور و شيشه را با آن رنگ كنند رنگين‏تر از عقيق شود.
ذنب الخيل‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 38
نباتى كه نزديكى آب‏ها مى‏رويد.
فوايد: خوردن آن جهت قطع خونريزى زنان، سرفه مزمن و امراض سينه، ورم جگر/ زياد نوشيدن آن جهت كاهش فتق/ ماليدن آن التيام‏دهنده زخم‏هاى بزرگ و ورم مقعد/ مصلح آن: شكر و روغن بادام.
راتيانج‏
فوايد: آشاميدن نيم مثقال آن با زرده تخم‏مرغ نيم پخته جهت سرفه مزمن و ربو/ كشيدن آن مانند تنباكو روز اول يك دفعه روز دوم دو دفعه و روز سوم 3 دفعه جهت سرفه، زخم شش بسيار مؤثر/ ماليدن آن جهت التيام زخم، خشونت پوست/ با تخم كتان جهت رفع زگيل آويخته در مقعد و بواسير، كجى ناخن.
رواند (ريشه ريواس)
فوايد: خوردن آن جهت كاهش باد و نفخ كليه و مثانه و رحم، تسكين درد آنها، خفقان، رفع سرماى معده و كبد، سرفه مزمن/ با هليله كابلى، غاريقون و صبر جهت شقيقه، فالج، كزاز، جنون/ با شيره تخم خربزه و شيره خارخسك و به مقدار يك مثقال تا دو درم جهت رفع قطع ادرار/ با آب پرسياوشان و قنطوريون جهت تب‏هاى بلغمى و ضعف مفاصل/ ماليدن آن با سركه جهت رفع قرمز شدن پوست و زردزخم و آثار ضرب‏ديدگى/ با خطمى يا تخم خيارى و آرد جو جهت استحكام استخوان در رفته/ ماليدن آن جهت ضرب‏ديدگى، سقطكننده جنين، تسكين درد و سموم خصوصاً عقرب/ مضر: اطفال و افراد ضعيف مصلح آن: صمغ عربى.
روناس‏
فوايد: خوردن آن با عسل جهت افراد فلجى كه عضو فلج آن بى‏حس شده، لقوه، سستى اعضا، يرقان، تقويت معده، قطع ريزش بسيار بول غليظ و حيض و شير/ با سكنجبين جهت طحال و تنقيه جگر/ حمول آن خارج‏كننده جنين/ ماليدن ريشه آن با عسل جهت لك‏هاى صورت ناشى از آفتاب/ خوردن ساييده شده ريشه آن با غذا جهت گزيدن سگ ديوانه/ 2 تا 4 گرم از ريشه آن را نرم بكوبيد و با سكنجبين مخلوط نموده ميل كنيد جهت باز كردن گرفتگى‏هاى كبد، طحال، درمان فلج، زردزخم،
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 39
رفع عوارض حاصله در پوست در اثر ضربه و كوفتگى/ 10 تا 15 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و صاف شده آن را بنوشيد، قاعده‏آور، درمان نرمى استخوان/ 2 تا 4 گرم آن را نرم بكوبيد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد جهت درمان فلج، بى‏حسى، سستى اعضا، سياتيك، لقوه، يرقان، تقويت معده، ازدياد ترشح ادرار غليظ، شير و عادت ماهيانه/ خوردن برگ و شاخه و ميوه آن رفع‏كننده سم جانوران گزنده/ مضر: مثانه، سر مصلح آن: كتيرا، انيسون.
روناس كوهى (هزار فشان)
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده برگ و سرشاخه‏هاى جوان آن براى تقويت معده، پاك كردن معده از مواد لزج، تسكين درد قلب و معده، ترشح زياد شير و ادرار/ ماليدن ريشه آن براى كندن و ضخيم كردن مو/ ريشه آن را در روغن زيتون بپزيد و به موضع بماليد جهت درمان بواسير و نواسير مقعد، نرم كردن سفتى‏ها، تسكين دردهاى سرد، رفع چرك‏هاى زخم/ ماليدن آن با خلّر و شنبليله براى كاهش ورم، سر باز كردن دُمل، رفع لكه‏هاى سياه كه بعد از جراحت‏ها و زخم‏ها ايجاد مى‏شود/ مضر: طحال، ايجاد اختلال در ذهن و عقل.
زاج سبز
فوايد: آشاميدن يك درم سوخته آن جهت رفع سم و با عسل جهت خارج كردن كرم معده/ چكاندن آن در گوش جهت درد گوش/ مغز آن را با سورمه مخلوط كرده و در چشم بكشيد تا وقتى كه اثر آن در چشم باشد خواب به شم نمى‏آيد/ پاشيدن پودر آن بر موضع جهت درمان بواسير/ مخلوط سوخته آن با سورنجان و گذاشتن آن در زير زبان جهت برفك دهان/ مضر: زياده از يك درم كُشنده.
زاج سفيد
فوايد: كشيدن سوخته آن به چشم جهت تنقيه چرك گوشه‏هاى چشم/ ساييدن آن به عضو جهت قطع خونريزى همه اعضا، ورم پى دندان، عضلات حلق/ حمول آن با آب گندنا جهت قطع خونريزى رحم/ هر روز يك قاشق چايخورى از آن را در يك لگن آب ملايم حل كنيد و پا را در آن بشوييد جهت رفع عرق و عفونت و بوى بد پا/ آن را نرم ساييده و بپاشيد جهت جلوگيرى از
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 40
خونريزى زخم، رفع گوشت زايد و التيام‏دهنده زخم‏ها/ آن را مساوى با زاج سبز نرم بساييد و بپاشيد جهت درمان زخم مقعد كه همراه با چرك و خون باشد/ مضر: خوردن دو درم آن كشنده.
زراوند
فوايد: خوردن آن جهت كشتن كرم معده، نيكويى رنگ صورت، دفع باد/ با سكنجبين جهت طحال/ ماليدن آن جهت گزيدن عقرب و جانوران گزنده/ فرزجه آن جهت خارج كردن جنين بسيار مؤثر/ مضر: جگر، طحال مصلح آن: عسل/ خوردن زراوند گرد جهت سر درد، صرع، جنون، وسواس، سرفه مزمن، يرقان و تنقيه چرك زخم‏ها، رفع ورم سپرز، درد پهلو و تب/ با عسل جهت فالج و نقرس و دفع سموم/ ماليدن آن جذب‏كننده خار و استخوان ريز شده در اعضا/ با عسل جهت رويانيدن گوشت زخم‏هاى عميق/ مضر: طحال مصلح آن: عسل، روغن كدو و بنفشه.
زردك‏
فوايد: خوردن آن مقوى معده، زيادكننده جوهر منى، قطع سرفه و درد سينه و معده، خارج‏كننده سنگ كليه و مثانه/ پرورده آن در سركه مقوى معده و جگر/ مصلح آن: پختن آن با گوشت بزغاله/ حمول تخم آن جهت خارج نمودن جنين/ خوردن خام آن جهت رفع سموم/ آويختن آن در منازل باعث گريختن جانوران گزنده/ مضر: معده، حلق و عصب مصلح آن: انيسون.
زِرنيخ‏
فوايد: خوردن آن با ادويه مناسب جهت رفع گوشت زائد زخمها و رويانيدن گوشت بن دندان و كشنده اقسام كرم معده و ضخيم‏كننده مو (با آهك و خاكستر)/ خوردن زرد خام آن به مقدار كم براى سرفه رطوبتى/ يك دانگ سرخ آن با عسل جهت تصفيه صدا، رفع چرك سينه؛ چون قوى است اجتناب اين كار بهتر است/ اگر بر عضوى كه مى‏خواهيد مو در آنجا نرويد موى آن قسمت را زده و زرنيخ سرخ بدان موضع بماليد/ ماليدن آن با زهره گاو و شَبَت جهت منع سوزاندن آتش وقتى آن را لمس نماييد/ با صبر و حب‏البان همراه با پوست و آب كندنا جهت رفع دانه بواسير و التيام همه زخم‏ها/ اگر زرنيخ را در شير حل كنيد هر مگسى كه در آن افتد بميرد و حتى گويند هر مگسى كه از آن عبور كند.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 41
زنيان (نانخواه)
فوايد: خوردن كوبيده آن، محرك، بادشكن، قابض، ضد اسهال و تهوع، ضدعفونى‏كننده و ضد انگل، رفع بيمارى‏هاى كبد، ناراحتى گلو و سرفه/ چكاندن آب جوشانده آن در گوش جهت سنگينى شنوايى/ خوردن آن جهت درد سينه، دفع رطوبت‏ها، كاهش باد، سفتى كبد و طحال/ يك سير از آن را در آبليمو 8 ساعت بخيسانيد بعد در آفتاب بخشكانيد و اين كار را هفت بار تكرار نمايد بعد از آن آن را با نبات نرم بساييد و هر شب موقع خواب يك قاشق غذاخورى از آن را بخوريد براى تقويت باه پيرمردانى كه هنوز تحليل نرفته/ ناشتا خوردن كوبيده آن با مغز گردو سوخته رافع سنگ كليه و مثانه/ ماليدن آن با سفيده تخم‏مرغ جهت ناف برآمده و با عسل جهت درد اعضا و كاهش ورم‏ها/ مضر: زياد خوردن آن باعث تاريكى بينايى و زردى بدن مصلح آن: گشنيز.
زوفا
فوايد: خوردن آن جهت خارج كردن باد، كرم معده، خون جامد، كاهش ورم، فالج، سرفه مزمن، ورم شش، درد سينه و پهلو و زانو و معده و جگر و قولنج، گزيدن جانوران/ بخار آن جهت كاهش باد گوش/ مضمضه پخته آن با سركه جهت درد دندان/ آشاميدن آب جوشانده آن با قردمانا و ايرسا جهت اسهال و نيكويى رنگ صورت/ مضر: جگر مصلح آن: صمغ عربى، انار ترش.
زيره سبز (زيره سفيد)
فوايد: خوردن دانه آن، گرم‏كننده، خشك‏كننده و قابض/ دانه آن را در سركه بخيسانيد، برشته كرده و بخوريد جهت قطع اسهالى ناشى از رطوبت و بلغم/ كوبيده آن را با آب و سركه مخلوط كرده و بخوريد براى درمان سختى تنفس و خفقان سرد، تقويت معده و كبد، تحريك اشتها، كاهش باد و نفخ، رفع سكسكه رطوبتى، رفع ترشى غذا در معده/ آن را نرم بكوبيد و با آب كرفس مخلوط نموده و بخوريد براى رفع انگل‏هاى معده/ مضمضه دم‏كرده آن براى تسكين درد دندان/ آن را با نمك بساييد و بر موضع بماليد جهت درمان پوسته پوسته شدن كنار ناخن/ آب آن را با عسل به چشم بكشيد جهت رفع خارش چشم/ عصاره آن را با سفيده تخم‏مرغ مخلوط نموده و در چشم بچكانيد جهت رفع خارش چشم ناشى از گرمى و حرارت/ آن را در سركه بخيسانيد و موقع خونريزى بينى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 42
آن را در بينى بريزيد و هم استشمام كنيد جهت قطع خونريزى/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا/ روغن آن را هر شب بر پوست بماليد جهت نرم كردن پوست و رفع تَرَك‏خوردگى آن/ آب دم‏كرده ريشه آن را بنوشيد، ادرارآور، قاعده‏آور، بادشكن، مسكّن دردهاى معده، ضد تشنّج.
زيره كوهى (كرفس كوهى)
خوردن دانه آن، قاعده‏آور، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد، رفع اثر سموم سرد و گزش جانوران سمّى، درمان سرفه سرد و تنگى نفس و تشنگى، مقوى معده، ضد نفخ، كمك به هضم غذا/ ماليدن آن به موضع براى درمان فلج، درد پشت، سياتيك/ مضر: مثانه، افراد گرم‏مزاج.
زيره سياه (كرمانى)
فوايد: خوردن آن، بادشكن، محرك، قاعده‏آور، شيرآور، تقويت‏كننده، ضد نفخ و تشنج، مقوى معده، كبد، كليه، تحريك اشتها، كاهش باد و ورم طحال، درمان اسهال رطوبتى، مسكّن درد معده، تقويت دختران جوان ضعيف، دفع اخلاط چسبيده به ديواره معده، محرك آروغ، مانع استفراغ، مقوى بدن و فربه كننده آن، كشنده و خارج‏كننده كرم معده/ پودر كوبيده آن جهت جلوگيرى از خونريزى/ نشستن در آب دم‏كرده آن براى تسكين دردهاى رحم/ آب آن را با عسل مخلوط كرده و بر زخم بماليد جهت درمان زخم گازگرفتگى سگ‏ها/ چكاندن آب آن در چشم براى رفع سرخى آن/ مضمضه به آب جوشانده آن، مسكّن درد دندان/ خوردن مداوم خشك نموده آن با سركه پرورده قطع‏كننده شهوت، باعث لاغرى و زردى بدن/ ماليدن آب زيره را بر بدن طفل تازه متولد شده، در مدت عمر شپش به بدن او نمى‏آيد/ مضر: ريه، كليه مصلح آن: عسل، كتيرا، صعتر.
سپستان‏
فوايد: خوردن 50 گرم يا 30 عدد از آن جهت تسكين حدّت صفرا، عطش، تب‏هاى گرم، خارج كردن كرم معده، رفع خشكى ريه، رفع ناراحتى‏هاى روده‏اى ناشى از افراط در مشروبات الكلى يا مشروبات گازدار يا ادويه‏هاى تند، درمان بيمارى‏هاى ريه و طحال/ گذاشتن آن در دهان و فرو بردن آب آن و يا آشاميدن آب دم‏كرده آن جهت نرم كردن سينه و حلق و ورم آن، خشونت صدا، سرفه، گرفتگى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 43
صدا، خارج‏كننده كرم معده، جهت اسهال مرتب/ ماليدن آب جوشانده آن جهت گشودن دُمل/ مضر: معده، توليد رطوبت‏هاى بلغمى، تضعيف كبد مصلح آن: عناب و در سرد مزاج‏ها گل‏محمدى/ ماليدن گرد مغز هسته‏آن براى درمان بيمارى قارچى پوست و رفع التهاب پوست/ خوردن عصاره برگ آن خنك‏كننده/ ماليدن له كرده برگ آن براى تسكين سردرد و التيام زخم‏ها و كاهش ورم/ نوشيدن آب جوشانده پوست درخت آن براى تسكين دردهاى قولنج، رفع سوءهاضمه، كاهش تب، مقوى، قطع اسهال، كاهش تب، تسكين سردرد/ گَرد آن براى رفع التهاب‏ها و جوش‏هاى داخل دهان.
سداب‏
فوايد: 2 تا 5 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و صبح و ظهر و شب بنوشيد براى زياد كردن عقل و هوش، مقوى معده، كاهش باد، اشتهاآور، قطع باه، قولنج، بواسير، خردكننده سنگ مثانه، درمان يرقان، رماتيسم و دردهاى اعصاب، بازكننده گرفتگى و انسداد مجارى،/ آن را نرم بكوبيد با انجير و مغز گردو مخلوط و دوباره كوبيده و بخوريد جهت دفع سموم گزندگان، رفع مسموميت ناشى از زياده‏روى در خوردن مشروبات الكلى/ نوشيدن آب دم‏كرده آن همراه با عسل جهت قطع سكسكه‏هاى غيرطبيعى، تسكين درد كمر و مفاصل، تعجيل در به وجود آمدن قاعدگى/ تازه آن را كوبيده و بر سر ببنديد براى تقويت و رشد موها، جلوگيرى از ريزش آن/ گرد ساييده شده آن را در بينى افراد خون دماغ شده بريزيد براى قطع خون/ گرد آن را با عسل مخلوط و به موضع بماليد جهت تسكين درد مفاصل/ آن را در سركه و روغن گلسرخ بجوشانيد و هر شب بر سر بماليد براى درمان كچلى و رفع جراحت سر/ با شبت جهت تسكين درد پهلو و سينه، تنگى نفس، سرفه مزمن، ورم ريه، درد مفاصل، تب و لرز/ جوشاندن آن در روغن جهت خارج كردن كرم معده/ جويدن برگ آن جهت رفع بوى پياز و سير از دهان/ خوردن مداوم آن هر روز به قدر يك درم براى رفع فلج، رعشه و تشنّج/ حمول تخم آن بعد از جماع مانع آبستن شدن و مقاوم همه سموم/ خوردن مداوم برگ و تخم آن باعث سقط جنين/ بوييدن مداوم آن باعث ضعف بينايى و حواس، تاريكى قلب/ ماليدن برگ آن جهت رفع درد گزيدن عقرب و رتيل و سگ ديوانه مفيد، مانع حمل/ چكاندن عصاره آن در گوش جهت سنگينى شنوايى/ چكاندن آب جوشانده آن با سركه در بينى اطفال جهت‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 44
رفع ام‏الصبيان و قطع خونريزى از بينى/ آب جوشانده آن جهت رفع قولنج/ كشيدن آن با آب رازيانه و عسل در چشم جهت رفع ضعف آن و باعث روشنايى نور چشم/ آن را در پوست انار گرم كنيد و در گوش بچكانيد جهت تسكين درد آن/ مصلح آن: سكنجبين و انيسون/ آشاميدن تخم كوبيده آن از يك تا 2 درم با عسل و سكنجبين جهت صرع و كابوس و روشنايى چشم و سردى معده، قولنج، اكثر سموم.
سداب برى‏
فوايد: ماليدن آن بر آهن جهت منع زنگ زدن آن/ ريختن آن در مكان گوسفندان و مرغان براى نزديك نشدن حيوانات موذى به آنجا.
سرخس‏
فوايد: خوردن گرد آن با سركه براى رفع اقسام كرم شكم/ خوردن پنج گرم از گرد خشك آن با عسل مانع حمل، سقط جنين، خفقان، زخم كليه و مثانه، نقرس، درد مفاصل، قطع خونريزى مخصوصاً خونريزى پس از زايمان، كاهش نفخ/ آشاميدن يك مثقال آن با 3 زرده تخم‏مرغ نيم‏برشت 3 روز متوالى جهت رفع گرفتگى اعضا، جنين سقط كرده، ضرب‏ديدگى/ مضر: ريه، افراد مبتلا به ناراحتى قلبى و كبدى.
سريش‏
فوايد: آشاميدن دم‏كرده برگ و گل و ساقه آن جهت تسكين سرفه و درد پهلو، كاهش ورم بيضه و باد و گاز، ترميم زخم‏هاى داخلى، جوش دادن استخوان شكسته، خردكننده سنگ مثانه، رفع سستى عضلات/ آب تازه برگ آن را گرفته بر روى دندان آسياب بماليد جهت تسكين درد آن/ ماليدن آن براى مداواى گزيدگى مار/ آب برگ و ساقه تازه آن را با زعفران ساييده مخلوط كرده و دم كنيد ماليدن و شستن چشم با آن براى رفع رطوبت‏هاى آن و گل مژه/ آب برگ و ساقه آن را گرفته با كندر و عسل نيم‏گرم شده مخلوط كرده و در گوش بچكانيد جهت رفع چرك گوش/ ساقه تازه آن را با روغن زيتون و سركه مخلوط كرده و بخوريد براى درمان يرقان/ خوردن 15 گرم از ميوه آن براى آسان نمودن قى كردن/ ماليدن ميوه آن با سركه به موضع براى رفع ضرر گزيدگى عقرب و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 45
هزارپا/ خوردن 20 گرم از غده زيرزمينى آن براى تسكين درد پهلو و سرفه، درمان يرقان ناشى از حرارت صفرا/ خوردن آن با سركه براى جلوگيرى از ريختن موى سر/ ماليدن آن براى جوش خوردن استخوان شكسته و التيام زخم‏هاى بد، رفع ورم بيضه، گرفتگى عضلات و عصب‏ها/ ماليدن مخلوط آن با آرد جو براى درمان كچلى/ آن را با آب نيم‏گرم كم‏كم مخلوط كرده بعد از حل شدن چند قطره عطر بر آن بيفزاييد و به صورت بماليد و پس از 15 دقيقه صورت را بشوييد جهت رفع چين و چروك پوست صورت افراد مسن آب آن با سفيده تخم‏مرغ جهت سوختگى آتش و با آرد ترمس جهت خارش بدن/ مضر: كليه، گاهى موجب سستى معده مصلح آن: سكنجبين و گلقند.
سُعد
فوايد: خوردن 4 تا 10 گرم از كوبيده آن جهت كاهش سردرد، تقويت اعصاب، رفع بدبويى دهان ناشى از بدهضمى معده، خارج كردن عفونت‏ها، زياد كردن حافظه، نيكويى رخسار، تقويت معده و هاضمه و اعصاب، تحريك باه، اشتهاآور، دفع سم عقرب، خفقان، يرقان/ 3 تا 4 روز هر بار 30 گرم از كوبيده آن را با سركه مخلوط كرده و بخوريد جهت دفع كرم معده و كرم كدو/ با روغن حبه‏الخضراء جهت درد كمر، سردى كليه و مثانه، تب‏هاى كهنه، قطع استفراغ/ ماليدن آن جهت سنگينى شنوايى/ پاشيدن آن به بن دندان جهت تقويت دندان و لثه، خوشبويى دهان و رفع بدبويى آن/ ساييدن آن جهت رويانيدن گوشت بر زخم‏هاى مزمن/ مضر: حلق و صوت مصلح آن: شكر، انيسون.
سك بينج‏
فوايد: مصرف آن، جهت كاهش باد و قولنج و ورم‏هاى صلبه و طحال، قطع كننده فضولات غليظ سينه و ريه و مسكّن درد آن، درد مفاصل، ران‏ها و نقرس، كُشنده اقسام كرم معده و جنين و خارج‏كننده آن/ آشاميدن آن همراه با عسل جهت حركت دادن فلج كه حس و حركت آن از بين رفته، درد مفاصل/ به بينى كشيدن آن جهت درمان اسهال، خروج سنگ كليه و مثانه، قولنج، بواسير، تقويت باه/ خوردن 6 نخود از آن در 4 شب موقع خواب براى درمان ورم كليه/ خوردن 3 نخود از آن در 12 شب جهت زخم معده/ كشيدن آن بر چشم براى آب ريزش چشم/ استنشاق بوى آن با
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 46
سركه جهت سردرد و غش/ ماليدن آن با سركه جهت جذب خار از اعضاء و گزيدگى عقرب و جانوران گزنده/ مضر: مثانه و كليه مصلح آن: كتيرا.
سماق‏
فوايد: خوردن ساييده شده آن با آب سرد، مقوى معده، قطع خونريزى معده و خلط خونى از ريه، قطع خونريزى و رطوبت‏هاى سفيد از رحم/ آن را با نمك به دندان بماليد براى تقويت و استحكام لثه، رفع درد لثه ناشى از حرارت و گرمى، تسكين درد دندان‏هاى پوسيده/ ساييده شده آن را با سركه مخلوط و بر موضع بماليد براى درمان خارش بدن و جوش‏هاى خارش‏دار/ آن را با تره تازه كوبيده و به موضع بماليد براى درمان اگزما/ گَرد آن را در آب بخيسانيد و در زمان شروع چشم درد آن را با كمى كتيرا در چشم بچكانيد/ چكاندن چند قطره آب جوشانده سماق در گوش براى جلوگيرى از جريان چرك گوش/ كمپرس با آب دم‏كرده آن براى جلوگيرى از ورم كردن عضو ضربه ديده/ برگ درخت آن را جوشانده و به موضع بماليد براى درمان زخم‏هاى كهنه و خارش بدن/ شاخ و برگ آن را جوشانده و هر شب به موضع بماليد جهت رفع كك‏ومك و نيز به لثه ماساژ دهيد براى جلوگيرى از خونريزى آن/ شاخه و برگ و جوانه آن را بسيار نرم بكوبيد و با كمى آب دم كرده و به موى سر بماليد جهت سياه كردن آن/ حقنه يا تنقيه با دم‏كرده آن براى درمان زخم روده‏ها و اسهال خونى، تسكين دل درد/ ماليدن صمغ آن براى درمان جراحت‏ها و تسكين درد دندان/ نيم‏كوفته آن با زيره و آب سرد جهت كسى كه هميشه قى مى‏كند و غذا در معده آن نمى‏ماند و با زرده تخم‏مرغ و گشنيز خشك براى قطع اسهال/ مضر: معده و جگر مصلح آن: مصطكى، انيسون/ ماليدن برگ آن بر معده اطفال، رفع‏كننده اسهال/ جوشاندن آن در آب و مالش پيشانى به آن جهت قطع سردرد و منع بروز آبله/ چكاندن آن در گوش جهت منع ريزش چرك از آن/ شستشو با آب جوشانده آن مانع ورم ضربه.
سنامكى‏
فوايد: خوردن آن جهت صرع و شقيقه و جنون و درد پهلو، قولنج، نقرس، تشنج، داءالثعلب، شپش بدن، قتل كرم معده، تَرَك دست و پا، درد مفاصل، وسواس سوداوى/ آشاميدن آب جوشانده نيم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 47
اوقيه آن در 2 اوقيه زيت‏الانفاق تا به نصف رسد جهت درد كمر و ران‏ها و خروج خلط از آن و بواسير/ آشاميدن يك مثقال از خاكستر آن با عسل از 3 تا 7 روز جهت رفع درد مفاصل/ مصلح آن: بدون گلسرخ و روغن بادام جايز نيست/ آب جوشانده آن در سركه جهت زخم‏هاى كهنه و بر موى جهت منع ريختن آن و با حنا جهت سياه كردن مو/ ماليدن آن بر بدن در حمام همراه با سركه، شاهتره و برگ حنا كه با آب نرم ساييده شده و بعد از 3- 4 ساعت بشوييد جهت خارش زخم‏ها/ 5 تا 10 گرم از برگ آن را دم كرده و بنوشيد جهت جذب مواد زايد مغز و شش‏ها و دستگاه‏هاى داخلى/ 4 گرم از آن را در آبجوش ريخته و بجوشانيد و بنوشيد براى رفع صفرا، درمان ورم و درد شصت پا يا نقرس/ آب دم‏كرده آن را روى شكم طفل بماليد يا مادر آب دم‏كرده آن را بنوشيد براى رفع يبوست اطفال/ چهار برابر وزن آن روغن زيتون مخلوط كرده و بجوشانيد و بخوريد براى درمان درد كمر و بواسير/ مضر: زنان شيرده و باردار، مصرف بيش از اندازه آن باعث ايجاد نوعى قولنج.
سنبل‏الطيب (علف گربه)
فوايد: 10 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و به مرور بنوشيد، خارج‏كننده اخلاط معده و كبد، مقوى دماغ و دهانه معده و جگر، نيكوكننده رنگ رخسار، ازدياد ترشح بول و حيض، خوشبوكننده دهان، درمان سرفه رطوبتى، درد سينه، خفقان، استفراغ، يرقان، درد طحال، ورم‏هاى داخلى و بواسير، مقوى نيروى جنسى، بازكننده عادت ماهانه/ 60 تا 100 گرم خشك آن را در يك ليتر آب گرم 12 ساعت بخيسانيد سپس آن را قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد جهت رفع فشار خون و كم خونى، درمان آسم، تسكين درد پهلو و درد اعصاب، مسكّن، آرام‏بخش، ضد هيجان، تب‏بر/ نوشيدن يك فنجان دم‏كرده آن هنگام شب موقع خواب براى جلوگيرى از ديدن خواب‏هاى وحشتناك/ آن را با افسنطين مخلوط و دم كرده سپس با عسل شيرين نموده بنوشيد، مقوى معده، اشتهاآور/ ماليدن آن با آب گشنيز جهت سرخى چشم، تقويت بينايى، رويانيدن مژه/ ماليدن آن بر بدن جهت قطع عرق و خوشبويى آن/ ماليدن آب جوشانده آن در خمير جهت سياه كردن و درازى مو/ درد آن براى رفع التهاب/ ماليدن آن به عضو جهت التيام زخم‏ها/ شياف در مهبل جهت قطع خونريزى رحم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 48
و رطوبات آن/ نشستن در آب جوشانده آن جهت درد كليه، ورم رحم و تسكين درد آن، گشودن حيض/ مضر: كليه مصلح آن: كتيرا.
سورنجان (گل حضرتى)
فوايد: خوردن 2 گرم كوبيده شده آن، بادشكن، نيروبخش، خروج اخلاط لزج از اعماق بدن، معالجه يرقان و ورم طحال/ آن را با زنجبيل و فلفل مخلوط كرده بكوبيد و با عسل به صورت خمير درآوريد و هر شب يك قاشق چايخورى بخوريد جهت افزايش نيروى جنسى/ 3 روز، روزى يك بار 2 تا 3 گرم از آن را بكوبيد و با شير تازه مخلوط كرده و بخوريد جهت رفع ضعف قواى تناسلى/ آن را در دهان ريخته با آب بنوشيد جهت درمان نقرس/ مقدارى از كوبيده آن را با زعفران ساييده شده و زرده تخم‏مرغ مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت تسكين دردهاى استخوانى و كاهش ورم‏هاى سفت/ آن را نرم ساييده با پيه آب كرده مخلوط نموده به صورت شياف مصرف كنيد براى دفع دانه بواسير و تسكين درد آن/ مضر: معده، ايجاد دل پيچه، ضعف در معده و كبد مصلح آن: كتيرا، شكر، زعفران.
سوسنبر (آويشن وحشى)
فوايد: مفرّح، مقوى قلب و مغز و معده و روده، رفع نفخ شكم، كشنده انگل‏هاى دستگاه گوارش، زيادكننده ادرار و حيض، بازكننده قاعدگى، بادشكن، تقويت دستگاه عصبى، تقويت‏كننده گلبول‏هاى سفيد بدن، ضدّ سم، برطرف‏كننده عفونت‏ها، بازكننده گرفتگى‏ها و انسداد مجارى/ نوشيدن دم‏كرده آن جهت درمان سكسكه، دل‏پيچه، قطره‏قطره ادرار كردن، تسكين درد رحم، خردكننده سنگ مثانه، تسكين سرفه، ضدّ اسپاسم، تسكين حمله هاى آسم/ دم‏كرده آن را با عسل شيرين كنيد و بنوشيد، رفع تشنج به خصوص تشنج دستگاه تنفسى، مفيد براى آسم مرطوبى/ آن را نرم بكوبيد و داخل سنجبين بريزيد و بخوريد، رفع اثر گزيدگى زنبور و اگر با عسل بخوريد براى تسكين درد عقرب گزيدگى/ زنانى كه جنين در رحمشان مرده است، مقدار زيادى از آن را بخورند، ماهيچه‏هاى ديواره رحم را تحريك و جنين مرده را خارج مى‏سازد/ 12 تا 16 گرم خشك آن را در يك ليتر آبجوش دم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 49
كنيد و با قند شيرين نموده بعد مقدارى صمغ عربى را نرم كوبيده و در آن حل كنيد و به مرور بخوريد جهت رفع سياه سرفه، سرفه‏هاى تناوبى، گريپ، سرماخوردگى، ضعف بينايى/ در دم‏كرده آن كودك را حمام كنيد جهت درمان نرمى استخوان‏هاى كودك/ ماليدن اسانس آن روى عضو براى تسكين درد نقرس و سياتيك و روماتيسم، رفع بيمارى‏هاى بلغمى، درد سينه/ گرد آن را در بينى بكشيد براى جلوگيرى از خونريزى بينى/ شياف آن براى خوشبو كردن رحم/ مضر: اسراف در خوردن آن مصلح آن: كتيرا.
سياه دانه‏
فوايد: بخور آن، محرّك، بادشكن، قاعده‏آور، ترميم ضعف بدن، رفع مسموميت‏هاى خون، بزرگ بودن كبد، رفع تهوع، شكم درد و يبوست، تقويت زنان پس از وضع حمل، گرم‏كننده، خشك‏كننده رطوبت‏ها، تسكين سرفه سرد، استسقا، يرقان، ناراحتى طحال، قولنج نفخى، خارج‏كننده جنين زنده يا مرده/ سه روز هر روز نيم مثقال از آن را با آب نيم‏گرم بخوريد براى رفع عوارض گزيدگى رتيل، رفع نفخ شكم/ 25 گرم كوبيده آن را با 100 گرم عسل مخلوط كنيد و روزى يك قاشق غذاخورى بخوريد براى رفع خلط نسب شده در بدن، درمان درد پشت سر كه از غلبه بلغم باشد/ 40 روز هر روز نصف استكان آب جوشانده آن را بنوشيد جهت درد كمر تا زانو يا سياتيك يا عرق‏النساء، زيادكننده شير/ سوخته آن را با رب مورد مخلوط نموده و بخوريد براى درمان بواسير/ آن را بكوبيد و با عسل و روغن مخلوط كنيد و بخوريد براى تسكين درد رحم و دردهاى پس از زايمان/ بخور با آب جوشانده آن جهت تسكين درد سينه/ آن را نرم بكوبيد و هر شب بر موضع بماليد و روزى چند بار هم آن را بو كنيد براى رفع تبخال و لكه‏هاى سفيد پوست و زگيل/ 10 گرم سياه دانه را با مقدارى آب نيم‏گرم و عسل مخلوط كنيد و بخوريد جهت تسكين تب‏هاى كهنه رطوبى، ادرارآور، رفع سختى خروج ادرار و سنگ كليه و ناراحتى‏هاى تنفسى/ مدتى هر روز صبح ناشتا مقدارى از آن را در روغن حيوانى سرخ كرده و بخوريد براى سرخ كردن رنگ رخساره/ آن را با سركه دم كنيد و بخوريد جهت كشتن و خارج كردن بعضى از انگل هاى دستگاه گوارش/ سرخ كرده آن را بكوبيد و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 50
در روغن زيتون ريخته و چند جوش بدهيد بعد چند قطره در بينى بچكانيد براى رفع زكام كه با عطسه بسيار همراه باشد/ آن را در روغن زيتون بجوشانيد و بعد در بينى بچكانيد براى درمان زكام رطوبى/ آن را نرم بساييد بعد با سركه مخلوط كنيد و هر شب بر جوش‏هاى بدن بماليد و صبح با آب گرم بشوييد جهت درمان جوش غرور/ كوبيده آن را با گلاب مخلوط نموده و به موضع بماليد جهت درمان سودا/ آن را بكوبيد و با روغن كنجد مخلوط نموده و به موضع بماليد براى فروكش كردن تاول‏هاى پوست، درمان آبسه‏ها، روماتيسم، ورم گوش، زخم بينى، سردرد/ چند عدد از آن را در شير به مدت يك ساعت بخيساند بعد بساييد و در بينى بچكاند جهت رفع زردى چشم/ پودر آن را با حنا و روغن سوسن مخلوط كنيد و بر سر يا صورت كه موى آن ريخته است بگذاريد، سبب رويش موها شده و از ريزش بقيه موها جلوگيرى مى‏كند/ مضر: كليه، زنان باردار؛ موجب سقط جنين، اسراف در خوردن آن در گرم‏مزاجان موجب ورم و دردهاى گلو و گرفتگى‏ها/. جوهر آن را بر كمر بماليد جهت رفع سستى اعصاب، تقويت قواى آميزشى/ آن را بر سر و كمر و مواضع ديگر بدن بماليد، شما را جوانتر مى‏كند.
شاه پسند طبى‏
فوايد: 30 تا 40 گرم از آن را در يك ليتر آب ده دقيقه بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت درمان روماتيسم، تشنجات عصبى يا پرش موضعى/ پنجاه گرم از گل آن را در يك ليتر آب سرد به مدت دو ساعت بخيسانيد بعد چند دقيقه بجوشانيد و 12 دقيقه دم كنيد سپس صاف نموده و آب آن را با عسل شيرين سازيد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بنوشيد جهت رفع ضعف عمومى بدن و تسكين سرفه.
شاهسفرم‏
فوايد: 4 گرم خشك آن را در يك ليوان آبجوش به مدت 20 دقيقه دم كرده و آن را بنوشيد جهت كاهش ورم‏هاى تمام اعضا، خفقان، ضعف معده، درمان سرفه و برونشيت، ازدياد ترشح صفرا، حل كردن سنگ صفرا/ عصاره آن با شكر جهت رفع وبا، فرارى دادن جانوران گزنده.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 51
شجره ابراهيم‏
فوايد: خوردن آن جهت درد پهلو و سينه/ نوشيدن آب جوشانده آن با شكر جهت تسكين ورم‏ها، كاهش زخم‏ها، خارج كردن خلطها، كاهش باد و نفخ، ازدياد ريزش بول، حيض و شير/ يك درم تخم آن بسيار محرك باه/ آويزان كردن آن بر در خانه گريزاننده حشره از آنجا.
شقاقل (هويج وحشى)
فوايد: خوردن آن، بازكننده انسداد مجارى عروق، دفع‏كننده رطوبات بلغم، موثر براى گرم كردن معده و كليه و كبد، اشتهاآور براى افراد سرد مزاج، افزايش قدرت تناسلى/ مضر: مصرف زياد آن توسط گرم‏مزاجان كاهش‏دهنده اشتها مصلح آن: عسل، مرباى آن با عسل مقوى باه و زيادكننده منى.
شنبليله‏
فوايد: برگ آن جهت سرفه ناشى از سرما، ورم طحال، درد كمر، جگر، رحم/ ماليدن آن جهت تقويت مو/ خشك آن را روى تمامى نان بپاشيد و به صورت خيلى برشته نان را بپزيد و هميشه از آن نان را بخوريد جهت درمان مرض قند/ مادر از سه ماهگى هر روز شنبليله خام را با ساقه بخورد براى زياد و پرپشت شدن موى سر نوزاد/ آب تازه آن را بگيريد و با آب كلم مخلوط كرده و بر موضع بماليد جهت تسكين درد نقرس/ روز 3 بار و هر مرتبه 5 گرم از تخم آن را دم كرده و آب آن را بنوشيد جهت تقويت بدن، تنظيم فشار خون، درمان ديابت، قطع تب، رفع ناراحتى‏هاى مثانه و كليه، درمان تشنگى و رماتيسم، رفع ضعف نيروى جنسى، مفيد براى فتق و درد كمر، درمان ورم‏هاى دست و پا ناشى از سرما و لاغرى ناشى از بيمارى، رفع كم‏خونى، معالجه بزرگ شدن طحال و كبد، تنظيم چربى خون/ آب جوشانده آن با عسل جهت سرفه، بواسير، ورم‏هاى داخلى، كم‏كننده باد معده/ آب جوشانده آن به تنهايى جهت تسهيل زايمان/ ماليدن آن جهت سوختگى آتش، كجى ناخن، ورم رحم/ ماليدن آرد آن با انجير جهت باز كردن دُمل، جهت نيكويى رنگ صورت/ ماليدن روغن آن براى رفع جوش‏هاى داخل موها، بازكننده زخم‏هاى چركى/ مضر: انثيان مصلح: سكنجبين، انيسون، استعمال برگ آن بدون كاسنى جايز نيست.
شوكران‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 52
فوايد: خوردن 2 گرم از عصاره آبى آن، مسكّن درد، آرام‏بخش، ضد هارى و كزاز، ضد سم، كنترل آسم و سياه‏سرفه، تسكين سرفه‏هاى شديد و اختلالات عصبى، رفع سل ريه/ استعمال خارجى آن براى معالجه ناراحتى‏هاى پوستى و گرفتگى‏هاى غدد، درمان اقسام سرطان/ ماليدن آن به موضع جهت تسكين دردها و ورم‏هاى گرم و بى‏حسى اعضا/ ماليدن برگ و تخم آن بر پستان براى قطع شير آن، مانع آويخته شدن آن و بر پستان دختران مانع بزرگ شدن آن و بر خصيه و ران جوانان مانع احتلام، كاهش ورم و بر قضيب براى تضعيف باه و مانع بزرگ شدن آن، مانع رويش مو، بر شكم جهت قطع اسهال و خونريزى/ ماليدن آن بر پيشانى قطع خونريزى از بينى.
شوكران آبى (باديان آبى)
فوايد: 5 تا 10 گرم از ميوه آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده بعد 6 قسمت كرده و هر 4 ساعت يك بار آن را بنوشيد، اشتهاآور، قاعده‏آور، ايجاد عرق، درمان برونشيت‏هاى مزمن و سياه‏سرفه، تسكين سرفه‏ها، درمان سل و آسم/ يك تا 2 گرم كوبيده آن را در مقدارى كافى شربت ساده بريزيد و صبح و عصر بنوشيد براى درمان نزله‏ها و زكام‏هاى مزمن، برونشيت و سل، كاهش و قطع تب.
شير خشت (نوعى گياه)
فوايد: خوردن آن، مقوى جگر، معده، مسكّن حرارت معده و قلب و جگر و ورم آن، درمان سرفه، خشونت سينه و حلق، اسهال/ آن را در آب ولرم حل كنيد و آب صاف كرده آن را به طفل و افراد مسن بخورانيد جهت درمان سوءهاضمه آنها/ آن را در كمى شير مادر دختردار خمير كرده و داخل گوش بماليد براى تسكين درد گوش/ مضر: توليدكننده باد در معده و باعث سرعت انزال مصلح آن: بادام روغن و رازيانه.
شيرين بيان‏
فوايد: خوردن آن جهت تسكين تشنگى و التهاب معده، نرم كننده سينه و حلق، تقويت اعصاب، كاهش باد و خشونت سينه و سوزش آن، نيكويى صدا و رنگ رخسار، درمان امراض طحال، بواسير، تب‏هاى كهنه و سرفه، جلاى تاريكى چشم/ نيم كيلو از آن را پس از پوست كندن نيم‏كوب كرده و 5 ساعت در دو ليتر آب بخيسانيد بعد بجوشانيد تا آب به نصف برسد بعد صاف كرده و 75 گرم گز
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 53
خونسار در آن حل كنيد و دوباره صاف نموده و هر روز صبح ناشتا دو فنجان از آن را بنوشيد جهت درمان زخم معده/ آب دم‏كرده آن را با آب جوشانده سيب‏زمينى مخلوط كرده و بنوشيد جهت رفع سنگ مثانه، بند آوردن ادرار/ 200 گرم از آن را پوست كنده و در يك ليتر آب 20 دقيقه بجوشانيد سپس 15 دقيقه دم كنيد، كشيدن آن به چشم جهت رفع قرمزى و زردى آن، تقويت بينايى؛ دهان شويه كردن آن جهت رفع خشكى دهان و درمان خونريزى لثه/ ماليدن عصاره شيرين بيان جهت درمان ورم مفاصل همراه با درد، كوفتگى و ضربه خوردگى عضو/ آب تازه برگ آن را بگيريد و بر پوست سر بماليد براى جلوگيرى از ريزش مو/ ماليدن برگ آن جهت دفع بدبويى زير بغل و ميان انگشتان پا/ مضر: كليه و طحال مصلح آن: كتيرا و گلسرخ.
طباشير (بامبو، خيزران)
فوايد: آن را نرم بساييد و با آب بخوريد، مقوى دل، معده و جگر، مسكّن التهاب و عطش، قطع‏كننده استفراغ و اسهال، جهت ورم‏هاى چشم، خفقان، غش، تقويت اعضاى ضعيف شده از حرارت، درمان صرع كودكان، فلج، تشنج، عطش مفرط، محرك و افزاينده نيروى جنسى اشخاص گرم‏مزاج، بهبودى زن باردار در موقع ويار/ ماليدن ساييده آن بر موضع جهت استحكام دندان و سوختگى آتش و با سكنجبين جهت رفع وحشت و غم/ آن را در دهان نگه داريد و بمكيد جهت رفع بوى بد دهان/ به بينى كشيدن آن با روغن بنفشه جهت تقويت بينايى/ مضر: ريه، مداومت خوردن آن مضر باه و سردمزاجان مصلح آن: مصطكى، عسل، عناب.
عاقرقرها
فوايد: خوردن آن، جهت لقوه، فلج، رعشه، كزاز، لكنت زبان، درد سينه و دندان و مفاصل، تقويت باه، اسهال، ازدياد ريزش بول، حيض، شير و عرق/ ماليدن آن با روغن زيت جهت كزاز و اعضاى بى‏حس شده/ انفيه آن با روغن گل جهت شقيقه و سر درد شديد/ هنگام شروع سردرد ميگرن يا درد نيمه سر، سر يك تكه از آن را بسوزانيد و دود آن را به هر دو سوراخ بينى بكشيد، تسكين مى‏يابد/ مزمزه يا قرقره آن با سركه براى درمان ديفترى/ گَرد آن را با نشادر نرم مخلوط كرده وبساييد و بر كام دهان بماليد، مانع سوختن دهان از آتش/ در سركه بخيسانيد و زير دندانى كه درد
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 54
مى‏كند بگذاريد براى تسكين درد آن و آن را بجويد يا زير زبان بپاشيد جهت رفع لكنت زبان/ با فاوانيا جهت سردرد اطفال/ ماليدن آن با عسل جهت رفع درد سينه و سرفه كهنه، زيادكننده باه/ پيش از جماع، روغن آن را بر قضيب بماليد جهت محكم كردن آن، برانگيختن شهوت جماع و لذت آن، سرعت انزال/ آن را نرم بكوبيد و با زرده تخم‏مرغ مخلوط كرده و بر كمر ببنديد و سه روز تكرار كنيد مفيد براى درمان كمر درد كهنه/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا، مويزج.
عود هندى‏
فوايد: خوردن آن، مقوى اعصاب، حواس، قلب، كبد، معده، رفع بدبويى دهان و رطوبات معده و رحم، سرفه، رفع غشى و خفقان و ضعف معده و كبد و اسهال و تشنگى، حفظ صحّت جنين، افزايش‏دهنده نيروى جنسى، توقف قى و اسهال ساده و خونى، بادشكن، كاهش بادها و گازها، مفيد براى زن‏هاى باردار/ مقدارى از آن را بساييد و به طفل بخورانيد جهت توقف شب اداراى/ آن را بپزيد و با سركه بخوريد جهت پادزهر سموم سرد/ مضمضه آن مقوى دندان و لثه/ مضر: گرم‏مزاجان مصلح آن: كافور، سكنجبين، گلاب.
غافث‏
فوايد: خوردن آن با آب شاهتره و سكنجبين براى التيام زخم‏هاى داخلى/ 100 گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد تا آب آن به يك سوم برسد سپس به موضع بماليد جهت التيام خارش/ قرقره عصاره آن جهت تسكين درد گلو، درد كبد و تقويت آن، كاهش ورم‏ها و ورم طحال/ شياف عصاره آن براى قاعده‏آورى/ مضر: طحال مصلح آن: انيسون/ نوشيدن آب دم‏كرده برگ آن، ضد كرم شكم، قابض، گرم‏كننده، بندآورنده خون، تسكين ناراحتى رحم، درمان بواسير/ آب جوشانده ريشه آن براى معالجه سل، تقويت قلب در موارد حمله‏هاى ناگهانى آن، تسريع و افزايش رشد گلبول‏هاى قرمز.
غافث كنفى‏
فوايد: 30 تا 50 گرم خشك آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و هر روز صبح و ظهر و شب يك فنجان از آن را بنوشيد، قاعده‏آور، قى‏آور، تب‏بر، ضد سم، رفع عوارض ناشى از كمى ويتامين C، رفع‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 55
يرقان، تحريك ترشح صفرا، رفع گرفتگى مجارى كبد و وجود صفرا در خون، رفع يبوست‏هاى ناشى از تنبلى بعضى از اعضا/ شستشو با آب جوشانده آن براى التيام زخم و جراحت.
فاوانيا
فوايد: خوردن آن به مقدار يك بادام جهت تسكين درد كليه و مثانه و رحم، يرقان، نقرس/ خوردن 25 دانه از تخم آن با ماءالعسل جهت رفع كابوس، اختناق رحم و درد آن/ خوردن تخم آن جهت افراد فلج، رعشه، سردرد، جنون، وسواس/ گويند در خانه‏اى كه فاوانيا باشد جن و جانوران گزنده داخل آن نشود.
فراسيون آبى‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن، خنك‏كننده، قابض، جلوگيرى‏كننده از خونريزى‏هاى ريه و ساير اعضا، تب‏بر/ ماليدن آن به موضع براى پاك كردن زخم‏هاى چركى و كثيف/ خوردن عصاره آن براى جلوگيرى از تحريك و ترشح غده تيروئيد.
فراسيون سفيد
فوايد: 40 تا 50 گرم از سرشاخه‏هاى گلدار و خشك آن را در يك ليتر آبجوش 15 دقيقه دم كنيد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان از آن را بنوشيد جهت نرم كردن سينه، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد و طحال، ضد سم، مفيد براى سرماخوردگى و سرفه و ناراحتى‏هاى ريوى/ ماليدن له شده تازه آن در محل گزيدگى سگ‏ها براى التيام زخم وجراحت آن/ چكاندن عصاره آن در گوش جهت پاك كردن چرك آن و باز كردن منافذ آن و رفع درد كهنه آن/ چكاندن عصاره آن در چشم با عسل جهت رفع اثر زردى يرقان/ مضر: كليه، مثانه، زنان باردار مصلح آن: كتيرا، عسل، رازيانه، سنبل‏الطيب/ ماليدن برگ آن با عسل جهت درد پهلو و رفع تنگى نفس/ خوردن آب برگ آن جهت درد معده/ شياف در مهبل برگ تازه آن تا هفت روز پى‏درپى جهت حامله شدن/ ماليدن برگ پخته آن با عسل جهت كاهش ورم‏ها و باز كردن دُمل‏ها بدون اذيت كردن و التيام آن/ جويدن برگ آن در دهان براى رفع بيمارى‏هاى دهان و استحكام دندان‏ها/ گل آن را در دهان خوب جويده و بخوريد براى تسكين درد معده/ عصاره گل يا عصاره تخم آن را با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى رفع جراحت‏هاى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 56
ريه/ كمى از آن را با مقدارى انجير مخلوط نموده و دم كنيد سپس آب آن‏ها را صاف و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى درمان تنگى نفس، سرفه بلغمى، قطع اخلاط و فضولات غليظ/ گل تازه آن را بكوبيد و زير ناف بماليد براى رفع پيچيدگى مقعد و تسكين درد آن.
فراسيون سياه‏
فوايد: 30 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده بعد مقدارى بادرنجبويه يا نعناع يا رازيانه ساييده شده را در آب صاف كرده آن بريزيد و آب آن را شيرين كرده و هر صبح و ظهر و شب قبل از غذا يك فنجان بنوشيد، ضد انگل، رفع كرمك و كرم اسكاريس، تسكين درد نقرس و رماتيسم، مفيد براى دوران يائسگى زنان و رفع اختلالات عصبى آنان/ 60 تا 70 گرم از آن را در يك ليتر آب پانزده تا 20 دقيقه بجوشانيد و به موضع بماليد براى درمان نقرس و رماتيسم.
فرفيون (فريبون)
فوايد: خوردن كمى از آن، تب‏بر، كرم‏كش، ضد انگل/ آن را با گوشت به صورت سوپ بپزيد و بخوريد جهت تصفيه خون، مفيد براى افراد داراى جوش و كورك زياد/ خوردن خشك آن را با برنج تخمير شده براى مبتلايان به بيمارى ترس از آب يا هارى/ شستشو با آب جوشانده آن جهت رفع خارش و جوش و كورك/ تازه آن را كوبيده و بر محل عقرب‏گزيدگى بگذاريد براى خنثى كردن زهر عقرب و تسكين درد آن/ ماليدن شيره آن روى زخم گزيدگى سگ‏ها و جانوران سمى براى دفع اثر سم/ گذاشتن شيره آن بر روى جوش‏هاى زگيل باعث بهبودى آن/ شيره آن را با روغن زيتون مخلوط و به موضع بماليد جهت درمان فلج، لقوه، سستى اعضا، دردهاى اعصاب و مفاصل/ يك تا 2 گرم از شيره آن را به صورت شياف استفاده كنيد براى بند آوردن ترشحات مفرط عادت ماهيانه، در صورت سوزش با روغن گلسرخ چرب كنيد/ گَرد شيره آن را با عسل مخلوط كرده و به چشم بكشيد جهت جلوگيرى از زياد شدن آب مرواريد/ شيره آن را با آب چغندر مخلوط و در بينى بريزيد براى رفع ريزش اشك و قرمزى آن و پاك كردن بينى/ ماليدن آن بر روى زخمى كه گوشت اضافى آورده براى از بين بردن آن/ مضر: گرم‏مزاجان، ماليدن آن روى استخوان باعث پوسته انداختن‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 57
و زخم شدن آن مى‏شود/ خوردن تخم آن همراه با فلفل بو داده براى درمان بيمارى وبا/ نوشيدن آب جوشانده ريشه آن، ضد انگل.
فلفل آبى‏
فوايد: 10 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و در طول روز بنوشيد، محرك، قاعده‏آور، عرق‏آور، رفع ناراحتى‏هاى رحم/ هر روز 30 تا 40 قطره از عصاره آن را بخوريد براى بند آوردن خون، قطع اخلاط خونى و خونريزى‏هاى معده و بواسير و رحمى/ هر روز يك تا 4 گرم از برگ خشك آن را بكوبيد و با كمى آب بلغ نماييد، گرم‏كننده معده و كبد، قطع قاعدگى، كرم‏كش، ضد انگل معده/ برگ تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد براى كاهش ورم‏هاى بلغمى و سفت، كاهش خون‏مردگى و ورم زير چشم/ خوردن ميوه آن، قاعده‏آور، گرم‏كننده معده، بادشكن، محرك.
فلفل سياه‏
فوايد: خوردن آن براى تقويت حافظه، اعصاب، معده، جگر، درمان اسهال تابستانه و خونى، درمان وبا و سرماخوردگى، تسكين سرفه‏هاى سرد و رطوبى/ جويدن آن با مويز جهت دفع رطوبت‏هاى دماغ و معده/ ماليدن آب جوشانده آن در گلاب جهت درد دندان خراب، رفع آروغ ترش و غليظ، دفع جذام و بادها و ماليدن آن با سركه جهت كاهش ورم طحال/ كوبيده آن را با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى پاك كردن ريه/ ماليدن آن براى معالجه و رفع تورم غده، كاهش جوش و كورك، رماتيسم، سردرد/ ساييده آن را با روغن گل مخلوط كرده و هر روز به موضع بماليد براى درمان فلج، بى‏حسى اعضا/ مقدارى از آن را همراه با پياز و روغن حيوانى سرخ كرده و به غذاى خود اضافه نماييد و بخوريد براى تقويت قواى جنسى در مرد و زن/ كشيدن آن به چشم جهت رفع سياهى رفتن چشم و جلاى سفيدى آن/ حمول آن خارج‏كننده جنين و بعد از جماع، مانع حمل/ خوردن كوبيده آن با كوبيده زنجبيل و عسل براى سقط جنين/ ماليدن آن با حنا جهت رويانيدن ناخن از بين رفته و با پياز و نمك جهت رويانيدن مو در محل داءالثعلب/ خوردن آب جوشانيده كوبيده آن جهت دفع سم مار و عقرب گزيده، به شرطى كه مكرر بياشاميد و قى كنيد تا اثر سم از بين برود/
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 58
گويند اگر مار گزيده فلفل را بجود و تندى آن را حس كند زهر در او اثر نكرده در غير اين صورت معلوم مى‏شود زهر در او اثر كرده/ مضر: خشن شدن صدا و حلق، جگر حار، كليه مصلح آن: روغن‏هاى با طبيعت سرد، عسل.
فلفل فرنگى (دارفلفل)
فوايد: خوردن آن، مقوى معده، رفع قى، خوشبوكننده دهان و رحم، زيادكننده منى، سقطكننده جنين، زيادكننده ادرار و حيض، جهت فالج، صرع، سرفه، گزيدگى عقرب و رتيل/ 5 گرم از آن را بساييد و با آب بخوريد جهت باز كردن گرفتگى كبد و طحال، محرك نيروى جنسى/ 4 گرم از ريشه بوته خشك آن را بساييد و با آب بخوريد براى رفع قولنج، بادهاى سرد، بيمارى‏هاى طحال، سياتيك، نقرس، تشنَج، تقويت معده و گرم نمودن آن، اشتهاآور/ بر جگر بز گذاشته كباب كرده و بخوريد جهت شب‏كورى/ مضر: سر، گرم مزاجان، موجب كاهش نور چشم، كاهش ترشح اسپرم مصلح آن: صمغ عربى، گلاب و صندل.
فلفل كوهى‏
فوايد: خوردن 5 گرم از دانه آن همراه با صمغ عربى، مقوى، بادشكن، ضد نفخ، اشتهاآور، ازدياد ترشح شير و عادت ماهيانه، بازكننده انسداد و گرفتگى‏هاى دماغى، كبد و طحال، فرونشاندن هيجانات جنسى، خشك كردن اسپرم/ نشستن در آب جوشانده آن جهت ورم رحم و مقعد/ بخور آن باعث خواب رفتن/ فرش كردن برگ آن و نشستن بر آن جهت تقويت باه و گريزاننده جانوران موذى/ تكيه كردن بر چوب آن كه از آن متكا ساخته باشيد، مانع خستگى و قطع شهوت جماع/ گذاشتن آن در زير تشك خواب جهت منع احتلام/ مضر: كليه مصلح آن: صمغ عربى.
فيل گوش‏
فوايد: خوردن 4 گرم از برگ خشك كوبيده شده آن، كاهش قند خون، دفع شن كليه/ برگ آن را همراه با ساقه‏هاى گياه بجوشانيد و بنوشيد براى درمان سرگيجه، رماتيسم و اگر كمى شكر قهوه‏اى در آن حل كنيد و بنوشيد براى معالجه سرخك/ ماليدن عصاره آن يا گذاشتن برگ تازه آن روى غده‏هاى سرطانى جهت جلوگيرى از پيشرفت آن/ 2 يا 3 قاشق از برگ كوبيده خشك آن را در نيم‏

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:40 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 36
خولنجان‏
فوايد: خوردن آن جهت تقويت معده، رفع سوءهاضمه، اسهال خونى، رفع مسموميت حاصل از غذاى فاسد، درمان سرطان/ آن را نرم بساييد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى خشك كردن رطوبت‏ها و دفع بلغم و اخلاط لزج، كاهش بادها، تقويت معده، كليه، كبد و مثانه، باز كردن انسداد مجارى كبد و طحال، كاهش ورم طحال، درمان عطش، يرقان، دل‏پيچه، درد رحم، مقوى معده، بادشكن، محرك، تقويت‏كننده اعصاب، رفع سردرد، تسكين درد پهلو، افزايش نيروى جنسى، تصفيه صوت، سرفه، درد كمر، رفع قولنج/ خوردن ساييده آن جهت كم كردن سرعت پيشرفت سرطان/ خوردن 4 گرم كوبيده آن با يك ليوان شير بز تازه دوشيده جهت زياد كردن نعوظ/ مكيدن آن براى رفع بوى بد دهان/ چون غبار نرم بساييد بعد با كمى روغن زيتون مخلوط نموده و هر شب بر پوست صورت بماليد جهت رفع كك‏مك/ آن را خوب در دهان بجويد و با آب دهان مخلوط كرده و روى سر يا بدن طفل مبتلا به تشنج بماليد جهت درمان آن/ خوردن آن با آب سرد براى ازدياد ترشح ادرار و افزايش ترشحات عادت ماهيانه/ 5 گرم آن را با افسنطين نرم بساييد و با شربتى بخوريد براى درد سينه، تنگى نفس، سرفه‏هاى كهنه، پاك كردن سينه از خلطهاى لزج/ آن را به صورت پودر درآورده و با روغن زيتون مخلوط نموده و به موضع بماليد براى درمان فلج، سستى اعضا و دردگوش/ شياف آن در مهبل براى باز كردن قاعدگى و سقط جنين و تسكين درد رحم/ نگه داشتن آن در زير زبان باعث سرعت تكلم اطفال و موجب نعوظ/ يك درم ساييده آن با يك اوقيه شير بز تازه جهت تحريك باه/ مضر: دل مصلح آن: صندل، طباشير، انيسون، كتيرا/ آب جوشانده برگ آن براى پاك كردن ترشحات پس از زايمان/ شستشو با آب جوشانده آن براى درمان روماتيسم.
خيرى (شب بو)
فوايد: خشك آن را بساييد و بخوريد، جهت تقويت قلب، درمان فلج و ناتوانى جنسى، تقويت جگر، طحال/ آشاميدن 3 درم از آن جهت سقط جنين و خارج‏كننده مرده آن/ كشيدن آن در چشم جهت سفيدى چشم/ ماليدن روغن آن جهت ورم رحم، مفاصل، تقويت موى/ ماليدن آن با عاقرقرحا و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 37
تخم نجره بر كمر جهت تقويت باه/ شياف در مهبل جهت تنقيه رحم و خوشبو كردن آن و تنگى فرج/ ماليدن آن براى رفع ورم رحم و مفاصل و تقويت مو/ پخته آن به موضع بماليد براى رفع دندان درد/ ماليدن خشك آن جهت تقويت عصب و خوشبو كردن عرق و با آرد جهت اندمال جراحت و كاهش ورم آن/ بخور آن جهت رفع بدبويى عفونات/ تخم آن، نرم‏كننده سينه، تب‏بر، جهت تقويت معده، افزايش نيروى جنسى، كاهش ورم و آسيب‏هايى كه به چشم وارد مى‏شود/ مصلح آن: مورد.
خيرى برّى‏
فوايد: خوردن تخم آن، مقوى، محرّك، نرم‏كننده سينه، افزايش‏دهنده نيروى جنسى/ نوشيدن آب دم‏كرده آن هر روز جهت كنترل سرطان، كوبيده آن مخلوط با سركه به عنوان پادزهر، ضدسم.
درمنه (علف جاروب)
ماليدن خاكستر آن با روغن زيتون يا روغن زنبق براى جلوگيرى از ريختن مو، تسريع در رشد مو/ مضر: معده، عصب، سردرد مصلح آن: ترمس، مصطكى.
درونج‏
فوايد: مقوى حافظه، دل، معده، طحال، جهت خفقان، ماليخوليا، تقويت‏هاضمه، تسكين درد رحم، رفع ضرر گزيدن عقرب و رتيل و ساير جانوران سمى، رفع طاعون/ خوردن آن با شكر جهت درد سينه/ مصلح آن: رازيانه، رب غوره/ آويختن سوراخ كرده آن به نخى به زير كمر زن حامله جهت تسكين درد ولادت و حفظ جنين از آفات.
دم‏الاخوين (خون سياوشان)
فوايد: آشاميدن آن قطع كننده خونريزى از اعضاى داخلى، رفع حرارت كبد و معده، تقوت معده، منع اسهال/ كشيدن آن به چشم جهت تقويت بينايى و قرحه چشم/ پاشيدن آن به بن دندان جهت تقويت لثه/ مضر: كليه مصلح آن: كتيرا/ گويند اگر بلور و شيشه را با آن رنگ كنند رنگين‏تر از عقيق شود.
ذنب الخيل‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 38
نباتى كه نزديكى آب‏ها مى‏رويد.
فوايد: خوردن آن جهت قطع خونريزى زنان، سرفه مزمن و امراض سينه، ورم جگر/ زياد نوشيدن آن جهت كاهش فتق/ ماليدن آن التيام‏دهنده زخم‏هاى بزرگ و ورم مقعد/ مصلح آن: شكر و روغن بادام.
راتيانج‏
فوايد: آشاميدن نيم مثقال آن با زرده تخم‏مرغ نيم پخته جهت سرفه مزمن و ربو/ كشيدن آن مانند تنباكو روز اول يك دفعه روز دوم دو دفعه و روز سوم 3 دفعه جهت سرفه، زخم شش بسيار مؤثر/ ماليدن آن جهت التيام زخم، خشونت پوست/ با تخم كتان جهت رفع زگيل آويخته در مقعد و بواسير، كجى ناخن.
رواند (ريشه ريواس)
فوايد: خوردن آن جهت كاهش باد و نفخ كليه و مثانه و رحم، تسكين درد آنها، خفقان، رفع سرماى معده و كبد، سرفه مزمن/ با هليله كابلى، غاريقون و صبر جهت شقيقه، فالج، كزاز، جنون/ با شيره تخم خربزه و شيره خارخسك و به مقدار يك مثقال تا دو درم جهت رفع قطع ادرار/ با آب پرسياوشان و قنطوريون جهت تب‏هاى بلغمى و ضعف مفاصل/ ماليدن آن با سركه جهت رفع قرمز شدن پوست و زردزخم و آثار ضرب‏ديدگى/ با خطمى يا تخم خيارى و آرد جو جهت استحكام استخوان در رفته/ ماليدن آن جهت ضرب‏ديدگى، سقطكننده جنين، تسكين درد و سموم خصوصاً عقرب/ مضر: اطفال و افراد ضعيف مصلح آن: صمغ عربى.
روناس‏
فوايد: خوردن آن با عسل جهت افراد فلجى كه عضو فلج آن بى‏حس شده، لقوه، سستى اعضا، يرقان، تقويت معده، قطع ريزش بسيار بول غليظ و حيض و شير/ با سكنجبين جهت طحال و تنقيه جگر/ حمول آن خارج‏كننده جنين/ ماليدن ريشه آن با عسل جهت لك‏هاى صورت ناشى از آفتاب/ خوردن ساييده شده ريشه آن با غذا جهت گزيدن سگ ديوانه/ 2 تا 4 گرم از ريشه آن را نرم بكوبيد و با سكنجبين مخلوط نموده ميل كنيد جهت باز كردن گرفتگى‏هاى كبد، طحال، درمان فلج، زردزخم،
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 39
رفع عوارض حاصله در پوست در اثر ضربه و كوفتگى/ 10 تا 15 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و صاف شده آن را بنوشيد، قاعده‏آور، درمان نرمى استخوان/ 2 تا 4 گرم آن را نرم بكوبيد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد جهت درمان فلج، بى‏حسى، سستى اعضا، سياتيك، لقوه، يرقان، تقويت معده، ازدياد ترشح ادرار غليظ، شير و عادت ماهيانه/ خوردن برگ و شاخه و ميوه آن رفع‏كننده سم جانوران گزنده/ مضر: مثانه، سر مصلح آن: كتيرا، انيسون.
روناس كوهى (هزار فشان)
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده برگ و سرشاخه‏هاى جوان آن براى تقويت معده، پاك كردن معده از مواد لزج، تسكين درد قلب و معده، ترشح زياد شير و ادرار/ ماليدن ريشه آن براى كندن و ضخيم كردن مو/ ريشه آن را در روغن زيتون بپزيد و به موضع بماليد جهت درمان بواسير و نواسير مقعد، نرم كردن سفتى‏ها، تسكين دردهاى سرد، رفع چرك‏هاى زخم/ ماليدن آن با خلّر و شنبليله براى كاهش ورم، سر باز كردن دُمل، رفع لكه‏هاى سياه كه بعد از جراحت‏ها و زخم‏ها ايجاد مى‏شود/ مضر: طحال، ايجاد اختلال در ذهن و عقل.
زاج سبز
فوايد: آشاميدن يك درم سوخته آن جهت رفع سم و با عسل جهت خارج كردن كرم معده/ چكاندن آن در گوش جهت درد گوش/ مغز آن را با سورمه مخلوط كرده و در چشم بكشيد تا وقتى كه اثر آن در چشم باشد خواب به شم نمى‏آيد/ پاشيدن پودر آن بر موضع جهت درمان بواسير/ مخلوط سوخته آن با سورنجان و گذاشتن آن در زير زبان جهت برفك دهان/ مضر: زياده از يك درم كُشنده.
زاج سفيد
فوايد: كشيدن سوخته آن به چشم جهت تنقيه چرك گوشه‏هاى چشم/ ساييدن آن به عضو جهت قطع خونريزى همه اعضا، ورم پى دندان، عضلات حلق/ حمول آن با آب گندنا جهت قطع خونريزى رحم/ هر روز يك قاشق چايخورى از آن را در يك لگن آب ملايم حل كنيد و پا را در آن بشوييد جهت رفع عرق و عفونت و بوى بد پا/ آن را نرم ساييده و بپاشيد جهت جلوگيرى از
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 40
خونريزى زخم، رفع گوشت زايد و التيام‏دهنده زخم‏ها/ آن را مساوى با زاج سبز نرم بساييد و بپاشيد جهت درمان زخم مقعد كه همراه با چرك و خون باشد/ مضر: خوردن دو درم آن كشنده.
زراوند
فوايد: خوردن آن جهت كشتن كرم معده، نيكويى رنگ صورت، دفع باد/ با سكنجبين جهت طحال/ ماليدن آن جهت گزيدن عقرب و جانوران گزنده/ فرزجه آن جهت خارج كردن جنين بسيار مؤثر/ مضر: جگر، طحال مصلح آن: عسل/ خوردن زراوند گرد جهت سر درد، صرع، جنون، وسواس، سرفه مزمن، يرقان و تنقيه چرك زخم‏ها، رفع ورم سپرز، درد پهلو و تب/ با عسل جهت فالج و نقرس و دفع سموم/ ماليدن آن جذب‏كننده خار و استخوان ريز شده در اعضا/ با عسل جهت رويانيدن گوشت زخم‏هاى عميق/ مضر: طحال مصلح آن: عسل، روغن كدو و بنفشه.
زردك‏
فوايد: خوردن آن مقوى معده، زيادكننده جوهر منى، قطع سرفه و درد سينه و معده، خارج‏كننده سنگ كليه و مثانه/ پرورده آن در سركه مقوى معده و جگر/ مصلح آن: پختن آن با گوشت بزغاله/ حمول تخم آن جهت خارج نمودن جنين/ خوردن خام آن جهت رفع سموم/ آويختن آن در منازل باعث گريختن جانوران گزنده/ مضر: معده، حلق و عصب مصلح آن: انيسون.
زِرنيخ‏
فوايد: خوردن آن با ادويه مناسب جهت رفع گوشت زائد زخمها و رويانيدن گوشت بن دندان و كشنده اقسام كرم معده و ضخيم‏كننده مو (با آهك و خاكستر)/ خوردن زرد خام آن به مقدار كم براى سرفه رطوبتى/ يك دانگ سرخ آن با عسل جهت تصفيه صدا، رفع چرك سينه؛ چون قوى است اجتناب اين كار بهتر است/ اگر بر عضوى كه مى‏خواهيد مو در آنجا نرويد موى آن قسمت را زده و زرنيخ سرخ بدان موضع بماليد/ ماليدن آن با زهره گاو و شَبَت جهت منع سوزاندن آتش وقتى آن را لمس نماييد/ با صبر و حب‏البان همراه با پوست و آب كندنا جهت رفع دانه بواسير و التيام همه زخم‏ها/ اگر زرنيخ را در شير حل كنيد هر مگسى كه در آن افتد بميرد و حتى گويند هر مگسى كه از آن عبور كند.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 41
زنيان (نانخواه)
فوايد: خوردن كوبيده آن، محرك، بادشكن، قابض، ضد اسهال و تهوع، ضدعفونى‏كننده و ضد انگل، رفع بيمارى‏هاى كبد، ناراحتى گلو و سرفه/ چكاندن آب جوشانده آن در گوش جهت سنگينى شنوايى/ خوردن آن جهت درد سينه، دفع رطوبت‏ها، كاهش باد، سفتى كبد و طحال/ يك سير از آن را در آبليمو 8 ساعت بخيسانيد بعد در آفتاب بخشكانيد و اين كار را هفت بار تكرار نمايد بعد از آن آن را با نبات نرم بساييد و هر شب موقع خواب يك قاشق غذاخورى از آن را بخوريد براى تقويت باه پيرمردانى كه هنوز تحليل نرفته/ ناشتا خوردن كوبيده آن با مغز گردو سوخته رافع سنگ كليه و مثانه/ ماليدن آن با سفيده تخم‏مرغ جهت ناف برآمده و با عسل جهت درد اعضا و كاهش ورم‏ها/ مضر: زياد خوردن آن باعث تاريكى بينايى و زردى بدن مصلح آن: گشنيز.
زوفا
فوايد: خوردن آن جهت خارج كردن باد، كرم معده، خون جامد، كاهش ورم، فالج، سرفه مزمن، ورم شش، درد سينه و پهلو و زانو و معده و جگر و قولنج، گزيدن جانوران/ بخار آن جهت كاهش باد گوش/ مضمضه پخته آن با سركه جهت درد دندان/ آشاميدن آب جوشانده آن با قردمانا و ايرسا جهت اسهال و نيكويى رنگ صورت/ مضر: جگر مصلح آن: صمغ عربى، انار ترش.
زيره سبز (زيره سفيد)
فوايد: خوردن دانه آن، گرم‏كننده، خشك‏كننده و قابض/ دانه آن را در سركه بخيسانيد، برشته كرده و بخوريد جهت قطع اسهالى ناشى از رطوبت و بلغم/ كوبيده آن را با آب و سركه مخلوط كرده و بخوريد براى درمان سختى تنفس و خفقان سرد، تقويت معده و كبد، تحريك اشتها، كاهش باد و نفخ، رفع سكسكه رطوبتى، رفع ترشى غذا در معده/ آن را نرم بكوبيد و با آب كرفس مخلوط نموده و بخوريد براى رفع انگل‏هاى معده/ مضمضه دم‏كرده آن براى تسكين درد دندان/ آن را با نمك بساييد و بر موضع بماليد جهت درمان پوسته پوسته شدن كنار ناخن/ آب آن را با عسل به چشم بكشيد جهت رفع خارش چشم/ عصاره آن را با سفيده تخم‏مرغ مخلوط نموده و در چشم بچكانيد جهت رفع خارش چشم ناشى از گرمى و حرارت/ آن را در سركه بخيسانيد و موقع خونريزى بينى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 42
آن را در بينى بريزيد و هم استشمام كنيد جهت قطع خونريزى/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا/ روغن آن را هر شب بر پوست بماليد جهت نرم كردن پوست و رفع تَرَك‏خوردگى آن/ آب دم‏كرده ريشه آن را بنوشيد، ادرارآور، قاعده‏آور، بادشكن، مسكّن دردهاى معده، ضد تشنّج.
زيره كوهى (كرفس كوهى)
خوردن دانه آن، قاعده‏آور، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد، رفع اثر سموم سرد و گزش جانوران سمّى، درمان سرفه سرد و تنگى نفس و تشنگى، مقوى معده، ضد نفخ، كمك به هضم غذا/ ماليدن آن به موضع براى درمان فلج، درد پشت، سياتيك/ مضر: مثانه، افراد گرم‏مزاج.
زيره سياه (كرمانى)
فوايد: خوردن آن، بادشكن، محرك، قاعده‏آور، شيرآور، تقويت‏كننده، ضد نفخ و تشنج، مقوى معده، كبد، كليه، تحريك اشتها، كاهش باد و ورم طحال، درمان اسهال رطوبتى، مسكّن درد معده، تقويت دختران جوان ضعيف، دفع اخلاط چسبيده به ديواره معده، محرك آروغ، مانع استفراغ، مقوى بدن و فربه كننده آن، كشنده و خارج‏كننده كرم معده/ پودر كوبيده آن جهت جلوگيرى از خونريزى/ نشستن در آب دم‏كرده آن براى تسكين دردهاى رحم/ آب آن را با عسل مخلوط كرده و بر زخم بماليد جهت درمان زخم گازگرفتگى سگ‏ها/ چكاندن آب آن در چشم براى رفع سرخى آن/ مضمضه به آب جوشانده آن، مسكّن درد دندان/ خوردن مداوم خشك نموده آن با سركه پرورده قطع‏كننده شهوت، باعث لاغرى و زردى بدن/ ماليدن آب زيره را بر بدن طفل تازه متولد شده، در مدت عمر شپش به بدن او نمى‏آيد/ مضر: ريه، كليه مصلح آن: عسل، كتيرا، صعتر.
سپستان‏
فوايد: خوردن 50 گرم يا 30 عدد از آن جهت تسكين حدّت صفرا، عطش، تب‏هاى گرم، خارج كردن كرم معده، رفع خشكى ريه، رفع ناراحتى‏هاى روده‏اى ناشى از افراط در مشروبات الكلى يا مشروبات گازدار يا ادويه‏هاى تند، درمان بيمارى‏هاى ريه و طحال/ گذاشتن آن در دهان و فرو بردن آب آن و يا آشاميدن آب دم‏كرده آن جهت نرم كردن سينه و حلق و ورم آن، خشونت صدا، سرفه، گرفتگى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 43
صدا، خارج‏كننده كرم معده، جهت اسهال مرتب/ ماليدن آب جوشانده آن جهت گشودن دُمل/ مضر: معده، توليد رطوبت‏هاى بلغمى، تضعيف كبد مصلح آن: عناب و در سرد مزاج‏ها گل‏محمدى/ ماليدن گرد مغز هسته‏آن براى درمان بيمارى قارچى پوست و رفع التهاب پوست/ خوردن عصاره برگ آن خنك‏كننده/ ماليدن له كرده برگ آن براى تسكين سردرد و التيام زخم‏ها و كاهش ورم/ نوشيدن آب جوشانده پوست درخت آن براى تسكين دردهاى قولنج، رفع سوءهاضمه، كاهش تب، مقوى، قطع اسهال، كاهش تب، تسكين سردرد/ گَرد آن براى رفع التهاب‏ها و جوش‏هاى داخل دهان.
سداب‏
فوايد: 2 تا 5 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و صبح و ظهر و شب بنوشيد براى زياد كردن عقل و هوش، مقوى معده، كاهش باد، اشتهاآور، قطع باه، قولنج، بواسير، خردكننده سنگ مثانه، درمان يرقان، رماتيسم و دردهاى اعصاب، بازكننده گرفتگى و انسداد مجارى،/ آن را نرم بكوبيد با انجير و مغز گردو مخلوط و دوباره كوبيده و بخوريد جهت دفع سموم گزندگان، رفع مسموميت ناشى از زياده‏روى در خوردن مشروبات الكلى/ نوشيدن آب دم‏كرده آن همراه با عسل جهت قطع سكسكه‏هاى غيرطبيعى، تسكين درد كمر و مفاصل، تعجيل در به وجود آمدن قاعدگى/ تازه آن را كوبيده و بر سر ببنديد براى تقويت و رشد موها، جلوگيرى از ريزش آن/ گرد ساييده شده آن را در بينى افراد خون دماغ شده بريزيد براى قطع خون/ گرد آن را با عسل مخلوط و به موضع بماليد جهت تسكين درد مفاصل/ آن را در سركه و روغن گلسرخ بجوشانيد و هر شب بر سر بماليد براى درمان كچلى و رفع جراحت سر/ با شبت جهت تسكين درد پهلو و سينه، تنگى نفس، سرفه مزمن، ورم ريه، درد مفاصل، تب و لرز/ جوشاندن آن در روغن جهت خارج كردن كرم معده/ جويدن برگ آن جهت رفع بوى پياز و سير از دهان/ خوردن مداوم آن هر روز به قدر يك درم براى رفع فلج، رعشه و تشنّج/ حمول تخم آن بعد از جماع مانع آبستن شدن و مقاوم همه سموم/ خوردن مداوم برگ و تخم آن باعث سقط جنين/ بوييدن مداوم آن باعث ضعف بينايى و حواس، تاريكى قلب/ ماليدن برگ آن جهت رفع درد گزيدن عقرب و رتيل و سگ ديوانه مفيد، مانع حمل/ چكاندن عصاره آن در گوش جهت سنگينى شنوايى/ چكاندن آب جوشانده آن با سركه در بينى اطفال جهت‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 44
رفع ام‏الصبيان و قطع خونريزى از بينى/ آب جوشانده آن جهت رفع قولنج/ كشيدن آن با آب رازيانه و عسل در چشم جهت رفع ضعف آن و باعث روشنايى نور چشم/ آن را در پوست انار گرم كنيد و در گوش بچكانيد جهت تسكين درد آن/ مصلح آن: سكنجبين و انيسون/ آشاميدن تخم كوبيده آن از يك تا 2 درم با عسل و سكنجبين جهت صرع و كابوس و روشنايى چشم و سردى معده، قولنج، اكثر سموم.
سداب برى‏
فوايد: ماليدن آن بر آهن جهت منع زنگ زدن آن/ ريختن آن در مكان گوسفندان و مرغان براى نزديك نشدن حيوانات موذى به آنجا.
سرخس‏
فوايد: خوردن گرد آن با سركه براى رفع اقسام كرم شكم/ خوردن پنج گرم از گرد خشك آن با عسل مانع حمل، سقط جنين، خفقان، زخم كليه و مثانه، نقرس، درد مفاصل، قطع خونريزى مخصوصاً خونريزى پس از زايمان، كاهش نفخ/ آشاميدن يك مثقال آن با 3 زرده تخم‏مرغ نيم‏برشت 3 روز متوالى جهت رفع گرفتگى اعضا، جنين سقط كرده، ضرب‏ديدگى/ مضر: ريه، افراد مبتلا به ناراحتى قلبى و كبدى.
سريش‏
فوايد: آشاميدن دم‏كرده برگ و گل و ساقه آن جهت تسكين سرفه و درد پهلو، كاهش ورم بيضه و باد و گاز، ترميم زخم‏هاى داخلى، جوش دادن استخوان شكسته، خردكننده سنگ مثانه، رفع سستى عضلات/ آب تازه برگ آن را گرفته بر روى دندان آسياب بماليد جهت تسكين درد آن/ ماليدن آن براى مداواى گزيدگى مار/ آب برگ و ساقه تازه آن را با زعفران ساييده مخلوط كرده و دم كنيد ماليدن و شستن چشم با آن براى رفع رطوبت‏هاى آن و گل مژه/ آب برگ و ساقه آن را گرفته با كندر و عسل نيم‏گرم شده مخلوط كرده و در گوش بچكانيد جهت رفع چرك گوش/ ساقه تازه آن را با روغن زيتون و سركه مخلوط كرده و بخوريد براى درمان يرقان/ خوردن 15 گرم از ميوه آن براى آسان نمودن قى كردن/ ماليدن ميوه آن با سركه به موضع براى رفع ضرر گزيدگى عقرب و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 45
هزارپا/ خوردن 20 گرم از غده زيرزمينى آن براى تسكين درد پهلو و سرفه، درمان يرقان ناشى از حرارت صفرا/ خوردن آن با سركه براى جلوگيرى از ريختن موى سر/ ماليدن آن براى جوش خوردن استخوان شكسته و التيام زخم‏هاى بد، رفع ورم بيضه، گرفتگى عضلات و عصب‏ها/ ماليدن مخلوط آن با آرد جو براى درمان كچلى/ آن را با آب نيم‏گرم كم‏كم مخلوط كرده بعد از حل شدن چند قطره عطر بر آن بيفزاييد و به صورت بماليد و پس از 15 دقيقه صورت را بشوييد جهت رفع چين و چروك پوست صورت افراد مسن آب آن با سفيده تخم‏مرغ جهت سوختگى آتش و با آرد ترمس جهت خارش بدن/ مضر: كليه، گاهى موجب سستى معده مصلح آن: سكنجبين و گلقند.
سُعد
فوايد: خوردن 4 تا 10 گرم از كوبيده آن جهت كاهش سردرد، تقويت اعصاب، رفع بدبويى دهان ناشى از بدهضمى معده، خارج كردن عفونت‏ها، زياد كردن حافظه، نيكويى رخسار، تقويت معده و هاضمه و اعصاب، تحريك باه، اشتهاآور، دفع سم عقرب، خفقان، يرقان/ 3 تا 4 روز هر بار 30 گرم از كوبيده آن را با سركه مخلوط كرده و بخوريد جهت دفع كرم معده و كرم كدو/ با روغن حبه‏الخضراء جهت درد كمر، سردى كليه و مثانه، تب‏هاى كهنه، قطع استفراغ/ ماليدن آن جهت سنگينى شنوايى/ پاشيدن آن به بن دندان جهت تقويت دندان و لثه، خوشبويى دهان و رفع بدبويى آن/ ساييدن آن جهت رويانيدن گوشت بر زخم‏هاى مزمن/ مضر: حلق و صوت مصلح آن: شكر، انيسون.
سك بينج‏
فوايد: مصرف آن، جهت كاهش باد و قولنج و ورم‏هاى صلبه و طحال، قطع كننده فضولات غليظ سينه و ريه و مسكّن درد آن، درد مفاصل، ران‏ها و نقرس، كُشنده اقسام كرم معده و جنين و خارج‏كننده آن/ آشاميدن آن همراه با عسل جهت حركت دادن فلج كه حس و حركت آن از بين رفته، درد مفاصل/ به بينى كشيدن آن جهت درمان اسهال، خروج سنگ كليه و مثانه، قولنج، بواسير، تقويت باه/ خوردن 6 نخود از آن در 4 شب موقع خواب براى درمان ورم كليه/ خوردن 3 نخود از آن در 12 شب جهت زخم معده/ كشيدن آن بر چشم براى آب ريزش چشم/ استنشاق بوى آن با
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 46
سركه جهت سردرد و غش/ ماليدن آن با سركه جهت جذب خار از اعضاء و گزيدگى عقرب و جانوران گزنده/ مضر: مثانه و كليه مصلح آن: كتيرا.
سماق‏
فوايد: خوردن ساييده شده آن با آب سرد، مقوى معده، قطع خونريزى معده و خلط خونى از ريه، قطع خونريزى و رطوبت‏هاى سفيد از رحم/ آن را با نمك به دندان بماليد براى تقويت و استحكام لثه، رفع درد لثه ناشى از حرارت و گرمى، تسكين درد دندان‏هاى پوسيده/ ساييده شده آن را با سركه مخلوط و بر موضع بماليد براى درمان خارش بدن و جوش‏هاى خارش‏دار/ آن را با تره تازه كوبيده و به موضع بماليد براى درمان اگزما/ گَرد آن را در آب بخيسانيد و در زمان شروع چشم درد آن را با كمى كتيرا در چشم بچكانيد/ چكاندن چند قطره آب جوشانده سماق در گوش براى جلوگيرى از جريان چرك گوش/ كمپرس با آب دم‏كرده آن براى جلوگيرى از ورم كردن عضو ضربه ديده/ برگ درخت آن را جوشانده و به موضع بماليد براى درمان زخم‏هاى كهنه و خارش بدن/ شاخ و برگ آن را جوشانده و هر شب به موضع بماليد جهت رفع كك‏ومك و نيز به لثه ماساژ دهيد براى جلوگيرى از خونريزى آن/ شاخه و برگ و جوانه آن را بسيار نرم بكوبيد و با كمى آب دم كرده و به موى سر بماليد جهت سياه كردن آن/ حقنه يا تنقيه با دم‏كرده آن براى درمان زخم روده‏ها و اسهال خونى، تسكين دل درد/ ماليدن صمغ آن براى درمان جراحت‏ها و تسكين درد دندان/ نيم‏كوفته آن با زيره و آب سرد جهت كسى كه هميشه قى مى‏كند و غذا در معده آن نمى‏ماند و با زرده تخم‏مرغ و گشنيز خشك براى قطع اسهال/ مضر: معده و جگر مصلح آن: مصطكى، انيسون/ ماليدن برگ آن بر معده اطفال، رفع‏كننده اسهال/ جوشاندن آن در آب و مالش پيشانى به آن جهت قطع سردرد و منع بروز آبله/ چكاندن آن در گوش جهت منع ريزش چرك از آن/ شستشو با آب جوشانده آن مانع ورم ضربه.
سنامكى‏
فوايد: خوردن آن جهت صرع و شقيقه و جنون و درد پهلو، قولنج، نقرس، تشنج، داءالثعلب، شپش بدن، قتل كرم معده، تَرَك دست و پا، درد مفاصل، وسواس سوداوى/ آشاميدن آب جوشانده نيم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 47
اوقيه آن در 2 اوقيه زيت‏الانفاق تا به نصف رسد جهت درد كمر و ران‏ها و خروج خلط از آن و بواسير/ آشاميدن يك مثقال از خاكستر آن با عسل از 3 تا 7 روز جهت رفع درد مفاصل/ مصلح آن: بدون گلسرخ و روغن بادام جايز نيست/ آب جوشانده آن در سركه جهت زخم‏هاى كهنه و بر موى جهت منع ريختن آن و با حنا جهت سياه كردن مو/ ماليدن آن بر بدن در حمام همراه با سركه، شاهتره و برگ حنا كه با آب نرم ساييده شده و بعد از 3- 4 ساعت بشوييد جهت خارش زخم‏ها/ 5 تا 10 گرم از برگ آن را دم كرده و بنوشيد جهت جذب مواد زايد مغز و شش‏ها و دستگاه‏هاى داخلى/ 4 گرم از آن را در آبجوش ريخته و بجوشانيد و بنوشيد براى رفع صفرا، درمان ورم و درد شصت پا يا نقرس/ آب دم‏كرده آن را روى شكم طفل بماليد يا مادر آب دم‏كرده آن را بنوشيد براى رفع يبوست اطفال/ چهار برابر وزن آن روغن زيتون مخلوط كرده و بجوشانيد و بخوريد براى درمان درد كمر و بواسير/ مضر: زنان شيرده و باردار، مصرف بيش از اندازه آن باعث ايجاد نوعى قولنج.
سنبل‏الطيب (علف گربه)
فوايد: 10 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و به مرور بنوشيد، خارج‏كننده اخلاط معده و كبد، مقوى دماغ و دهانه معده و جگر، نيكوكننده رنگ رخسار، ازدياد ترشح بول و حيض، خوشبوكننده دهان، درمان سرفه رطوبتى، درد سينه، خفقان، استفراغ، يرقان، درد طحال، ورم‏هاى داخلى و بواسير، مقوى نيروى جنسى، بازكننده عادت ماهانه/ 60 تا 100 گرم خشك آن را در يك ليتر آب گرم 12 ساعت بخيسانيد سپس آن را قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد جهت رفع فشار خون و كم خونى، درمان آسم، تسكين درد پهلو و درد اعصاب، مسكّن، آرام‏بخش، ضد هيجان، تب‏بر/ نوشيدن يك فنجان دم‏كرده آن هنگام شب موقع خواب براى جلوگيرى از ديدن خواب‏هاى وحشتناك/ آن را با افسنطين مخلوط و دم كرده سپس با عسل شيرين نموده بنوشيد، مقوى معده، اشتهاآور/ ماليدن آن با آب گشنيز جهت سرخى چشم، تقويت بينايى، رويانيدن مژه/ ماليدن آن بر بدن جهت قطع عرق و خوشبويى آن/ ماليدن آب جوشانده آن در خمير جهت سياه كردن و درازى مو/ درد آن براى رفع التهاب/ ماليدن آن به عضو جهت التيام زخم‏ها/ شياف در مهبل جهت قطع خونريزى رحم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 48
و رطوبات آن/ نشستن در آب جوشانده آن جهت درد كليه، ورم رحم و تسكين درد آن، گشودن حيض/ مضر: كليه مصلح آن: كتيرا.
سورنجان (گل حضرتى)
فوايد: خوردن 2 گرم كوبيده شده آن، بادشكن، نيروبخش، خروج اخلاط لزج از اعماق بدن، معالجه يرقان و ورم طحال/ آن را با زنجبيل و فلفل مخلوط كرده بكوبيد و با عسل به صورت خمير درآوريد و هر شب يك قاشق چايخورى بخوريد جهت افزايش نيروى جنسى/ 3 روز، روزى يك بار 2 تا 3 گرم از آن را بكوبيد و با شير تازه مخلوط كرده و بخوريد جهت رفع ضعف قواى تناسلى/ آن را در دهان ريخته با آب بنوشيد جهت درمان نقرس/ مقدارى از كوبيده آن را با زعفران ساييده شده و زرده تخم‏مرغ مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت تسكين دردهاى استخوانى و كاهش ورم‏هاى سفت/ آن را نرم ساييده با پيه آب كرده مخلوط نموده به صورت شياف مصرف كنيد براى دفع دانه بواسير و تسكين درد آن/ مضر: معده، ايجاد دل پيچه، ضعف در معده و كبد مصلح آن: كتيرا، شكر، زعفران.
سوسنبر (آويشن وحشى)
فوايد: مفرّح، مقوى قلب و مغز و معده و روده، رفع نفخ شكم، كشنده انگل‏هاى دستگاه گوارش، زيادكننده ادرار و حيض، بازكننده قاعدگى، بادشكن، تقويت دستگاه عصبى، تقويت‏كننده گلبول‏هاى سفيد بدن، ضدّ سم، برطرف‏كننده عفونت‏ها، بازكننده گرفتگى‏ها و انسداد مجارى/ نوشيدن دم‏كرده آن جهت درمان سكسكه، دل‏پيچه، قطره‏قطره ادرار كردن، تسكين درد رحم، خردكننده سنگ مثانه، تسكين سرفه، ضدّ اسپاسم، تسكين حمله هاى آسم/ دم‏كرده آن را با عسل شيرين كنيد و بنوشيد، رفع تشنج به خصوص تشنج دستگاه تنفسى، مفيد براى آسم مرطوبى/ آن را نرم بكوبيد و داخل سنجبين بريزيد و بخوريد، رفع اثر گزيدگى زنبور و اگر با عسل بخوريد براى تسكين درد عقرب گزيدگى/ زنانى كه جنين در رحمشان مرده است، مقدار زيادى از آن را بخورند، ماهيچه‏هاى ديواره رحم را تحريك و جنين مرده را خارج مى‏سازد/ 12 تا 16 گرم خشك آن را در يك ليتر آبجوش دم‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 49
كنيد و با قند شيرين نموده بعد مقدارى صمغ عربى را نرم كوبيده و در آن حل كنيد و به مرور بخوريد جهت رفع سياه سرفه، سرفه‏هاى تناوبى، گريپ، سرماخوردگى، ضعف بينايى/ در دم‏كرده آن كودك را حمام كنيد جهت درمان نرمى استخوان‏هاى كودك/ ماليدن اسانس آن روى عضو براى تسكين درد نقرس و سياتيك و روماتيسم، رفع بيمارى‏هاى بلغمى، درد سينه/ گرد آن را در بينى بكشيد براى جلوگيرى از خونريزى بينى/ شياف آن براى خوشبو كردن رحم/ مضر: اسراف در خوردن آن مصلح آن: كتيرا.
سياه دانه‏
فوايد: بخور آن، محرّك، بادشكن، قاعده‏آور، ترميم ضعف بدن، رفع مسموميت‏هاى خون، بزرگ بودن كبد، رفع تهوع، شكم درد و يبوست، تقويت زنان پس از وضع حمل، گرم‏كننده، خشك‏كننده رطوبت‏ها، تسكين سرفه سرد، استسقا، يرقان، ناراحتى طحال، قولنج نفخى، خارج‏كننده جنين زنده يا مرده/ سه روز هر روز نيم مثقال از آن را با آب نيم‏گرم بخوريد براى رفع عوارض گزيدگى رتيل، رفع نفخ شكم/ 25 گرم كوبيده آن را با 100 گرم عسل مخلوط كنيد و روزى يك قاشق غذاخورى بخوريد براى رفع خلط نسب شده در بدن، درمان درد پشت سر كه از غلبه بلغم باشد/ 40 روز هر روز نصف استكان آب جوشانده آن را بنوشيد جهت درد كمر تا زانو يا سياتيك يا عرق‏النساء، زيادكننده شير/ سوخته آن را با رب مورد مخلوط نموده و بخوريد براى درمان بواسير/ آن را بكوبيد و با عسل و روغن مخلوط كنيد و بخوريد براى تسكين درد رحم و دردهاى پس از زايمان/ بخور با آب جوشانده آن جهت تسكين درد سينه/ آن را نرم بكوبيد و هر شب بر موضع بماليد و روزى چند بار هم آن را بو كنيد براى رفع تبخال و لكه‏هاى سفيد پوست و زگيل/ 10 گرم سياه دانه را با مقدارى آب نيم‏گرم و عسل مخلوط كنيد و بخوريد جهت تسكين تب‏هاى كهنه رطوبى، ادرارآور، رفع سختى خروج ادرار و سنگ كليه و ناراحتى‏هاى تنفسى/ مدتى هر روز صبح ناشتا مقدارى از آن را در روغن حيوانى سرخ كرده و بخوريد براى سرخ كردن رنگ رخساره/ آن را با سركه دم كنيد و بخوريد جهت كشتن و خارج كردن بعضى از انگل هاى دستگاه گوارش/ سرخ كرده آن را بكوبيد و
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 50
در روغن زيتون ريخته و چند جوش بدهيد بعد چند قطره در بينى بچكانيد براى رفع زكام كه با عطسه بسيار همراه باشد/ آن را در روغن زيتون بجوشانيد و بعد در بينى بچكانيد براى درمان زكام رطوبى/ آن را نرم بساييد بعد با سركه مخلوط كنيد و هر شب بر جوش‏هاى بدن بماليد و صبح با آب گرم بشوييد جهت درمان جوش غرور/ كوبيده آن را با گلاب مخلوط نموده و به موضع بماليد جهت درمان سودا/ آن را بكوبيد و با روغن كنجد مخلوط نموده و به موضع بماليد براى فروكش كردن تاول‏هاى پوست، درمان آبسه‏ها، روماتيسم، ورم گوش، زخم بينى، سردرد/ چند عدد از آن را در شير به مدت يك ساعت بخيساند بعد بساييد و در بينى بچكاند جهت رفع زردى چشم/ پودر آن را با حنا و روغن سوسن مخلوط كنيد و بر سر يا صورت كه موى آن ريخته است بگذاريد، سبب رويش موها شده و از ريزش بقيه موها جلوگيرى مى‏كند/ مضر: كليه، زنان باردار؛ موجب سقط جنين، اسراف در خوردن آن در گرم‏مزاجان موجب ورم و دردهاى گلو و گرفتگى‏ها/. جوهر آن را بر كمر بماليد جهت رفع سستى اعصاب، تقويت قواى آميزشى/ آن را بر سر و كمر و مواضع ديگر بدن بماليد، شما را جوانتر مى‏كند.
شاه پسند طبى‏
فوايد: 30 تا 40 گرم از آن را در يك ليتر آب ده دقيقه بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت درمان روماتيسم، تشنجات عصبى يا پرش موضعى/ پنجاه گرم از گل آن را در يك ليتر آب سرد به مدت دو ساعت بخيسانيد بعد چند دقيقه بجوشانيد و 12 دقيقه دم كنيد سپس صاف نموده و آب آن را با عسل شيرين سازيد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان بنوشيد جهت رفع ضعف عمومى بدن و تسكين سرفه.
شاهسفرم‏
فوايد: 4 گرم خشك آن را در يك ليوان آبجوش به مدت 20 دقيقه دم كرده و آن را بنوشيد جهت كاهش ورم‏هاى تمام اعضا، خفقان، ضعف معده، درمان سرفه و برونشيت، ازدياد ترشح صفرا، حل كردن سنگ صفرا/ عصاره آن با شكر جهت رفع وبا، فرارى دادن جانوران گزنده.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 51
شجره ابراهيم‏
فوايد: خوردن آن جهت درد پهلو و سينه/ نوشيدن آب جوشانده آن با شكر جهت تسكين ورم‏ها، كاهش زخم‏ها، خارج كردن خلطها، كاهش باد و نفخ، ازدياد ريزش بول، حيض و شير/ يك درم تخم آن بسيار محرك باه/ آويزان كردن آن بر در خانه گريزاننده حشره از آنجا.
شقاقل (هويج وحشى)
فوايد: خوردن آن، بازكننده انسداد مجارى عروق، دفع‏كننده رطوبات بلغم، موثر براى گرم كردن معده و كليه و كبد، اشتهاآور براى افراد سرد مزاج، افزايش قدرت تناسلى/ مضر: مصرف زياد آن توسط گرم‏مزاجان كاهش‏دهنده اشتها مصلح آن: عسل، مرباى آن با عسل مقوى باه و زيادكننده منى.
شنبليله‏
فوايد: برگ آن جهت سرفه ناشى از سرما، ورم طحال، درد كمر، جگر، رحم/ ماليدن آن جهت تقويت مو/ خشك آن را روى تمامى نان بپاشيد و به صورت خيلى برشته نان را بپزيد و هميشه از آن نان را بخوريد جهت درمان مرض قند/ مادر از سه ماهگى هر روز شنبليله خام را با ساقه بخورد براى زياد و پرپشت شدن موى سر نوزاد/ آب تازه آن را بگيريد و با آب كلم مخلوط كرده و بر موضع بماليد جهت تسكين درد نقرس/ روز 3 بار و هر مرتبه 5 گرم از تخم آن را دم كرده و آب آن را بنوشيد جهت تقويت بدن، تنظيم فشار خون، درمان ديابت، قطع تب، رفع ناراحتى‏هاى مثانه و كليه، درمان تشنگى و رماتيسم، رفع ضعف نيروى جنسى، مفيد براى فتق و درد كمر، درمان ورم‏هاى دست و پا ناشى از سرما و لاغرى ناشى از بيمارى، رفع كم‏خونى، معالجه بزرگ شدن طحال و كبد، تنظيم چربى خون/ آب جوشانده آن با عسل جهت سرفه، بواسير، ورم‏هاى داخلى، كم‏كننده باد معده/ آب جوشانده آن به تنهايى جهت تسهيل زايمان/ ماليدن آن جهت سوختگى آتش، كجى ناخن، ورم رحم/ ماليدن آرد آن با انجير جهت باز كردن دُمل، جهت نيكويى رنگ صورت/ ماليدن روغن آن براى رفع جوش‏هاى داخل موها، بازكننده زخم‏هاى چركى/ مضر: انثيان مصلح: سكنجبين، انيسون، استعمال برگ آن بدون كاسنى جايز نيست.
شوكران‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 52
فوايد: خوردن 2 گرم از عصاره آبى آن، مسكّن درد، آرام‏بخش، ضد هارى و كزاز، ضد سم، كنترل آسم و سياه‏سرفه، تسكين سرفه‏هاى شديد و اختلالات عصبى، رفع سل ريه/ استعمال خارجى آن براى معالجه ناراحتى‏هاى پوستى و گرفتگى‏هاى غدد، درمان اقسام سرطان/ ماليدن آن به موضع جهت تسكين دردها و ورم‏هاى گرم و بى‏حسى اعضا/ ماليدن برگ و تخم آن بر پستان براى قطع شير آن، مانع آويخته شدن آن و بر پستان دختران مانع بزرگ شدن آن و بر خصيه و ران جوانان مانع احتلام، كاهش ورم و بر قضيب براى تضعيف باه و مانع بزرگ شدن آن، مانع رويش مو، بر شكم جهت قطع اسهال و خونريزى/ ماليدن آن بر پيشانى قطع خونريزى از بينى.
شوكران آبى (باديان آبى)
فوايد: 5 تا 10 گرم از ميوه آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده بعد 6 قسمت كرده و هر 4 ساعت يك بار آن را بنوشيد، اشتهاآور، قاعده‏آور، ايجاد عرق، درمان برونشيت‏هاى مزمن و سياه‏سرفه، تسكين سرفه‏ها، درمان سل و آسم/ يك تا 2 گرم كوبيده آن را در مقدارى كافى شربت ساده بريزيد و صبح و عصر بنوشيد براى درمان نزله‏ها و زكام‏هاى مزمن، برونشيت و سل، كاهش و قطع تب.
شير خشت (نوعى گياه)
فوايد: خوردن آن، مقوى جگر، معده، مسكّن حرارت معده و قلب و جگر و ورم آن، درمان سرفه، خشونت سينه و حلق، اسهال/ آن را در آب ولرم حل كنيد و آب صاف كرده آن را به طفل و افراد مسن بخورانيد جهت درمان سوءهاضمه آنها/ آن را در كمى شير مادر دختردار خمير كرده و داخل گوش بماليد براى تسكين درد گوش/ مضر: توليدكننده باد در معده و باعث سرعت انزال مصلح آن: بادام روغن و رازيانه.
شيرين بيان‏
فوايد: خوردن آن جهت تسكين تشنگى و التهاب معده، نرم كننده سينه و حلق، تقويت اعصاب، كاهش باد و خشونت سينه و سوزش آن، نيكويى صدا و رنگ رخسار، درمان امراض طحال، بواسير، تب‏هاى كهنه و سرفه، جلاى تاريكى چشم/ نيم كيلو از آن را پس از پوست كندن نيم‏كوب كرده و 5 ساعت در دو ليتر آب بخيسانيد بعد بجوشانيد تا آب به نصف برسد بعد صاف كرده و 75 گرم گز
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 53
خونسار در آن حل كنيد و دوباره صاف نموده و هر روز صبح ناشتا دو فنجان از آن را بنوشيد جهت درمان زخم معده/ آب دم‏كرده آن را با آب جوشانده سيب‏زمينى مخلوط كرده و بنوشيد جهت رفع سنگ مثانه، بند آوردن ادرار/ 200 گرم از آن را پوست كنده و در يك ليتر آب 20 دقيقه بجوشانيد سپس 15 دقيقه دم كنيد، كشيدن آن به چشم جهت رفع قرمزى و زردى آن، تقويت بينايى؛ دهان شويه كردن آن جهت رفع خشكى دهان و درمان خونريزى لثه/ ماليدن عصاره شيرين بيان جهت درمان ورم مفاصل همراه با درد، كوفتگى و ضربه خوردگى عضو/ آب تازه برگ آن را بگيريد و بر پوست سر بماليد براى جلوگيرى از ريزش مو/ ماليدن برگ آن جهت دفع بدبويى زير بغل و ميان انگشتان پا/ مضر: كليه و طحال مصلح آن: كتيرا و گلسرخ.
طباشير (بامبو، خيزران)
فوايد: آن را نرم بساييد و با آب بخوريد، مقوى دل، معده و جگر، مسكّن التهاب و عطش، قطع‏كننده استفراغ و اسهال، جهت ورم‏هاى چشم، خفقان، غش، تقويت اعضاى ضعيف شده از حرارت، درمان صرع كودكان، فلج، تشنج، عطش مفرط، محرك و افزاينده نيروى جنسى اشخاص گرم‏مزاج، بهبودى زن باردار در موقع ويار/ ماليدن ساييده آن بر موضع جهت استحكام دندان و سوختگى آتش و با سكنجبين جهت رفع وحشت و غم/ آن را در دهان نگه داريد و بمكيد جهت رفع بوى بد دهان/ به بينى كشيدن آن با روغن بنفشه جهت تقويت بينايى/ مضر: ريه، مداومت خوردن آن مضر باه و سردمزاجان مصلح آن: مصطكى، عسل، عناب.
عاقرقرها
فوايد: خوردن آن، جهت لقوه، فلج، رعشه، كزاز، لكنت زبان، درد سينه و دندان و مفاصل، تقويت باه، اسهال، ازدياد ريزش بول، حيض، شير و عرق/ ماليدن آن با روغن زيت جهت كزاز و اعضاى بى‏حس شده/ انفيه آن با روغن گل جهت شقيقه و سر درد شديد/ هنگام شروع سردرد ميگرن يا درد نيمه سر، سر يك تكه از آن را بسوزانيد و دود آن را به هر دو سوراخ بينى بكشيد، تسكين مى‏يابد/ مزمزه يا قرقره آن با سركه براى درمان ديفترى/ گَرد آن را با نشادر نرم مخلوط كرده وبساييد و بر كام دهان بماليد، مانع سوختن دهان از آتش/ در سركه بخيسانيد و زير دندانى كه درد
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 54
مى‏كند بگذاريد براى تسكين درد آن و آن را بجويد يا زير زبان بپاشيد جهت رفع لكنت زبان/ با فاوانيا جهت سردرد اطفال/ ماليدن آن با عسل جهت رفع درد سينه و سرفه كهنه، زيادكننده باه/ پيش از جماع، روغن آن را بر قضيب بماليد جهت محكم كردن آن، برانگيختن شهوت جماع و لذت آن، سرعت انزال/ آن را نرم بكوبيد و با زرده تخم‏مرغ مخلوط كرده و بر كمر ببنديد و سه روز تكرار كنيد مفيد براى درمان كمر درد كهنه/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا، مويزج.
عود هندى‏
فوايد: خوردن آن، مقوى اعصاب، حواس، قلب، كبد، معده، رفع بدبويى دهان و رطوبات معده و رحم، سرفه، رفع غشى و خفقان و ضعف معده و كبد و اسهال و تشنگى، حفظ صحّت جنين، افزايش‏دهنده نيروى جنسى، توقف قى و اسهال ساده و خونى، بادشكن، كاهش بادها و گازها، مفيد براى زن‏هاى باردار/ مقدارى از آن را بساييد و به طفل بخورانيد جهت توقف شب اداراى/ آن را بپزيد و با سركه بخوريد جهت پادزهر سموم سرد/ مضمضه آن مقوى دندان و لثه/ مضر: گرم‏مزاجان مصلح آن: كافور، سكنجبين، گلاب.
غافث‏
فوايد: خوردن آن با آب شاهتره و سكنجبين براى التيام زخم‏هاى داخلى/ 100 گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد تا آب آن به يك سوم برسد سپس به موضع بماليد جهت التيام خارش/ قرقره عصاره آن جهت تسكين درد گلو، درد كبد و تقويت آن، كاهش ورم‏ها و ورم طحال/ شياف عصاره آن براى قاعده‏آورى/ مضر: طحال مصلح آن: انيسون/ نوشيدن آب دم‏كرده برگ آن، ضد كرم شكم، قابض، گرم‏كننده، بندآورنده خون، تسكين ناراحتى رحم، درمان بواسير/ آب جوشانده ريشه آن براى معالجه سل، تقويت قلب در موارد حمله‏هاى ناگهانى آن، تسريع و افزايش رشد گلبول‏هاى قرمز.
غافث كنفى‏
فوايد: 30 تا 50 گرم خشك آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و هر روز صبح و ظهر و شب يك فنجان از آن را بنوشيد، قاعده‏آور، قى‏آور، تب‏بر، ضد سم، رفع عوارض ناشى از كمى ويتامين C، رفع‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 55
يرقان، تحريك ترشح صفرا، رفع گرفتگى مجارى كبد و وجود صفرا در خون، رفع يبوست‏هاى ناشى از تنبلى بعضى از اعضا/ شستشو با آب جوشانده آن براى التيام زخم و جراحت.
فاوانيا
فوايد: خوردن آن به مقدار يك بادام جهت تسكين درد كليه و مثانه و رحم، يرقان، نقرس/ خوردن 25 دانه از تخم آن با ماءالعسل جهت رفع كابوس، اختناق رحم و درد آن/ خوردن تخم آن جهت افراد فلج، رعشه، سردرد، جنون، وسواس/ گويند در خانه‏اى كه فاوانيا باشد جن و جانوران گزنده داخل آن نشود.
فراسيون آبى‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن، خنك‏كننده، قابض، جلوگيرى‏كننده از خونريزى‏هاى ريه و ساير اعضا، تب‏بر/ ماليدن آن به موضع براى پاك كردن زخم‏هاى چركى و كثيف/ خوردن عصاره آن براى جلوگيرى از تحريك و ترشح غده تيروئيد.
فراسيون سفيد
فوايد: 40 تا 50 گرم از سرشاخه‏هاى گلدار و خشك آن را در يك ليتر آبجوش 15 دقيقه دم كنيد و هر صبح و ظهر و شب يك فنجان از آن را بنوشيد جهت نرم كردن سينه، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد و طحال، ضد سم، مفيد براى سرماخوردگى و سرفه و ناراحتى‏هاى ريوى/ ماليدن له شده تازه آن در محل گزيدگى سگ‏ها براى التيام زخم وجراحت آن/ چكاندن عصاره آن در گوش جهت پاك كردن چرك آن و باز كردن منافذ آن و رفع درد كهنه آن/ چكاندن عصاره آن در چشم با عسل جهت رفع اثر زردى يرقان/ مضر: كليه، مثانه، زنان باردار مصلح آن: كتيرا، عسل، رازيانه، سنبل‏الطيب/ ماليدن برگ آن با عسل جهت درد پهلو و رفع تنگى نفس/ خوردن آب برگ آن جهت درد معده/ شياف در مهبل برگ تازه آن تا هفت روز پى‏درپى جهت حامله شدن/ ماليدن برگ پخته آن با عسل جهت كاهش ورم‏ها و باز كردن دُمل‏ها بدون اذيت كردن و التيام آن/ جويدن برگ آن در دهان براى رفع بيمارى‏هاى دهان و استحكام دندان‏ها/ گل آن را در دهان خوب جويده و بخوريد براى تسكين درد معده/ عصاره گل يا عصاره تخم آن را با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى رفع جراحت‏هاى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 56
ريه/ كمى از آن را با مقدارى انجير مخلوط نموده و دم كنيد سپس آب آن‏ها را صاف و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى درمان تنگى نفس، سرفه بلغمى، قطع اخلاط و فضولات غليظ/ گل تازه آن را بكوبيد و زير ناف بماليد براى رفع پيچيدگى مقعد و تسكين درد آن.
فراسيون سياه‏
فوايد: 30 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده بعد مقدارى بادرنجبويه يا نعناع يا رازيانه ساييده شده را در آب صاف كرده آن بريزيد و آب آن را شيرين كرده و هر صبح و ظهر و شب قبل از غذا يك فنجان بنوشيد، ضد انگل، رفع كرمك و كرم اسكاريس، تسكين درد نقرس و رماتيسم، مفيد براى دوران يائسگى زنان و رفع اختلالات عصبى آنان/ 60 تا 70 گرم از آن را در يك ليتر آب پانزده تا 20 دقيقه بجوشانيد و به موضع بماليد براى درمان نقرس و رماتيسم.
فرفيون (فريبون)
فوايد: خوردن كمى از آن، تب‏بر، كرم‏كش، ضد انگل/ آن را با گوشت به صورت سوپ بپزيد و بخوريد جهت تصفيه خون، مفيد براى افراد داراى جوش و كورك زياد/ خوردن خشك آن را با برنج تخمير شده براى مبتلايان به بيمارى ترس از آب يا هارى/ شستشو با آب جوشانده آن جهت رفع خارش و جوش و كورك/ تازه آن را كوبيده و بر محل عقرب‏گزيدگى بگذاريد براى خنثى كردن زهر عقرب و تسكين درد آن/ ماليدن شيره آن روى زخم گزيدگى سگ‏ها و جانوران سمى براى دفع اثر سم/ گذاشتن شيره آن بر روى جوش‏هاى زگيل باعث بهبودى آن/ شيره آن را با روغن زيتون مخلوط و به موضع بماليد جهت درمان فلج، لقوه، سستى اعضا، دردهاى اعصاب و مفاصل/ يك تا 2 گرم از شيره آن را به صورت شياف استفاده كنيد براى بند آوردن ترشحات مفرط عادت ماهيانه، در صورت سوزش با روغن گلسرخ چرب كنيد/ گَرد شيره آن را با عسل مخلوط كرده و به چشم بكشيد جهت جلوگيرى از زياد شدن آب مرواريد/ شيره آن را با آب چغندر مخلوط و در بينى بريزيد براى رفع ريزش اشك و قرمزى آن و پاك كردن بينى/ ماليدن آن بر روى زخمى كه گوشت اضافى آورده براى از بين بردن آن/ مضر: گرم‏مزاجان، ماليدن آن روى استخوان باعث پوسته انداختن‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 57
و زخم شدن آن مى‏شود/ خوردن تخم آن همراه با فلفل بو داده براى درمان بيمارى وبا/ نوشيدن آب جوشانده ريشه آن، ضد انگل.
فلفل آبى‏
فوايد: 10 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و در طول روز بنوشيد، محرك، قاعده‏آور، عرق‏آور، رفع ناراحتى‏هاى رحم/ هر روز 30 تا 40 قطره از عصاره آن را بخوريد براى بند آوردن خون، قطع اخلاط خونى و خونريزى‏هاى معده و بواسير و رحمى/ هر روز يك تا 4 گرم از برگ خشك آن را بكوبيد و با كمى آب بلغ نماييد، گرم‏كننده معده و كبد، قطع قاعدگى، كرم‏كش، ضد انگل معده/ برگ تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد براى كاهش ورم‏هاى بلغمى و سفت، كاهش خون‏مردگى و ورم زير چشم/ خوردن ميوه آن، قاعده‏آور، گرم‏كننده معده، بادشكن، محرك.
فلفل سياه‏
فوايد: خوردن آن براى تقويت حافظه، اعصاب، معده، جگر، درمان اسهال تابستانه و خونى، درمان وبا و سرماخوردگى، تسكين سرفه‏هاى سرد و رطوبى/ جويدن آن با مويز جهت دفع رطوبت‏هاى دماغ و معده/ ماليدن آب جوشانده آن در گلاب جهت درد دندان خراب، رفع آروغ ترش و غليظ، دفع جذام و بادها و ماليدن آن با سركه جهت كاهش ورم طحال/ كوبيده آن را با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى پاك كردن ريه/ ماليدن آن براى معالجه و رفع تورم غده، كاهش جوش و كورك، رماتيسم، سردرد/ ساييده آن را با روغن گل مخلوط كرده و هر روز به موضع بماليد براى درمان فلج، بى‏حسى اعضا/ مقدارى از آن را همراه با پياز و روغن حيوانى سرخ كرده و به غذاى خود اضافه نماييد و بخوريد براى تقويت قواى جنسى در مرد و زن/ كشيدن آن به چشم جهت رفع سياهى رفتن چشم و جلاى سفيدى آن/ حمول آن خارج‏كننده جنين و بعد از جماع، مانع حمل/ خوردن كوبيده آن با كوبيده زنجبيل و عسل براى سقط جنين/ ماليدن آن با حنا جهت رويانيدن ناخن از بين رفته و با پياز و نمك جهت رويانيدن مو در محل داءالثعلب/ خوردن آب جوشانيده كوبيده آن جهت دفع سم مار و عقرب گزيده، به شرطى كه مكرر بياشاميد و قى كنيد تا اثر سم از بين برود/
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 58
گويند اگر مار گزيده فلفل را بجود و تندى آن را حس كند زهر در او اثر نكرده در غير اين صورت معلوم مى‏شود زهر در او اثر كرده/ مضر: خشن شدن صدا و حلق، جگر حار، كليه مصلح آن: روغن‏هاى با طبيعت سرد، عسل.
فلفل فرنگى (دارفلفل)
فوايد: خوردن آن، مقوى معده، رفع قى، خوشبوكننده دهان و رحم، زيادكننده منى، سقطكننده جنين، زيادكننده ادرار و حيض، جهت فالج، صرع، سرفه، گزيدگى عقرب و رتيل/ 5 گرم از آن را بساييد و با آب بخوريد جهت باز كردن گرفتگى كبد و طحال، محرك نيروى جنسى/ 4 گرم از ريشه بوته خشك آن را بساييد و با آب بخوريد براى رفع قولنج، بادهاى سرد، بيمارى‏هاى طحال، سياتيك، نقرس، تشنَج، تقويت معده و گرم نمودن آن، اشتهاآور/ بر جگر بز گذاشته كباب كرده و بخوريد جهت شب‏كورى/ مضر: سر، گرم مزاجان، موجب كاهش نور چشم، كاهش ترشح اسپرم مصلح آن: صمغ عربى، گلاب و صندل.
فلفل كوهى‏
فوايد: خوردن 5 گرم از دانه آن همراه با صمغ عربى، مقوى، بادشكن، ضد نفخ، اشتهاآور، ازدياد ترشح شير و عادت ماهيانه، بازكننده انسداد و گرفتگى‏هاى دماغى، كبد و طحال، فرونشاندن هيجانات جنسى، خشك كردن اسپرم/ نشستن در آب جوشانده آن جهت ورم رحم و مقعد/ بخور آن باعث خواب رفتن/ فرش كردن برگ آن و نشستن بر آن جهت تقويت باه و گريزاننده جانوران موذى/ تكيه كردن بر چوب آن كه از آن متكا ساخته باشيد، مانع خستگى و قطع شهوت جماع/ گذاشتن آن در زير تشك خواب جهت منع احتلام/ مضر: كليه مصلح آن: صمغ عربى.
فيل گوش‏
فوايد: خوردن 4 گرم از برگ خشك كوبيده شده آن، كاهش قند خون، دفع شن كليه/ برگ آن را همراه با ساقه‏هاى گياه بجوشانيد و بنوشيد براى درمان سرگيجه، رماتيسم و اگر كمى شكر قهوه‏اى در آن حل كنيد و بنوشيد براى معالجه سرخك/ ماليدن عصاره آن يا گذاشتن برگ تازه آن روى غده‏هاى سرطانى جهت جلوگيرى از پيشرفت آن/ 2 يا 3 قاشق از برگ كوبيده خشك آن را در نيم‏

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:39 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 59
ليتر آب 10 دقيقه بجوشانيد و با آب آن شستشو كنيد يا تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد براى درمان سودا، رفع خستگى و كوفتگى دست و پا/ برگ آن را بپزيد و به موضع بماليد براى بهبود تَرَك‏هاى كهنه و مزمن/ ماليدن آب دم‏كرده آن براى رفع ناراحتى‏هاى پوستى به خصوص پوست سر و كچلى/ عصاره برگ تازه آن را با روغن زيتون مساوى مخلوط نموده و بر زخم بماليد جهت التيام جراحات زخم/ خوردن تخم آن، مقوى، نيرودهنده، تصفيه‏كننده خون، زيادكننده عرق، ادرارآور، ضد عفونى‏كننده، ضد كرم روده، رفع جوش‏هاى صورت، درمان آبسه‏هاى چركى و ناراحتى‏هاى گلو و حلق، درمان ذات‏الريه، آنفلوانزا، تب‏هاى مخملك، آبله، سرخك، خنازير، يبوست/ 4 گرم از ريشه كوبيده آن را بخوريد جهت تصفيه خون، ادرارآور، مقوى/ ريشه آن را در روغن هسته زردآلو بپزيد و بر بواسير بگذاريد جهت رفع دانه بواسير/ آن را با ميوه خودش پودر كرده و در روغن زيتون بجوشانيد بر موضع بگذاريد جهت جلوگيرى از پيشرفت زخم جذام/ برگ تازه آن را بكوبيد و بر زن باردار شياف در مهبل نماييد جهت سقط جنين او.
فوايد نوع بزرگ: عصاره آن جهت رفع سفيدى چشم/ خوردن آن با عسل محرك باه/ 30 دانه آن با سركه جهت سقط جنين/ بوييدن گُل آن خارج‏كننده جنين/ مضر: جگر مصلح آن: صمغ عربى/ خوردن فيل جوش جهت مرض‏هاى سينه/ ماليدن آن با سرگين گاو جهت نقرس/ بخور ريشه آن جهت بواسير/ خوردن نوع كوچك بريان آن جهت درمان اسهال، دفع رطوبت‏ها از سينه و خارج‏كننده گرفتگى كبد، طحال، كليه/ چكاندن آب آن با زيت در گوش جهت رفع گوشت فاسد آن، و در بينى جهت نواسير.
قُسط (كوشنه)
فوايد نوع آبى: خوردن آن مفيد براى اعصاب، كاهش‏دهنده باد، دفع‏كننده سر درد ناشى از سرما، جهت تشنج، كزاز، رعشه، مسكّن درد رحم و درد سينه، درمان سوءهاضمه و تهوع و اسهال/ خوردن اسانس آن، ضد عفونى‏كننده بسيار قوى، كنترل حمله‏هاى آسم و برونشيت، رفع سكسكه/ ماليدن آن با روغن زيتون جهت افراد فلج، استرخا، درد گوش/ بخور آن رفع‏كننده زكام و وبا/ خوردن آن با عسل جهت كاهش باد، تقويت معده، كبد، كليه، مثانه، دفع امراض و درد آنها، كاهش ورم طحال،
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 60
يرقان، تشنگى، درد رحم، تقويت باه/ خوردن آن با آب سرد جهت خارج كردن كرم معده/ شياف در مهبل و حمول آن جهت ترشح حيض، كشتن و خارج كردن جنين، تسكين درد رحم/ ماليدن آن با سركه، قطران و عسل جهت رويانيدن مو/ مضر: مثانه، ريه مصلح آن: انيسون/ روغن آن براى تقويت اعصاب، اعضاى بدن و باه، رفع سرماى معده، جگر، لرز تب‏هاى سوداوى و بلغمى/ خوردن يا ماليدن آن بر مو مقوّى موى و دراز كردن آن.
قسط شيرين‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع سوءهاضمه، اسهال خونى و مسموميت حاصل از غذاى فاسد، درمان سرطان/ خوب در دهان بجويد و سپس آن را روى سر يا بدن طفل مبتلا به تشنج بماليد بسيار مفيد جهت درمان آن/ بعد از تولد نوزاد مادران پودر آن را با برنج پخته مخلوط كرده و بخورند و يا آب دم آب دم‏كرده آن را بنوشند براى رفع ناراحتى‏هاى پس از زايمان/ آن را كوبيده و در سركه بخيسانيد و به موضع بماليد براى قرمز كردن پوست ولى تا حدى تاول‏آور/ آن را نرم بساييد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد جهت خشك كردن رطوبت‏ها، دفع بلغم و اخلاط لزج، كاهش بادها، تقويت معده، كليه، كبد، مثانه و نيز گرم كردن آنها و رفع درد آنها، بازكننده انسداد مجارى كبد و طحال، كاهش ورم طحال، درمان عطش، يرقان، دل‏پيچه و درد رحم، محرك و تقويت‏كننده اعصاب، رفع سردرد، تسكين درد پهلو، افزايش نيروى جنسى/ خوردن آن با آب سرد براى ازدياد ترشح ادرار و افزايش ترشحات عادت ماهيانه/ 5 گرم آن را با افسنطين نرم بساييد و با نوشيدنى بخوريد براى درمان درد سينه، تنگى نفس، سرفه‏هاى كهنه، پاك كردن سينه از اخلاط لزج/ 5 گرم از آن را بسيار نرم بكوبيد و با آب انگور و افسنطين كوبيده و بخوريد براى دفع سم افعى و عقرب/ آن را به صورت پودر درآورده و با روغن زيتون مخلوط نموده و به موضع بماليد براى درمان فلج و سستى اعضا و درد گوش/ شياف آن در مهبل براى باز كردن قاعدگى، سقط جنين، تسكين درد رحم/ نوشيدن آب جوشانده برگ آن توسط مادران پس از زايمان براى پاك كردن ترشحات پس از زايمان/ حمام كردن با آب جوشانده آن جهت درمان روماتيسم.
قسط تلخ‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 61
فوايد: جويدن آن در دهان براى رفع سوءهاضمه، معالجه دل درد، اسهال، ضد تب، مقوى و محرك، رفع دندان درد و سردرد/ خوردن تخم آن، مقوى، معالجه وبا، تسكين درد دندان، رفع بيمارى‏هاى ناشى از رطوبت و سرما/ 20 گرم از روغن آن را بخوريد جهت مقوى اعصاب و اعضا و نيروى جنسى، رفع برودت معده و كبد/ 2 گرم از روغن آن را بخوريد و مقدارى از آن را هم كوبيده و بر سر بماليد براى رشد و تقويت مو/ روغن آن را در گوش بچكانيد جهت باز كردن گرفتگى‏هاى آن.
قنطوريون صغير
فوايد: جوشاندن 10 گرم آن در 350 گرم آب تا آب آن به نيمه رسد و سپس بمالند و صاف كنند و با شكر خورده شود جهت تنقيه دماغ و اعصاب، درمان سر درد، اسهال، زردآب، تسكين درد مفاصل، بازكننده انسداد جگر و طحال، رفع قولنج بلغمى، كاهش سفتى طحال و ضرر سموم جانوران گزنده خصوصاً عقرب/ ماليدن تازه آن جهت زخم‏هاى بزرگ تازه و كهنه/ با پيه جهت منع شكافته شدن زخم‏هاى بزرگ تازه و كهنه و كاهش ورم‏هاى آنها/ با آرد جو جهت افعى و عقرب‏گزيدگى/ انفيه عصاره آن با سركه و آب عنصل جهت درمان زخم‏هاى بينى و قطع خونريزى از بينى/ ماليدن عصاره‏آن با سركه بر سر تراشيده شده جهت رويانيدن مو مؤثر/ عصاره آن با آب و كاكنج جهت ضخيم شدن پلك چشم و خارش آن و با آب برگ شفتالو جهت كشتن و خارج كردن كرم و با آب ترب جهت سنگينى شنوايى و با روغن نرگس و خردل و سركه جهت ورم گوش و رفع كرى/ مضمضه آن با گلاب جهت رفع بوى بد دهان/ ماليدن آن با آب جهت تَرَك لب/ مضر: روده مصلح آن: صمغ عربى و كتيرا.
قنطوريون كبير
فوايد: خوردن ريشه آن باعث خارج شدن جنين مرده، مرگ جنين زنده و خارج كننده آن، جهت سرفه كهنه، درد پهلو، رفع سده كبد، طحال، قولنج بلغمى، تشنگى، يرقان، سفتى كبد و طحال، درد رحم و عضلات و عصب، كشنده و خارج كننده كرم معده/ ماليدن تازه‏آن به تنهايى و خشك آن جهت التيام زخم‏هاى تازه، نواسير، درد عصب، شكستگى اعضا/ مضر: دماغ مصلح آن: عسل، شيرينى‏ها.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 62
قهوه‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن محرك، بازكننده گرفتگى‏ها، مسكّن غليان خون و حدت صفرا و سودا، رفع مسموميت از ترياك و فراورده‏هاى آن، رفع حالت چرت و خواب مسمومين، مقاوم ساختن بدن در مقابل ناراحتى‏هاى روحى، آسان كردن عمل هضم، درمان اختناق روده، يرقان، وبا، جذام و بواسير، تسكين سردردها و چشم دردها، درمان ماليخوليا، ناراحتى‏هاى مثانه، قولنج مثانه و كليه، متعادل كردن افراد داراى خواب بسيار/ خوردن دانه‏هاى خام و نارس آن براى رفع ميگرن و تب‏هاى نوبه‏اى/ يك قاشق قهوه بوداده را با سه قاشق شكر در آبجوش حل كرده بعد يك برش ليمو در آن بيندازيد و بنوشيد جهت رفع خستگى و تسكين سردرد ناشى از خستگى/ يك يا دو عدد قهوه بوداده را در دهان خوب جويده و بخوريد براى رفع بوى سير از دهان/ قهوه خام را جوشانده و با آن بخور دهيد جهت درمان چشم درد ناشى از زكام يا زكام در موقع مالاريا/ گَرد كوبيده آن براى معالجه سوختگى از آتش و آبجوش/ ماليدن آن با عسل جهت عضو در رفته/ مضر: زياد خوردن آن باعث سردردهاى مزمن، افراد داراى قلب ضعيف و ناراحتى عصبى، ايجاد قولنج، كاهش قدرت جنسى، مصلح آن: زنجبيل، بنات، گلاب، زعفران.
كادى‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن، مقوى دماغ، دل، اعضا و حواس، رفع‏كننده خفقان، آبله، سرخجه، سرخك و حصبه، مسكّن دردهاى جذام/ ساييدن آن در گوش اطفال مسكّن درد آن و التيام‏دهنده رطوبت‏هاى آن/ شياف در مهبل باعث نرمى، خشكى و تنگى آن/ پاشيدن گَرد شكوفه آن بر جراحت‏ها جهت خشك كردن و التيام آنها/ ريشه هوايى آن را نيم‏كوب نموده، بجوشانيد و بنوشيد براى معالجه و قطع ترشحات مخاطى بدن به خصوص ترشحات سوزاكى مهبل/ خوردن روغن آن، ضد عفونى‏كننده، محرك، درمان رماتيسم، تسكين سردرد، تقويت هواس، نشاطآور، رفع خفقان/ ساييدن خاكستر چوب سوخته آن جهت التيام جراحت‏ها.
كاسنى‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 63
فوايد: 25 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و آن را بنوشيد جهت تسكين درد كبد و معده، رفع عطش، قاعده‏آور، درمان انسداد كيسه صفرا، رفع سنگ كيسه صفرا و سنگ مثانه/ آب تازه آن را گرفته و با سنكجبين مخلوط نموده و بخوريد جهت قطع تب‏هاى كهنه و مزمن/ آن را همراه با ريشه‏اش مساوى دم كرده و دو فنجان آب آن را صبح ناشتا بنوشيد جهت رفع يبوست معده/ 40 روز و هر روز يك ليوان آب آن را بگيريد و بنوشيد جهت درمان زكام ناشى از مالاريا، تسكين درد قلب، درمان تب سه يك يا مالت، يرقان، رفع خارش رحم زن باردار/ برگ تازه آن را با نمك در دهان بجويد براى رفع آبريزش از دهان/ آب تازه برگ آن را گرفته و با سركه يا دوشاب مخلوط و بر چشم بماليد جهت درمان ورم گرم چشم/ برگ تازه آن را با برگ خرفه تازه مخلوط نموده و بكوبيد و مانند حنا بر موضع بماليد براى درمان بادسرخ/ ماليدن آب برگ آن جهت سردرد گرم و با آرد جو جهت خفقان، تقويت قلب گرم، كاهش ورم/ ماليدن برگ و ريشه آن با هم جهت گزيدگى عقرب، جانوران گزنده، زنبور/ ماليدن آن با آرد جو و سركه جهت درد مفاصل گرم، نقرس/ مضر: تحريك سرفه مصلح آن: شكر/ هر روز صبح آب جوشانده تخم آن را بنوشيد جهت رفع سردرد، خفقان، تشنگى و يرقان، درمان چاك گوشه لب، تب‏بر/ با آب جوشانده صندل و رازيانه جهت رفع سموم و ضعف كليه و طحال، تحريك اشتها/ نوشيدن دم‏كرده تخم آن نتيجه‏بخش جهت زنانى كه به علتى حامله نمى‏شوند/ جوشاندن تخم و برگ آن و ريختن آن در دهان جهت تسكين درد دندان‏هاى آسياب/ ريشه بوداده آن را با قهوه ساييده مخلوط كرده و بخوريد براى تقويت معده/ 50 گرم از ريشه آن را بو داده بعد در يك ليتر آبجوش دم كرده و روزى دو فنجان آب آن را در صبح و عصر بنوشيد جهت ازدياد ترشحات كيسه صفرا/ هر روز 20 تا 30 گرم از آن را خرد كرده و در يك ليتر آب بجوشانيد و بنوشيد، ادرارآور، صاف‏كننده خون، رفع اخلاط، سوءهاضمه، كم اشتهايى، درمان تب مالاريا.
كاسنى زرد
فوايد: نوشيدن آب جوشانده برگ آن، خنك‏كننده، عرق‏آور، قابض، مقوى معده، قاعده‏آور، صاف‏كننده خون، قطع خونريزى از سينه، ازدياد ترشح شير و صفرا، التيام جوش، خارش، كورك،
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 64
آبسه و زخم، جلوگيرى از پوسيدگى دندان/ آب آن را بگيريد و با روغن زيتون مخلوط كرده و بخوريد براى دفع مسموميت اكثر سموم/ شياف عصاره آن براى رفع ورم‏هاى داخلى فرج و رحم/ شيرابه آن را به چشم بماليد براى درخشان نمودن سفيدى چشم و افزايش بينايى/ ريشه آن براى ناراحتى‏هاى مزمن كبد و كليه، رفع سنگ صفراوى/ ماليدن ريشه آن به محل عقرب‏زدگى و نيش زنبور و مار جهت درمان آن/ ريشه آن را با آرد جو به موضع بماليد براى درمان باد سرخ/ آن را با سركه به موضع بماليد براى سوختگى از آتش و رفع التهاب.
كبر
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده ريشه آن مقوى روده و آلات داخل شكم، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد و طحال، كاهش گاز و باد، قطع اخلاط لزج و سودا، ضد انگل روده، ترشح زياد ادرار و حيض، زياد شدن خون قاعدگى، نرم‏كننده سينه، مسكّن درد عطش، افزايش قوه باه، درمان رماتيسم و فلج/ جويدن پوست ريشه آن جهت جذب رطوبت‏هاى دماغ در دهان، تسكين درد دندان/ آن را خوب بساييد بعد در روغن كنجد يا زيتون و قدرى آب بجوشانيد تا روغن به نصف برسد سپس آن را هر شب به سر بماليد و ماساژ دهيد جهت جلوگيرى از سفيد شدن مو/ پوست ريشه آن را بپزيد و آن را قرقره كنيد براى خروج اخلاط از ريه/ برگ آن را بخوريد براى كشتن اقسام كرم معده و روده/ برگ آن را بكوبيد و با آرد جو و سركه به موضع بماليد جهت كاهش ورم طحال، افزايش‏دهنده ترشح ادرار و حيض/ ماليدن خشك آن براى خشك كردن جراحت‏هاى بدخيم، تسكين دردهاى مفاصل، سياتيك، نقرس، درد لگن خاصره، كاهش تورم غده/ غنچه نارس يا ميوه آن را در سركه به صورت ترشى درآوريد و بخوريد، اشتهاآور، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد و طحال/ مضر: گرم‏مزاجان/ تخم آن را دم كرده و بنوشيد، مقوى آلات داخل شكم، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد، طحال، ضد كرم روده، افزايش‏دهنده ترشح ادرار و حيض، بازكننده خون قاعدگى، افزايش نيروى جنسى/ تخم آن را در سركه بجوشانيد و در دهان مزمزه كنيد براى تسكين درد دندان، بازكننده گرفتگى‏هاى دماغ و پاك‏كننده آن.
كتان‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 65
فوايد: ساييده سوخته آن به موضع باعث قطع خونريزى زخم‏ها و التيام‏دهنده آن/ بخور دم‏كرده آن، بازكننده گرفتگى‏هاى دماغ و زكام/ خوردن گل كتان، نرم‏كننده سينه، مقوى قلب، شادى‏آور مغز و اعصاب/ خوردن روزى 2 گردم از تخم آن، نرم‏كننده سينه، تسكين درد روده‏ها، ترشح ادرار، عرق و شير، قاعده‏آور، التيام زخم كليه و مثانه/ روزى 3 قاشق سوپ‏خورى از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آن را در طول روز بنوشيد جهت كاهش ورم روده كوچك و ورم كليه، درمان سوزاك و بندآمدگى ادرار/ كوبيده تخم آن را با كمى فلفل ساييده و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى تحريك نيروى جنسى/ لعاب تخم آن را به صورت قطره در چشم بريزيد براى رفع سرخى چشم/ ماليدن آرد تخم آن با تخم اسپرزه براى تسكين درد مفاصل، سياتيك و نقرس/ 15 گرم از آن را در نيم ليتر آب 15 دقيقه بجوشانيد و تنقيه نماييد براى خارج كردن فضولات روده‏ها/ آن را جوشانده در آن بنشينيد براى رفع فضولات و جراحات رحم/ مضر: ديد چشم، هاضمه و بيضه‏ها/ استعمال خارجى روغن تخم كتان براى رفع ناراحتى‏هاى پوستى مثل اگزما و خشكى پوست/ پوشيدن لباس آن جهت رفع حرارت و باعث كاهش عرق، خشك نگهداشتن پوست و تقويت آن، شپش در آن از پنبه كمتر جمع مى‏گردد به جهت آنكه به بدن خوب نمى‏چسبد/ كسى كه مى‏خواهد لاغر شود در زمستان لباس كتان نو بپوشد و در تابستان لباس كتان كهنه و براى چاق شدن بالعكس عمل نمايد/ ماليدن آن با آب سرد جهت سر درد ورمى و با بزرقطونا جهت تسكين درد مفاصل و نقرس/ چكاندن لعاب آن در چشم جهت رفع سرخى آن/ ماليدن آن با عسل جهت سرفه بلغمى، تنقيه سينه، كاهش ورم جگر/ خوردن آن با كمى فلفل و عسل جهت تحريك باه و با روغن كنجد جهت زخم‏ها و رفع درد آن/ مضر: هاضمه، انثيان مصلح آن: گشنيز، سكنجبين، عسل.
كَرَسنه‏
فوايد: خوردن آن، منقى سينه و شُش/ خوردن آن با عسل جهت سرفه رطوبتى و تنقيه ريه/ ماليدن آن جهت كاهش سفتى پستان/ خوردن آرد همراه با پوست خيسانيده آن محرك باه و با سركه جهت تنقيه كليه/ آب جوشانده آن با سركه جهت درمان يرقان و سپرز/ ماليدن آن با عسل براى جذب خون روى پوست، درمان شكستگى اعضاى بدن، تَرَك پوست، التيام زخم‏هاى عميق/ خوردن ساقه‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 66
آن باعث رفع لاغرى بدن/ ماليدن آن با سركه و افسنيتن جهت عقرب‏گزيدگى و با آب جهت گزش افعى و سگ ديوانه/ مصلح آن: گلاب، گل ارمنى.
كشوت‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن ادرارآور، قاعده‏آور، ترشح عرق و شير، تقويت معده/ ماليدن آن براى كاهش درد مفاصل/ خوردن آن جهت ضعف معده، جگر، سپرز و تب‏هاى كهنه، كاهش‏دهنده باد و تنقيه رحم/ خوردن آن با سركه قطع‏كننده خونريزى/ مضر: ريه، طحال مصلح آن: كتيرا، كاسنى.
كلنار
فوايد: اگر با سركه بجوشانند و آن را مضمضه كنند جهت بدبويى دهان و استحكام لثه و دندان/ ماليدن آن جهت التيام جراحات و بدبويى زير بغل.
كلپوره (مريم گلى)
فوايد: آب دم‏كرده گل آن را بنوشيد جهت كاهش قند خون، افزايش طول عمر، درمان يبوست، وبا، سرماخوردگى، انواع تب، اختلالات كبدى، صرع، فلج، توليد خون تازه، تقويت عضلات، آرام‏كننده اعصاب/ خوردن كمى از دم‏كرده گل آن توسط زن باردار در موقع وضع حمل براى زايمان كردن راحت/ قرقره از آب جوشانده گل آن براى شستشو و ضد عفونى كردن دهان، رفع برفك و التيام زخم‏هاى دهان، درمان آنژين و ناراحتى‏هاى حلق/ گل تازه آنرا كوبيده و به موضع بماليد جهت درمان گزيدگى حشرات/ استعمال خارجى خيسانده آن براى التيام زخم‏ها و خراش‏هاى پوست، بند آوردن شير پستان در موقع از شير گرفتن كودك/ شستن سر با آب جوشانده گل آن براى تقويت پوست سر/ 15 تا 30 گرم برگ و ساقه گلدار آن را در يك ليتر آبجوش 10 دقيقه دم كرده و آن را با عسل شيرين ساخته و بعد از هر غذا يك فنجان بنوشيد براى تقويت معده، رفع دل پيچه و نفخ شكم و سوءهاضمه، كمك به هضم غذا، درمان يبوست و اسهال، درمان انواع تب، سرماخوردگى، توليد خون تازه، درمان وبا، تشنج، صرع، فلج، مقوى عضلات بدن، آرام‏كننده اعصاب، رفع اختلالات‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 67
كبدى، افزايش طول عمر/ خشك آن را بكوبيد و مثل توتون بكشيد جهت رفع سنگينى گوش، اختلالات نزله، سرماخوردگى، كاهش ورم حلق ناشى از سرماخوردگى، درمان تنگى نفس.
كُماذريون‏
فوايد: 20 گرم از آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و كم‏كم بنوشيد براى درمان دوره نقاهت و تب‏هاى تيفوئيدى و كليه بيمارى‏هاى حاد، مزمن كبد، تشنگى، ضعف مجارى هضم، سختى طحال،/ خوردن 2 تا 10 گرم از عصاره آن براى تقويت معده/ آب دم‏كرده تمام گياه، خشك‏كننده زخم‏هاى سرطانى جراحت‏دار/ خوردن تازه آن جهت درمان سرفه مزمن رطوبتى/ خوردن چند روز پى در پى آب جوشانده آن با عسل جهت درد سينه و ريه/ مصلح آن: كتيرا.
كُندُش‏
فوايد: خوردن آن، رفع بى‏حسى، فلج، لقوه، بيهوشى، خشم و بدبويى بينى، صاف‏كننده آواز، باعث تيزبينى، رفع شب‏كورى/ به مقدار يك عدس از پودر آن را به بينى بكشيد به شدت عطسه‏آور، رفع بوى بد بينى، خارج كردن ترشحات و عفونت‏هاى داخل سينوس‏ها، به هوش آمدن افراد صرعى كه در اثر حمله صرع بيهوش شده باشند/ آن را با سركه و گلاب مخلوط كرده و داخل بينى بماليد يا با برف يا يخ بينى آن را خنك كنيد جهت بند آوردن عطسه/ ماليدن آن با زرنيخ و روغن زيتون جهت رويانيدن مو/ آن را مثل غبار نرم بساييد و در روغن زرده تخم‏مرغ مخلوط كرده و هر شب بر موضع بماليد جهت رفع لك‏هاى سفيد بدن؛ آن را با آبلميو مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت رفع كك‏ومك/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا، شير تازه دوشيده.
كندنا
فوايد: ماليدن برگ آن با سركه بر پيشانى مفيد براى سردرد/ خوردن برگ آن منقى سينه، تقويت هاضمه و كمر، رفع قولنج، بعد از خوردن غذا مانع ترش شدن آن، تقويت باه/ خوردن آب آن به مقدار سه مثقال و نيم براى توقف خون بواسير، محرك باه/ ماليدن برگ آب جوشانده آن مقوى باه و بواسير/ ماليدن آب جوشانده آن جهت بواسير و تقويت باه/ چكاندن آب جوشانده آن با روغن گل و سركه كهنه جهت درد گوش و ماليدن آن جهت گزيدن جانوران گزنده و افعى/ مضر: گرم‏مزاجان‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 68
و باعث ديدن خواب‏هاى پريشان مصلح آن: گشنيز و كاسنى تازه/ خوردن 10 گرم تخم آن با هم‏وزن آن تخم مورد جهت توقف نفث الدم و خونريزى، محرك اشتها، تقويت كليه و مثانه/ خوردن تخم آن با آب محرك باه/ بو داده تخم آن قطع‏كننده اسهال مزمن/ بخور تخم آن جهت بواسير و با موم و قطران جهت درد دندان/ ماليدن عصاره تخم آن جهت افعى گزيدگى و رفع قرمز شدن و آثار پوست/ تخم كندنا را كوبيده و در سركه بريزيد براى رفع ترشى آن/ مضر: ريه، كليه و مثانه مصلح آن: عسل، تخم كراث شامى، روغن بادام، كنجد.
گز علفى‏
فوايد: هر روز 20 گرم از آن را در آبجوش حل كرده و بنوشيد جهت درمان زخم معده و اثناعشر/ هر روز صبح ناشتا آن را با گز خونسارى به اندازه مساوى بجوشانيد و بخوريد، اشتهاآور/ 40 روز هر روز صبح ناشتا آن را با آب جوشانده شيرين بيان مخلوط كرده و بخوريد جهت رفع قارچ داخل معده.
گزنه‏
فوايد: 30 گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صاف كرده آن را به مرور بنوشيد، قابض، ضدّ انگل، معرق، ادرارآور، شيرآور، قاعده‏آور، رفع وجود خون در ادرار، التهاب كليه، زياد بودن خون عادت ماهيانه، ضعف و زردى، پاك‏كننده سينه و ريه و معده از اخلاط، علاج بيمارى قند، قطع خونريزى، تقويت نيروى جنسى، بازكننده‏دهانه رحم و گرفتگى‏هاى كبد/ قرقره و مزمزه شيره تازه آن براى رفع التهاب لثه، ورم لوزه/ استعمال خارجى از شيره تازه آن براى تحريك پوست، نرم كردن ورم‏هاى سفت/ درمان بى‏حسى اعضاى بدن و بى‏اختيارى اعضا كه ناشى از سكته ناقص ايجاد شده، شاخه‏هاى گزنه تازه را چيده و به محل روماتيسم‏هاى مزمن بزنيد تا خون را تحريك نموده و از قسمت‏هاى ديگر بدن به اين قسمت متمركز كند و باعث بهبودى آن شود؛ ضمناً كسى كه آن را به بدن مى‏زند بايد تحمل درد و سوزش و خارشى كه در اثر اين گياه عارض مى‏گردد را تحمل نمايد/ مضر: كليه و روده‏ها، اصراف در خوردن آن؛ خطرناك و موجب قطع ترشح ادرار مصلح آن: صمغ‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 69
عربى و كتيرا/ 20 تا 30 گرم از برگ آن را همراه با ساقه‏هايش خشك كنيد و در نيم ليتر آب سرد بريزيد و روى آتش ملايم سه تا پنج دقيقه بجوشانيد بعد 10 دقيقه دم كنيد سپس آب آن را صاف نموده و روزى سه تا چهار فنجان به نوبت بنوشيد، جهت ازدياد ادرار، معرّق، افزايش مقدار شير، باز كردن قاعدگى، صاف‏كننده خون، رفع كم‏خونى، درمان مرض قند يا ديابت، مفيد براى طحال، رفع اخلاط معده و شش‏ها، درمان ورم كبدى كه ناشى از سردى مزاج باشد/ برگ اين گياه را بكوبند و با مقدارى سكنجبين مخلوط كنند و ميل نمايند جهت تسكين درد پهلو و طحال/ آن را با ريشه پوست گرفته شيرين بيان به طور مساوى طبح نمايند و بعد آب آن را صاف نموده و مقدارى از آن را بنوشند و كمى از آن را هم با آب زردك صاف كرده مخلوط نموده وارد مثانه نمايند تا چرك مثانه و مجراى ادرار را پاك كند/ آن را با ماء الشعير بپزيد بعد آن را صاف نموده بنوشيد جهت درمان آسم يا تنگى نفس كه منشاء قلبى نداشته باشد/ آب جوشانده آن را در گلو قرقره كنيد براى درمان ورم زبان كوچك/ تازه آن را بكوبيد و با نمك مخلوط نموده وبه موضع بماليد جهت درمان قانقاريا يا مردگى اعضاء ناشى از عفونت‏هاى مزمن، زخم‏هاى عفونى، زخم جزام، زخم سرطان، ورم ساق پا/ روى محل زخم گازگرفتگى سگ هار گذارده شود به عنوان كارهاى مقدماتى قبل از رسيدن به پزشك مفيد است/ 20 يا 30 گرم از برگ و ساقه آن را با هم در نيم ليتر آب بجوشانيد بعد درب آن را ببنديد تا 10 دقيقه دم بكشد سپس صاف كنيد و آب آن را به وسيله پنبه بر پوست بماليد جهت درمان پوستى كه خارش دارد و زخم مى‏شود يا اگزما و خارش و گال/ آن را در روغن زيتون بپزيد و بر روى موضع بماليد و ببنديد براى درمان ورم بناگوش/ آن را بكوبيد و با عسل مخلوط نموده و به موضع بماليد براى درمان پيچيدگى عضلات، رفع زگيل، بازكننده‏سوزه، قطع خونريزى از بينى، رفع برآمدگى رحم، سر باز كننده و كاهش‏دهنده ورم/ مقدارى از عصاره تازه آن را با عسل مخلوط نموده و بر قضيب و اطراف آن بماليد بسيار محرك/ مقدارى از عصاره تازه آن را گرفته و در بينى بچكانيد و مقدارى از برگ تازه را هم بكوبيد و بر بينى بگذاريد مؤثر در قطع خون دماغ/ 2 گرم كوبيده آن را با 2 گرم مرمكى نرم شده مخلوط نموده و شياف كنيد، بسيار قاعده‏آور/ ماليدن خاكستر آن با نمك‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 70
براى التيام زخم/ خوردن تخم آن براى قطع سرفه، رفع تنگى نفس، استسقا، اخراج زردآب و بلغم لزج، رفع ناراحتى‏هاى طحال و كليه، تقويت نيروى جنسى/ آن را با سكنجبين مخلوط كنيد و بخوريد براى تسكين درد طحال و پهلو و كليه و رحم/ آن را با ريشه شيرين بيان پوست كنده مخلوط دم كنيد، بعد آب صاف كرده آن را بنوشيد براى پاك كردن مثانه از چرك/ آن را با تخم كرفس به طور مساوى با مقدارى شير گوسفند مخلوط كنيد و بخوريد، بسيار مهيّج و مقوى نيروى جنسى/ با سركه رقيق خورده شود، مسهل/ پاشيدن گَرد آن براى خشك كردن زخم‏هاى سرطان/ آن را بكوبيد و با كمى عسل مخلوط نموده و به موضع بماليد براى التيام زخم‏هاى، درمان زخم‏هاى سرطانى/ آب جوشانده آن براى شستشوى زخم‏هاى گانگرى/ مضر: خوردن بيش از حد مجاز آن ايجاد اسهال شديد و خطرناك/ گَرد ريشه آن را با ماءالشعير مخلوط نموده بخوريد و يا آن را در ماءالشعير بجوشانيد و صاف كرده آن را بنوشيد براى پاك كردن سينه و ريه/ 20 گرم از آن را نيم‏كوب كنيد و در دو ليوان آب بجوشانيد بعد آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت ازدياد ادرار، بازكننده قاعدگى.
گزنه سفيد
فوايد: شيره تازه آن را بگيريد و بخوريد براى مقابله با ضعف و سستى به خصوص در موارد بيمارى كلروز دختران جوان و كم خون، قطع ترشحات و خونريزى‏هاى خارج از موعد عادت ماهيانه/ 30 گرم از گل آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب جوشانده آن را بنوشيد، قابض ملايم، صفرابر، مفرح، كمى مخدّر، بندآورنده خون به خصوص در خونريرى‏هاى ناشى از بواسير، قطع اخلاط خونى، بندآورنده اسهال، تصفيه خون، خواب‏آور، رفع ضعف، ادرارآور، رفع قطره‏قطره ادرار كردن و يا كم ادرار كردن، درمان بواسير و نارسايى كبد، توقف ترشحات سفيد زنان، جلوگيرى از خونريزى رحم، آسان‏كننده قاعدگى‏هاى سخت/ 20 گرم از ريشه آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و هر صبح و ظهر و شب هر بار يك فنجان از آب صاف كرده آن را بنوشيد، قابض، محلّل، براى التيام زخم.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 71
گل گاوزبان‏
فوايد: 30 گرم برگ و ساقه آن را در نيم ليتر آب بپزيد بعد 10 دقيقه دم كرده و روزى چهار فنجان آب آن را به فاصله هر نيم ساعت بخوريد جهت تسكين درد مفاصل و نقرس، درمان خناق/ آشاميدن آب دم‏كرده آن جهت درمان سرسام، ماليخوليا، جنون، نيكويى رنگ صورت و حواس، قطع اسهال‏هاى رطوبتى، بهبود تنگى نفس، درمان سرخك، كهير، تبخال، زكام/ دم‏كرده آن با نبات و شكر رفع خشونت سينه، سرفه، درد گلو و سينه و خفقان، رفع ترس، وسواس، غم، يرقان و سنگ كليه و مثانه/ ساييدن خاكستر آن در دهان جهت سوزش دهان و سستى لثه/ به مدت 40 روز و هر روز 5 گرم از آن را با 5 گرم سنبل‏الطيب دم كرده و آب آن را با نبات شيرين كرده و بنوشيد جهت تقويت قلب، درمان امراض قلبى/ مضر: طحال مصلح آن: صندل سفيد.
گُلپر
فوايد: خوردن آن جهت كاهش باد و نفخ، سرفه ناشى از سرما، مقوى معده، هضم غذا، كشنده و خارج كننده اقسام كرم معده، رفع رطوبت معده، سده كبد، تشنگى، ادرارآور و عرق‏آور، بازكننده دوران جنسى و عادت ماهانه در زن‏ها/ آن را روى كباب برگ ريخته و بخوريد جهت دفع و متلاشى كردن لخته خون مانده در معده/ روزى 3 بار و هرمرتبه يك قاشق مرباخورى از آن را در يك فنجن آبجوش دم كره و بنوشيد، مقوى معده و ساير اندام‏هاى دستگاه گوارش، رفع نفخ و سوءهاضمه، درمان سوزاك، سقط جنين/ آن را هر روز صبح و شب به صورت بماليد جهت رفع جوش غرور/ مضر: گرم‏مزاجان، مثانه مصلح آن: خيسانيدن آن در سركه، رازيانه، تخم خيارين.
گلرنگ‏
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده آن، محرك، معرّق، تونيك، مسهل، قاعده‏آور، تسكين دردهاى قاعدگى، ضد ورم و تومور، درمان يرقان و فلج، نيكوكننده رنگ رخسار، بازكننده صدا، تقويت قدرت جنسى، دفع‏كننده نفخ دستگاه گوارش/ از آب خيس كرده آن براى شستشو و ضدعفونى كردن چشم/ آن را نرم بكوبيد و با ماست مخلوط نموده و روى مثانه بماليد جهت رفع حبس البول يا بندآمدگى ادرار/
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 72
آن را نرم بكوبيد و با سركه مخلوط نماييد و هر شب بماليد جهت لكه‏هاى سفيد و تبخال/ خوردن تخم گلرنگ، كاهش‏دهنده بادها و نفخ، درخشان‏كننده رنگ رخسار، مقوى باه، زيادكننده اسپرم، درمان استسقا و اغماء و فلج‏هاى ناگهانى حاصله از خونريزى مغزى يا آپوبلكس/ مغز آن را داخل آش يا آش نخود كرده و بخوريد براى اعتدال اخلاط، مسهل بلغم خام و مواد سوخته/ شيره آن را كه مغز فلوس كوبيده در آن حل شده باشد بخوريد براى كاهش تب بلغمى/ 20 گرم از آن را بكوبيد و شيره‏كش كنيد، بعد شكر سرخ در آن حل كنيد و بخوريد، مليّن، مسهل، مفيد براى استسقا/ شيره آن را بگيريد و با آبى كه در آن انجير خيسانده باشيد مخلوط كنيد بعد با شكر و عسل شيرين كنيد و بخوريد، پاك‏كننده سينه، صاف‏كننده آواز، درمان اكثر بيمارى سينه‏اى سرد/ مضر: معده. عصاره آن يا روغن حاصل از آن، بندآورنده شير مصلح آن: انيسون و شيرينى.
مازريون‏
فوايد: 5 گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و بعد كمى پودر عصاره شيرين‏بيان در آن حل كرده و در طول روز بنوشيد، محرك، ادرارآور، رفع عوارض سفيليس و اختلالات پوستى، معالجه رماتيسم/ مضمضه به آب جوشانده آن خصوصاً سياه آن مسكن درد دندان/ ماليدن آن با سركه جهت كاهش ورم طحال/ خوردن آن با نوشيدنى جهت گزيدن جانوران گزنده/ ماليدن برگ آن جهت درمان تبخال، زردزخم و كك‏ومك/ مضر: اطفال و ضعفا در فصل گرما و جگر و باعث غم.
ماميران (نوعى زردچوبه)
فوايد: 5 تا 10 گرم از برگ خشك آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و قبل از غذا يك فنجان بنوشيد جهت تسكين دردهاى سرطانى معده/ شب موقع خواب 2 گرم از آن را دم كرده و بنوشيد براى رفع ضعف قواى دماغى، رفع بى‏خوابى و اضطراب و تصلّب شرايين مغزى و يرقان/ 10 تا 20 گرم برگ آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آن را به چشم بكشيد جهت رفع التهاب چشم، تحريك غدد اشكى و غدد چربى‏ساز پلك‏ها، جلاى سفيدى چشم، تاريكى ديد، افزايش روشنايى چشم/ جويدن آن جهت درد دندان/ آن را نرم بكوبيد و با عسل يا سركه مخلوط كرده و هر شب به موضع‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 73
بماليد جهت رفع سفيدك ناخن، كك‏ومك صورت، لك‏هاى سفيد بدن/ شيره تازه آن را روزى 3 بار به موضع بماليد براى رفع ميخچه/ آب جوشانده آن را بخور كنيد و نيز مقدارى از آب جوشانده آن را با كمى عسل مخلوط كرده و در داخل بينى بكشيد براى درمان سينوزيت/ مضر: مصرف مداوم يا بيش از اندازه آن باعث بالا رفتن فشار خون، تشنج، فلج ماهيچه‏ها مصلح آن: عسل/ مزمزه با عصاره تازه آن يا با آب جوشانده آن براى تسكين درد دندان/ شسشتو با آب جوشانده آن يا نشستن در آب جوشانده آن براى رفع ناراحتى‏هاى رحمى/ ريشه آن را بكوبيد و هر شب به موضع بماليد براى رفع زگيل/ خوردن ريشه آن با نوشيدنى جهت درمان يرقان، كاهش باد/ ماليدن آن جهت ورم بواسير.
ماميشا (لاله كوهى)
فوايد: خشك آن را نرم بكوبيد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد جهت قطع قى و اسهال/ سرشاخه‏هاى گلدار آن را دم كرده و بنوشيد مفيد براى بيمارى قند/ خوراندن آب دم‏كرده رقيق آن به بچه به عنوان خواب‏آور/ خوردن 5 گرم از تخم آن مسهل قوى اخلاط لزجه، رفع خفقان و اسهال/ ماليدن آن جهت درمان سردرد و مفاصل/ كشيدن آن به چشم جهت درمان آبريزش چشم، استرخاى پلك چشم و ضعف بينايى/ ماليدن عصاره آن جهت ورم‏هاى گرم، باد سرخ و سوختگى آتش/ نوشيدن آب دم‏كرده ريشه آن براى رفع سردى كبد و كنترل سياتيك/ مضر: طحال مصلح آن: بادام شيرين.
مُخلصه‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع قولنج، تقويت معده و كبد و طحال و اعصاب، دفع درد مفاصل و ران/ خوردن يك تا دو درم جهت دفع سم مار شاخدار، عقرب و رتيل.
مُرّار
فوايد: 14 گرم از ساييده خشك آن را با آب بخوريد، اشتهاآور، قابض، لطيف‏كننده و بازكننده گرفتگى‏ها، رفع بيمارى‏هاى مجارى ادرار و عدم ترشح ادرار به ميزان كافى و عدم تخليه كامل مثانه/ ماليد آن به موضع براى التيام زخم‏ها و جراحت‏ها، كاهش ورم چشم/ تازه آن را كو بيده و بر سر
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 74
بگذاريد جهت تسكين سردرد/ خوردن برگ يا آب برگ آن جهت درد پهلوى مزمن، ضعف جگر، حرارت خون، تب‏هاى كهنه/ گَرد تخم آن را در سركه رقيق بريزيد و بخوريد براى معالجه سنگ كليه و مثانه/ مضر: سردرد مصلح آن: كتيرا.
مرزنجوش‏
فوايد: خوردن آن، رافع سردرد، ماليخوليا، لقوه، قطع زكام/ ماليدن آن با حنا در حمام جهت سردرد/ كشيدن آن به چشم جهت ضعف بينايى/ چكاندن جوشانده آن به گوش جهت درمان درد آن/ نوشيدن آب دم‏كرده آن جهت باز كردن ادرار، رفع سختى در ترشح ادرار و حيض، زايل كردن مستى ناشى از خمر، رفع ورم مخاط بينى، قطع زكام رطوبى، تسكين دل‏پيچه، رفع تشنگى، درمان درد سينه، سرفه، خفقان، كاهش باد طحال، رفع قولنج/ يك قاشق مرباخورى كوبيده‏آن را در يك ليوان آبجوش بريزيد و بخوريد، بادشكن/ آب جوشانده آن براى شستشوى زخم‏ها و ضدعفونى كننده زخم/ آن را بجوشانيد و هم بنوشيد و هم در بينى بكشيد جهت بهبود بيمارى لقوه و صرع/ پخته آن را به موضع بماليد براى رفع جاى زخم و جاى سالك روى پوست/ استنشاق آب جوشانده آن با نمك جهت باز كردن بينى/ ماليدن اسانس آن براى درمان فلج، امراض عصبى سرد مانند كزاز و ماليدن آن به چشم براى رفع ضعف باصره/ تازه آن را به موضع بماليد براى درمان عضو از جا دررفته و شكسته، درد دندان، بى‏حسى اعضا/ ريختن چند قطره اسانس آن داخل گوش يا گذاردن پنبه تر كرده به اسانس آن در گوش، بازكننده گوش، رفع صداى داخل گوش/ جويدن آن با نمك براى جلوگيرى از ترشح آب دهان/ مضر: كليه و مثانه مصلح آن: كاسنى، تخم خرفه/ روغن آن را به موضع بماليد براى رفع خستگى اعصاب، درمان تشنجات عصبى، نرم‏كننده عصب و عضلات.
مَرغ‏
فوايد: 20 گرم از آن را نيم‏كوب كرده و در يك ليتر آب بجوشانيد و در طول روز به مرور بنوشيد براى رفع دل‏پيچه، رفع سوزش ادرار و قطره‏قطره ادرار كردن، درمان زخم مثانه، خردكننده سنگ مثانه و كليه، دفع سم انواع مار/ خوردن عصاره آن براى درمان بيمارى قند/ ماليدن خاكستر آن براى قطع خون بواسير، كاهش ورم‏ها، خشك‏كننده جراحت‏ها/ بهترين علف براى اسب/ آشاميدن برگ و ساقه‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 75
نازك آن يا برنج سفيد شسته كه با هم نرم ساييده و با قدرى نبات جهت دفع استفراغ و به تنهايى جهت تسكين عطش و غلظت خون و سوزش اعضا.
مورد (آس)
فوايد: خوردن آن، مقوى قلب، تقويت روح، تسكين درد گوش، آمدن چرك آن، تسكين درد دندان، قطع خون حيض، قطع اسهال‏ها، مقوى معده، مفيد جهت شكستگى عضو/ 25 گرم از خشك آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و روزى 2 يا 3 بار و هر مرتبه يك فنجان بنوشيد، قابض، رفع سوءهاضمه و بيمارى‏هاى معده وكبد/ هر روز 2 گرم پودر آن را روى جگر بپاشيد و آن را نيم‏پز كرده و بخوريد جهت مداواى شب‏كورى/ خوردن اسانس روغنى آن، شادى‏آور، مقوى قلب، التيام زخم‏هاى داخلى/ ماليدن اسانس روغنى آن، ضدعفونى‏كننده، درمان رماتيسم/ نشستن در آب دم‏كرده آن براى رفع بيرون‏آمدگى مقعد/ آب جوشانده آن را نيم‏گرم در بينى بكشيد جهت باز كردن گرفتگى آن/ شيره تازه آن را صاف كرده و به چشم بچكانيد براى تسكين درد چشم و تقويت آن، جلوگيرى از آمدن چرك، التيام زخم چشم/ ميوه آن دفع‏كننده سموم/ چرب نمودن سر به روغن آن مفيد براى تب و غير تب/ ماليدن برگ تازه آن با سركه به پيشانى براى قطع خونريزى از بينى و گذاشتن آن بر سر براى خشك كردن زخم‏هاى سر/ چكاندن آب برگ آن در چشم جهت تسكين چشم درد و برآمدگى آن/ چكاندن آب برگ آن در گوش جهت تقويت آن و آمدن چرك از آن/ كمپرس آب دم‏كرده برگ آن براى تسكين درد مفاصل، درد استخوان شكسته، تسريع در ترميم و جوش خوردن آن، جلوگيرى از ريزش مو/ گَرد خشك برگ آن را به موضع بماليد براى رفع بدبويى زير بغل و كنج ران/ برگ آن را بپزيد بعد بكوبيد و با زيره كرمانى نرم شده مخلوط كرده سپس آن دو را با زرده تخم‏مرغ و روغن گلسرخ نيم‏گرم مخلوط كرده و روى كرباس آب نديده گذاشته و به كمر بچسبانيد براى رفع گرفتگى و ضربه و درد و سستى اعضا؛ ماليدن آن به موضع براى درمان بواسير، ورم بيضه، كاهش ورم‏هاى گرم و مخملك، رفع گرفتگى و درد پاشنه پا/ بوييدن آن و يا آب آن را به بدن ماليدن جهت تقويت قلب/ مضر: سردردهاى گرم، زكام مصلح آن: زنبق، گل بنفشه/ خوردن تخم آن، بادشكن، درمان اسهال‏هاى ساده و خونى، بندآورنده خونريزى، التيام زخم‏هاى داخلى، درمان‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 76
رماتيسم، تقويت معده، رفع سوزش مجراى ادرار و زخم مثانه/ نوشيدن آب دم‏كرده تخم آن براى درمان سرفه، خونريزى از سينه، قطع اسهال‏هاى مزمن/ تخم آن را با سركه رقيق بپزيد و به موضع بماليد براى رفع سستى مفاصل و سردردهاى بلغمى و صفراوى، درمان گزش عقرب/ پوست ريشه آن را نيم‏كوب كرده و بجوشانيد و آب آن را شيرين كرده و بنوشيد براى معالجه اسهال.
مورنجان‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع يرقان، درمان طحال/ با صبر جهت عرق‏النسا و نقرس و با شير تازه و فانيذ بسيار محرك باه/ ماليدن آن با زعفران و تخم‏مرغ جهت تسكين درد استخوان و كاهش ورم‏ها/ حمول آن با روغن كهنه گوسفند يا گاو جهت رفع دانه بواسير و تسكين درد آن/ ساييدن آن به عضو جهت بهبود زخم‏هاى كهنه/ مضر: معده مصلح آن: كتيرا، شكر، زعفران.
ميخك‏
فوايد: خوردن آن، بادشكن، رفع حالت قى و استفراغ بعد از غذا، رفع سرفه سرد و تر و تنگى نفس كهنه و رطوبى و خفقان سرد/ نوشيدن آب دم‏كرده آن، تونيك، قاعده‏آور، فرح‏آور، مقوى دماغ و ذهن و فكر، بازكننده انسداد دماغى و ساير امراض سرد و تر سوداوى دماغى و اعصاب، رفع وحشت و خوف و وسواس، تب‏بر، ضدّ انگل، جلوگيرى از سكته‏هاى رطوبى، رفع سكسكه و استسقا عمومى، درمان فلج و بيمارى‏هاى شريانى، رفع اسهال و دل درد اطفال، مفيد براى افرادى كه به علت ضعف اعصاب و عضلات دفع ادرار و مثانه قطره قطره يا بريده بريده ادرار مى‏كنند يا نمى‏توانند ادرار خود را نگهدارند/ چند روزى و هر روز دو گرم آن را بكوبيد و با شير تازه مخلوط كنيد و بخوريد براى تقويت نيروى جنسى سردمزاج‏ها/ خوردن 4 گرم از آن به طور مرتب در دوران پاكى بعد از قاعدگى در زنان باعث گرم شدن و تقويت رحم و آبستن شدن/ خوردن يا شياف كردن آن در مهبل براى رفع بيمارى‏هاى سرد رحم/ آن را در دهان خوب بجويد و آب دهان را در موقع هم بسترى به قضيب بماليد موجب تلذذ طرفين/ ماليدن آن به موضع براى رفع سر درد رطوبى و سردمزاج/ مقدارى از آن را در يك ليمو فرو كنيد و آن را در كوره يا فر بپزيد تا خشك شود بعد نرم بساييد و با آن لثه‏ها را
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 77
بشوييد جهت تقويت لثه و رفع بوى بد دهان/ مقدارى پودر ميخك را به تركيبات سرمه اضافه كرده و به چشم بكشيد سبب تقويت چشم و بالا رفتن قدرت بينايى/ سرهاى ميخك را نرم بساييد و در چال دندان بريزيد جهت تسكين كردن دندان دردى كه از پوسيدگى و يا سردى و رطوبت باشد/ قرقره با آب جوشانده آن در دهان براى رفع بوى بد دهان/ اسانس آن را با روغن بادام يا روغن كنجد مخلوط كنيد و بر موضع بماليد براى درمان روماتيسم و بى‏حسى هاى موضعى، براى درمان بيماران مبتلا به برى‏برى آن را به ران‏هاى بيمار بماليد/ آن را در چاى بريزيد و بنوشيد براى تسكين درد كمر/ پنبه‏اى را در اسانس ميخك بزنيد و در حفره دندان بگذاريد جهت تسكين دندان دردى كه از پوسيدگى و يا سردى و رطوبت باشد/ نوشيدن عرق ميخك براى تقويت اعضاء داخلى معده و هاضمه و كبد، رفع بادها و سموم و تعديل اخلاط و بيمارى‏هاى سرد.
نى‏
فوايد: ماليدن سوخته آن مانع خونريزى لثه/ خوردن برگ ساييده شده آن با عسل جهت سرفه/ ماليدن سوخته آن جهت حكه و زخم‏هاى چركدار/ ماليدن برگ تازه آن با سركه، مسكّن درد كمر، عصب و ران/ ماليدن شكوفه آن جهت گزيدن عقرب، خارج كردن كرم گوش و معده/ ماليدن ريشه سوخته آن با پوست و هم وزن آن حنا جهت رويانيدن مو، دراز كردن آن و تقويت آن/ مضر: ريه مصلح آن: كتيرا، فندق.
نى بوريا (نى حصير)
فوايد: مغز ساقه آن را بخوريد، خردكننده سنگ، نرم‏كننده سينه، خنك‏كننده، ادرارآور، خونساز، مسكّن، آرام‏بخش، رفع بى‏خوابى، و نيز جهت التهاب گلو و حلق و سرفه، كمىِ ادرار، استسقا/ استعمال خارجى مغز آن براى بند آوردن خون.
نى جارو
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده‏آن براى قطع قى، معالجه وبا و برونشيت متعفن/ نوشيدن آب جوشانده ريشه آن جهت تسكين درد دندان و گوش، تب‏بر، كاهش تب حصبه و زكام، ادرارآور، خنك‏كننده،
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 78
تصفيه خون، درمان التهاب گلو، تب شديد، قى كردن، سرفه و وجود خون در ادرار، رفع آفتاب‏زدگى، تسريع در ظهور دانه‏هاى سرخك، رفع تهوع و التهاب معده، رفع اختلالات معده، تسكين سكسكه، رفع مسموميت حاصل از خوراكى‏هاى مانده دريايى، قطع شير مادران.
نيشكر (شكر سرخ)
فوايد: خوردن آن، رفع‏كننده خشونت سينه، ريه و سرفه، مغذى، لطيف‏كننده خون، قطع خونريزى، پاك‏كننده مثانه، پيشگيرى از پيرى زودرس، فرونشاننده التهاب معده، جلوگيرى از سفيد شدن بى‏موقع مو، محرك باه/ آن را با زعفران و گلاب شربت كرده و بنوشيد مقوى قلب و اعصاب، رفع كم‏خونى و ضعف عمومى بدن در افراد سردمزاج/ آن را با بيدمشك شربت كرده و بنوشيد جهت تقويت قلب و اعصاب افراد گرم‏مزاج/ با روغن بادام شيرين مخلوط كرده و بخوريد سبب بهبودى قولنج و دفع نفخ دستگاه گوارش/ آن را در آب حل كرده و به نوزاد بخورانيد براى رفع دل‏درد ناشى از گرمى/ آن را با آب خربزه مخلوط كرده و بخوريد، مقوى معده، رفع سوءهاضمه/ آن را به موضع بماليد براى التيام زخم‏ها، جراحت‏ها، جوش و كورك/ مضر: ريه پيران و بلغمى‏مزاجان مصلح آن: دو سه جوش خوردن هنگام پختن، خوردن انيسون بعد از آن/ نوشيدن آب جوشانده ساقه آن براى معالجه آبله، ناراحتى كمر و كليه، قطع استفراغ/ ساقه آن را بسوزانيد و خاكسترش را با روغن مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت درمان زخم سر كودكان و رفع خارش/ ريشه آن را نرم بكوبيد و با كمى عسل مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت بيرون آوردن استخوان يا خار يا ... فرو رفته در پوست.
هزارفشان (هزاركشان)
فوايد: خوردن روزى يك درم تا 5 گرم از خوشه آن جهت رفع سردرد و فلج و فراموشى/ ماليدن آن با عسل جهت خناق بلغمى، سرفه كهنه، درد پهلو/ خوردن پخته عصاره آن با گندم جهت غليظ و زياد كردن شير زنان/ خوردن پخته شده‏شاخه و برگ‏هاى تازه آن جهت تقويت معده و درد آن، قطع اسهال/ نشستن در عصاره پخته شده آن جهت بواسير و نواسير، دفع چرك زخم‏ها/ ماليدن ريشه آن با سركه جهت كاهش ورم‏ها و قطع زگيل و ماليدن ريشه آن به تنهايى جهت استحكام استخوان‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 79
شكسته و با آرد كرسنه و حلبه جهت كاهش ورم‏هاى و باز كردن دُملها/ خوردن 5 گرم از ريشه آن جهت افعى گزيدگى و ساير جانوران گزنده/ ماليدن ميوه آن ضخيم كننده مو/ مضر: طحال مصلح آن: كتيرا.
هليله زرد
فوايد: هر روز صبح ناشتا يك قاشق ساييده آن را با قند ساييده مخلوط كرده و بخوريد براى تقويت معده، رفع سرگيجه، معالجه سردرد صفراوى، مقوى مغز و قواى فكرى، درمان يرقان، كهير و جوش‏هاى صفراوى، تصفيه خون/ پوست آن را بسيار نرم بساييد و كمى از آن را به چشم بكشيد براى رفع لك‏هاى سفيد چشم.
هليله سياه‏
فوايد: هر روز تازه آن را بجويد و تفاله آن را دور بريزيد جهت درمان فلج اعضا/ آن را بكوبيد و با روغن بادام شيرين مخلوط كرده و بخوريد براى رفع سوءهاضمه/ يك سال تا يكسال و نيم هر شب كمى از كوبيده آن را بخوريد، مقوى حواس و ذهن، تصفيه‏كننده خون، نافع براى ماليخوليا و وسواس، تقويت ديد چشم، جلوگيرى از سفيد شدن مو، تبديل موى سفيد به سياه/ 40 شب موقع خواب 15 گرم آن را نرم بكوبيد و با آب بخوريد براى رفع يبوست مزمن/ 40 گرم از آن را بكوبيد و شب موقع خواب با آب بخوريد يا ساييده آن را با دوغ يا ماست مخلوط كرده و بخوريد براى رفع يبوست معده ناشى از سردى/ بوداده آن جهت قطع اسهال/ مضر: جگر مصلح آن: عسل.
هليله كابلى (اهليج)
فوايد: در تابستان با رازيانج و شكر و در زمستان با مصطكى جهت تقويت معده و ذهن و حواس، رفع سردرد و فراموشى، ماليخوليا، تصفيه ارواح، وسواس، خوش رنگ كردن رخسار، استسقا، بواسير/ پاشيدن آن به بن دندان جهت تقويت لثه و قطع خونريزى از بن دندان و رويانيدن گوشت آن/ مصلح آن: عناب، سپستان، شكر و قند/ جويدن و خوردن يك عدد هليله كابلى هسته بيرون كرده مفيد براى لقوه/ خوردن يك عدد از آن در هر روز يك عدد به مدت يكسال جهت سفيد نشدن مو/ مرباى آن كه از يكسال نگشته باشد مقوى معده و حواس و جگر/ ماليدن سوخته آن جهت قطع‏
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 80
خون بواسير، تقويت دندان و لثه/ ماليدن گَرد آن روى موضع جهت التيام زخم‏هاى كهنه و مزمن/ مصلح آن: عسل، هليلجات را نبايد بسيار نرم كوبيد بلكه بايد نيم‏كوفته باشد سپس به روغن بادام شيرين چرب كرده استعمال نمود.
وج (ريشه سوسن)
فوايد: 20 گرم از نيم‏كوب شده آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و روزى 2 تا 3 فنجان بنوشيد، محرك، بادشكن، مقوى معده، ضدعفونى‏كننده، قى‏آور، خشك‏كننده، ضد تب و تشنج و اسپاسم، مسكّن، آرام‏كننده آريتمى قلب، دفع نفخ، سوءهاضمه، ناراحتى‏هاى معده و سرماخوردگى/ خوردن عصاره تازه آن جهت تقويت حافظه، تصفيه خون و صفرا، درمان درد سينه و پهلو، سرفه، تقويت معده و جگر سرد، كاهش باد معده و درد جگر، تقويت باه، خشك كردن رطوبت دماغ و معده، خرد كردن سنگ مثانه، گرم كردن كليه، تقويت نيروى جنسى/ آن را با مصطكى بكوبيد و بخوريد براى پاك كردن دماغ، درمان فلج، خواب‏رفتگى اعضا و سستى بدن و لكنت زبان/ در دهان نگه داشتن يا جويدن آن باعث سرعت تكلم كودكان/ كشيدن عصاره آن در چشم جهت افزايش بينايى چشم، رفع تاريكى ديد ناشى از رطوبت/ هر شب تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد جهت درمان ورم مفاصل همراه با درد، زيباكننده پوست صورت، رفع لك‏هاى سفيد پوست/ ماليدن آن جهت درمان فالج، تشنج بلغمى و درد مفاصل، كاهش باد، رفع بزرگ شدن طحال/ استحمام با آب جوشانده آن براى تسريع جريان گردش خون/ مضر: گرم‏مزاجان مصلح آن: رازيانه: سكنجبين.
ورد
فوايد: ماليدن برگ آن جهت زخم‏هاى سر و برآمدگى حدقه/ جوييدن برگ و ميوه آن جهت درمان زخم‏هاى لثه، رفع بدبويى دهان، درمان جراحت‏هاى تازه/ آشاميدن آب برگ و ساقه تازه آن با اندكى صمغ عربى جهت تقويت معده، قطع اسهال، بواسير/ آشاميدن آب برگ و ميوه پخته شده آن و با گلاب در حين حيض مانع وضع حمل/ ماليدن برگ آن مقوى معده و بواسيرى كه از آن خون جارى باشد، كاهش‏دهنده ورم‏ها، بازكننده دُمل‏ها/ آب جوشانده برگ و ميوه آن براى سياه كردن مو/ مضر: كليه مصلح آن: شكر.
                        فوائد و خواص گياهان، ص: 81
وسمه (حناى شغال)
فوايد: خضاب آن با آب و نمك جهت سردرد بلغمى/ بخور و ماليدن آن جهت زكام و تقويت مو/ خوردن آب برگ آن يا آب برگ پخته شده آن جهت درمان گزيدن سگ ديوانه، قى‏آور/ روزى 3 بار كمى از آن را با مقدارى آب خمير كرده و به اطراف بيضه بماليد جهت كاهش گرمى و حرارت آن، رفع بندآمدگى ادرار نوزاد/ مضر: ضعيف كننده دماغ مصلح آن: قرنفل، لادن/ روغن آن را با هم‏وزن آن روغن كنجد در آتش ملايم بجوشانند تا روغن بماند آن را به موضع بماليد جهت دراز كردن مو و منع ريختن آن، درمان بواسير و امراض مقعد/ كشيدن تخم آن بر چشم براى منع آب‏ريزش از چشم/ ماليدن گَرد كوبيده آن در چشم براى جلوگيرى از آب آوردن چشم و جذب آب مرواريد. «1»
__________________________________________________
 (1). مخزن الادويه اسرار گياهان دارويى مولف: عقيلى خراسانى- حاجى شريف- احمد- ابطحى موحد ناشر: شركت باورداران- حافظ نوين.
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:38 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص لبنيات، ص: 1
پنير
فوايد: مقوى معده، روده و كليه/ با مغز گردو بسيار مسمن بدن و باعث نرمى پوست و دافع مضرت كسى كه مرداسنگ خورده باشد/ مصلح آن: عسل، نعناع، صعتر/ ماليدن آن با عسل جهت باز شدن دُمل/ با زيت جهت درد مفاصل/ با فودنج كوهى جهت گزش جانوران سمى.
دوغ‏
فوايد: خوردن آن، مسكّن غليان خون، محرك باه گرم‏مزاجان، كاهش تب و حرارت و التهاب معده و جگر گرم، مسكّن تشنگى/ با خبث‏الحديد و اطريفل جهت تقويت معده/ آب جوشانده آن با برنج و آرد جو بوداده بهترين غذا براى اسهال گرم.
شير
نوشيدن شير گاو مقوى جوهر مغز، رفع فراموشى و ماليخوليا و وسواس، نيكوكننده رنگ صورت، درمان امراض بينى/ شير گاو چربى زياد دارد/ چكاندن و ماليدن آن بر چشم جهت اكثر مرض‏ها چشم/ خوردن گرماگرم تازه دوشيده آن مقوى قلب، رافع غم و وسواس و خفقان و سل، توليدكننده ضرر سموم به شرطى كه مكرر خورده شود و بعد قى شود تا رفع سم گردد/ خوردن آن به صورت شيربرنج و فرنى جهت طول عمر، نيكو كردن رنگ رخسار و با گردو و خرما جهت چاق نمودن بدن، تقويت باه، زياد نمودن منى/ مضر: زياد خوردن آن باعث توليد سنگ كليه و مثانه مصلح آن: شكر، عسل.
نوشيدن شير ميش و گوسفند جهت تقويت جوهر مغز و نخاع و باه، نيكويى رنگ صورت، دفع ضرر جماع/ با روغن بادام و صمغ عربى جهت درمان سرفه.
شتر كه گياه تلخ و شورمزه در بسيار دوست دارد از اين‏رو شيرش به شورمزّگى مى‏زند. شير شتر در معده و اندام‏هاى فوقانى درونى ديرپاتر و كندروتر از ساير شيرهاست/ نوشيدن شير شتر، مقوى چشم و با شكر جهت كاهش ورم‏هاى داخلى، كاهش خلط در كبد، برانگيزاننده حيض و باه و اشتهاى غذا و با بول شتر جهت اسهال و زردآب/ شير شتر بسيار رقيق و چربى آن از شير گاو كمتر است/ شير شتر علاج برنشيت و ضعف اندام است. و مخلوط آن با روغن كرچك سفتى‏هاى درونى‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:35 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 1
آش انگور
فوايد: آن را خشك كنيد سپس خرد كرده و هسته‏هاى آن را دور بريزيد بعد آن را به مدت سه يا چهار روز بگذاريد تا تخمير شود پس از آن با فشار از صافى داروسازى بگذاريد و آن را بخوريد، مسهلى خيلى قوى، جهت زردى، نقرس، آرتروز و اختلال در عادت ماهيانه زنان، كمك به درمان سرطان هوكسى، داراى خاصيت ضدّ تومور/ يك قاشق مرباخورى از پوست درخت آن را نيم‏كوب كنيد و در 650 گرم آب ده دقيقه بجوشانيد و هر بار موقع خواب يك قاشق سوپخورى از آب صاف كرده آن را بنوشيد، مسهل ملايمى خواهد بود.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:34 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 21
حقنه با آب برگ آن يا با آب برگ پخته آن براى درد روده و بيرون آمدگى مقعد/ ماليدن 2 تا 3 درم آن با آب ملايم جهت گزش سگ ديوانه و رتيل و با سكنجبين جهت تب و با آب و عسل جهت خرد كردن سنگ كليه و مثانه، درمان تب‏هاى مزمن/ خيساندن آن در سركه يك شب تا صبح و ساييدن آن جهت سر درد مزمن ناشى از سرما و زكام، لقوه/ هفت عدد دانه آن را در شير زنان بخيسانيد و بساييد و چكاندن آن در بينى جهت درمان فرد داراى يرقان كه چشم‏هايش زرده شده و رفع زردى آن/ مضمضه آن جهت درد دندان/ ماليدن آن در پيشانى جهت سر درد و با عسل و روغن جهت درد رحم و درد آن در هنگام نفاس/ ماليدن روغن آن بر اعضاى تناسل و كمر جهت آوردن نعوظ و رفع‏كننده دردهاى ناشى از سرما و سستى اعصاب.
خربزه‏
فوايد: ماليدن گوشت آن جهت تسكين ورم و درد چشم/ مالش پوست آن جهت منع نزولات و ورم خصوصاً جهت اطفال/ آشاميدن 2 درهم پوست خشك آن جهت رفع سنگ كليه/ آن را با تمام اجزاء خشك كرده و به صورت گرد درآوريد و بخوريد براى ضد قى و تسكين آشفتگى/ مغز تخم آن، مهاركننده سرطان، افزايش‏دهنده ترشحات عادت ماهانه، التيام زخم و خراش به وجود آمده در مجراى آلت مردان ناشى از عبور سنگ مثانه، بازكننده گرفتگى‏هاى كبد، زيادكننده ترشح ادرار/ مغز تخم آن را بكوبيد و با موز له شده مخلوط كرده و بر پوست بماليد، روشن‏كننده رنگ پوست صورت، برطرف‏كننده كك‏مك و لك‏هاى قهوه‏اى صورت/ تخم آن جهت سرفه، درد سينه، تب‏هاى داغ/ بخور تخم و پوست آن جهت ورم سرمازدگى/ مضر: طحال مصلح آن: سركه، آب انار ترش، عسل، بنفشه.
خرمالو
فوايد: خوردن آن، قابض، تقويت معده، آرام‏كننده سكسكه، نرم‏كننده سينه/ كاسبرگ ميوه آن را بجوشانيد بعد آب صاف كرده آن را بنوشيد براى معالجه سرفه‏هاى سخت، تنفس سخت، تسكين تهوع/ شيره خرمالوى كال براى پايين آوردن فشار خون بالا، قطع خونريزى، فرونشاننده ورم و التهاب بواسير، داروى مؤثرى براى تيفوس و تيفوئيد/ گل خرمالو را دم كنيد و آب صاف كرده‏اش را
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 22
بنوشيد، مقوى معده، ضد قى و تهوع، ضد چاقى، تسكين سرفه/ برگ درخت خرمالو را بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد، تب بر، تسكين سرفه.
خيار
فوايد: هر روز صبح و ظهر و شب و هر بار يك عدد خيار را بدون نمك بخوريد جهت درمان فشار خون/ روزى 5 يا 6 مرتبه و هر بار مغز يك خيار را بتراشيد و آب آن را بگيريد و بخوريد جهت التهاب و صفرا، تب‏هاى صفراوى، تب حصبه/ آن را زياد بخوريد يا آب آن را بگيريد و بنوشيد براى شستشوى كليه‏ها، رفع سنگ كليه و مثانه، تسكين درد مثانه، فرونشاندن عطش و حرارت خون و جگر، درمان يبوست و يرقان، تسكين درد معده‏هاى گرم/ هر روز آن را له كرده و يا آب آن را بگيريد و بر روى موضع ناراحت بماليد جهت درمان تَرَك‏خوردگى‏ها پوست، خارش و جوش‏هايى كه هم خارش دارد و هم سوزش، كچلى، ناراحتى‏هاى پوستى و سوختگى ناشى از آتش و آبجوش/ هر روز ته تلخ آن را آنقدر روى موضع بماليد تا كف كند و سفيدى ته خيار ظاهر شود بعد ته آن را در فاضلاب بياندازيد تا نابود شود اين عمل جهت درمان سودا/ مضر: ايجاد نفخ مصلح آن: نمك/ 10 گرم پوست آن را خشك كرده و سپس دم كرده و آبش را بنوشيد براى راحت زاييدن هنگام درد/ تا 3 روز و هر روز مقدارى از آن را بجوشانيد و آبش را بنوشيد جهت درمان زردى يا يرقان/ پوست خيارهاى بزرگ و كاملًا رسيده را كنده و بر صورت پهن كنيد و پس از يك ساعت برداريد بعد صورت را با كِرِم چرب نماييد جهت رفع درهم رفتگى يا چين و چروك پوست صورت/ تا 10 روز و هر روز عصر 5 گرم از نيم‏كوب شده تخم خيار را دم كرده و آب را بنوشيد، خنك‏كننده، مقوى، بازكننده و پاك‏كننده عروق از مواد لزج، فشار خون، رفع سنگ كليه و مثانه، رفع ورم‏هاى كبد/ روزى 3 بار روغن خيار را روى محل بواسير بماليد براى جلوگيرى از خون بواسير/ عصاره تازه برگ گياه خيار به عنوان قى‏آور كودكان در موارد اختلال هضم/ ريشه بوته آن را خشك و بجوشانيد و آب آن را بنوشيد براى معالجه بيمارى برى‏برى.
خيار خر
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 23
فوايد: خوردن آن جهت زرد آب، فلج، لقوه، سردرد، كزاز، سرفه بارد، بواسير، خرد كردن سنگ كليه و مثانه، درد مفاصل و دست و پا/ خوردن يك تا 5/ 1 گرم از آب افشرده ريشه آن مسكّن درد، درمان تشنگى، يرقان سياه/ 5 گرم از آن را نيم‏كوب و دم كرده و آب صاف شده آن را بنوشيد براى درمان جذام/ ماليدن پخته آن با آب جو جهت كاهش ورم‏هاى بلغمى كهنه، باز كردن دُمل/ ماليدن پخته آن با سركه يا آب انگور براى تسكين درد پشت و نقرس سرد/ تنقيه با آب دم كرده آن براى درمان سياتيك/ ماليدن عصاره برگ آن بر بناگوش جهت كاهش ورم و مسكّن درد آن/ ماليدن عصاره آن با عسل و با روغن زيتون جهت كاهش ورم حنجره و خناق/ ماليدن آب خيار خر بر معده، قى‏آور و ماليدن آن بر خصيه جهت تسكين درد آن/ آب آن را در روغن كنجد يا بزر كتان پخته تا آب آن برود و سپس بر بواسير بماليد آن جهت رفع آن/ مضر: كرم‏مزاجان و بدن‏هاى ضعيف مصلح آن: صبر، قنطوريون، سورنجان، زعفران، دارچين.
خيارچنبر
فوايد: خوردن آن، تسكين‏دهنده غلظت خون/ ماليدن آن جهت درد مفاصل و نقرس/ آب آن را به صورت بماليد جهت نرم و لطيف كردن صورت/ مضر: معده مصلح آن: مصطكى، انيسون.
رطب (خرماى تازه)
فوايد: خوردن مداوم آن با مغز بادام بسيار مفيد براى بدن، مقوى كليه و كمر، توليدكننده خون، جهت فالج، لقوه، تقويت كليه لاغر شده، تقويت بدن و باه، درمان درد كمر، مفيد براى سينه/ خيسانيده آن در شير تازه دوشيده و اندكى دارچين و بعد از آن آشاميدن شير تازه دوشيده جهت تقويت باه/ جهت زياد كردن هوش خرماى سياه را بدين ترتيب بخوريد، روز اول يك عدد، روز دوم دو عدد تا روز دوازدهم، 12 عدد از روز سيزدهم برعكس كم كنيد تا به يك عدد برسد/ خوردن جوشانده آن جهت زكام، عفونت‏هاى ريه/ آن را با انجير خشك و كشمش و عناب زخمى شده بجوشانيد و آب آن را بنوشيد براى نرم كردن سينه، ملين براى آسم، تسكين سرفه، تب‏بر/ آن را با شنبليله دم كرده و آن را بنوشيد براى رفع تب بلغمى، خرد كردن سنگ مثانه/ جهت زياد كردن هوش خرماى سياه را بدين ترتيب بخوريد، روز اول يك عدد، روز دوم دو عدد تا روز دوازدهم، 12 عدد از روز سيزدهم‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 24
برعكس كم كنيد تا به يك عدد برسد/ خوردن جوشانده آن جهت زكام، عفونت‏هاى ريه/ آن را با انجير خشك و كشمش و عناب زخمى شده بجوشانيد و آب آن را بنوشيد براى نرم كردن سينه، ملين براى آسم، تسكين سرفه، تب‏بر/ آن را با شنبليله دم كرده و آن را بنوشيد براى رفع تب بلغمى، خرد كردن سنگ مثانه/ مضر: گرم‏مزاجان، سردرد، دندان درد و چشم و حنجره و صورت (زياد خوردن آن) مصلح آن: كاهو با سركه و خيار با سكنجبين، آب انار، روغن‏ها، مغز بادام بدون پوست، جويدن ترخون/ هسته آن را خرد كنيد بعد بجوشانيد/ خرماى كال را بجوشانيد و بنوشيد جهت درمان زخم جذام/ جويدن آن در دهان جهت تقويت لثه‏ها/ آن را در آبغوره بجوشانيد تا غليظ شود و آب آن را صاف و در چشم بكشيد براى درمان آبريزش چشم، قرمزى پلك چشم/ هسته آن را خرد كنيد بعد بجوشانيد و آب آن را بخوريد جهت خرد كردن سنگ كليه و مثانه/ هسته آن را بكوبيد بعد جوشانده و با آب صاف كرده آن چشم را بشوييد براى رفع آبريزش چشم/ گرد سوخته آن براى درمان زخم‏هاى چركى و بدخيم/ خوردن شكوفه آن، مقوى معده، مسكّن حرارت و حدّت خون/ خوردن آن به قدر نيم اوقيه جهت رفع تشنگى و اسهال و تب‏ها و خونريزى، دير هضم/ شكوفه خرماى نر را با پوست و محتوياتش در روغن زيتون مخلوط كرده و 3 يا 4 روز و هر روز چند بار به هم بزنيد و بعد هر روز بخوريد براى درمان زخم معده/ پوست شكوفه خرماى نر را نرم بساييد و بخوريد جهت قطع اسهال/ خوردن 5/ 3 گرم خوردن گرد داخل شكوفه خرماى نر جهت تسكين عطش، رفع خونريزى ريه/ خوردن 10 گرم از گَرد فوق موجب افزايش وزن تخمدان در زن و بيضه‏ها در مرد، تحريك غريزه جنسى در مرد و زن، افزايش اسپرم نطفه‏مضر: زياد خوردن آن توليدكننده قولنج و درد سينه مصلح آن: چربى‏ها، گوشت‏ها، شيرينى‏ها، زنجبيل، عسل/ خوردن خرماى خشك نيمرس مقوى معده و رفع‏كننده نفخ و با مغز گردو كاهش‏دهنده خلط سينه، قطع كننده اسهال بلغمى و مسكن عطش بلغمى/ مضر: دندان و لثه مصلح آن: زيره خيسانيده شده در سركه، سكنجبين.
ريواس (ريباس)
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 25
فوايد: خوردن آن براى تصفيه خون، رفع مستى و خمار و خفقان، وسواس، بواسير، طاعون، وبا، حصبه، اسهال، يرقان و تب، تسكين عطش، ضد انگل، تحريك اشتها/ مداوم خوردن آن باعث منع بروز دُمل/ كشيدن عصاره آن به چشم جهت تقويت بينايى و رفع سفيدى/ تكرار ماليدن آب برگ آن بر سر براى جلوگيرى سفيد شدن مو/ آب آن را با آرد جو مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت رفع جوش‏هاى قرمز پوست، درمان بادسرخ/ خوردن ريشه آن جهت دفع رطوبات زيادى معده، تسكين درد كليه، مثانه و رحم/ 5 تا 10 گرم از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و 15 دقيقه دم كنيد بعد آب صاف كرده آن را قبل از هر غذا يك فنجان بنوشيد براى تسكين درد كبد، رفع بى‏اشتهايى پس از بيمارى و نقاهت، درمان يبوست مزمن و خيلى سفت/ 5/ 2 گرم از آن را نرم بساييد و بخوريد جهت تقويت قلب، رفع ورم كليه و نفخ جگر، قطع خونريزى داخلى و سينه، رفع باد بيضه، تسكين سر درد و دندان درد، درمان يرقان/ 2 تا 3 گرم آن را نرم بساييد بعد با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى تقويت معده، درمان احساس درد در موقع همبسترى زنان/ مضر: سينه، باه، قولنج مصلح آن: انيسون، عسل.
زالزالك‏
فوايد: خوردن زالزالك، محرك، قابض، ملايم، مقوى معده، بازكننده گرفتگى‏ها، درمان قولون و ورم قولون، التهاب روده، تنظيم عمل روده‏ها، ضد خونريزى‏ها، تب‏بر، ضدّ تشنج، آرام‏كننده اعصاب فرسوده و ناراحتى آن، تأمين كمبود ويتامين 200/ C تا 300 گرم آن را بدون پوست به جاى صبحانه بخوريد و يا يك كيلوگرم از آن را با شكر شربت كنيد و هر روز يك چهارم آن را بخوريد جهت بند آوردن اسهال خونى/ آن را بسوزانيد تا به صورت ذغال درآيد و بخوريد براى معالجه سوءهاضمه و بند آوردن اسهال/ عصاره آبى آن را بخوريد براى تقويت قلب، درمان تنگى نفس كه ناشى از ضايعات قلبى، درمان بزرگ شدن قلب، متعادل و مرتب كردن ضربان قلب، رفع ضعف قلب/ 40 گرم آن را در يك ليتر آبجوش دم كنيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت رفع اختلالات جريان خون، درمان فشار خون/ 200 گرم از آن را در يك ليتر آب بسيار بجوشانيد تا آب آن كم شود، پس‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 26
از ته‏نشين شدن، آن را با يكى از كرم‏هاى زيبايى مخلوط نماييد و هر روز بر پوست بماليد جهت رفع بادسرخ و لك‏هاى سرخ/ هسته آن را نرم بكوبيد و بخوريد براى رفع اسهال، جلوگيرى از احتلام شبانه/ كوبيده آن را در شراب بخيسانيد بعد آن شراب را بنوشيد براى ازدياد ادرار، رفع سنگ كليه و سنگ مثانه/ هر روز 40 گرم از گل آن را در يك ليتر آبجوش دم كرده و آب صاف كرده آن را با عسل شيرين نموده و در طول روز بنوشيد، آثار معجزه‏آسايى در تنظيم فشار خون دارد، رفع ضعف قلب، درمان آنژين و ورم آئورت، درمان اختلالات عصبى از جمله؛ نگرانى، بى خوابى، سرگيجه، احساس صدا در گوش و نظاير آن/ روزى سه بار هر مرتبه يك قاشق سوپ‏خورى از آن را در يك فنجان آبجوش دم كنيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد، ضدّ اسپاسم، داروى خوبى براى دوران يائسگى./ آب جوشانده آن را در دهان و گلو نگهداريد و قرقره كنيد جهت رفع تورم و جراحات مخاط دهان و گلو/ 50 گرم از برگ آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و پس از خنك شدن روزى سه بار آب آن را در دهان بگيريد براى رفع برفك دهان، بازكننده آبسه لثه/ در گلو غرغره كنيد براى درد گلو و آنژين/ به پوست بماليد، پوستى كه ظريف و عليل شده را درمان مى‏كند، درمان سالك/ از چوب آن گردنبندى درست كنيد و زير لباس‏ها به گردن بياويزيد جهت جلوگيرى از سقط شدن جنين.
زردآلو
فوايد: خوردن آن خنك، مغذى، اشتهاآور، بازكننده گرفتگى‏هاى مجارى عروق، نرم‏كننده سفتى‏ها و جهت رفع اسهال و بدبويى دهان، تقويت اعصاب، سبب چاقى، استحكام استخوان‏ها، ضد سرطان ريه و لوزالمعده و پوست، تسكين تشنگى و التهاب معده، رفع آروغ/ مضر: تب‏هاى عفونى، ضعف معده، نفخ مصلح آن: شكر، مصطكى، انيسون و خوردن آب سرد بعد از آن/ شخصى داراى تب گرم صفراوى آب پخته برگ آن يا آب خيسانده آن را بخورد و روى آن آب گرم مخلوط با عسل بنوشد و قى كند مفيد جهت قطع تب او/ نوشيدن آب دم‏كرده شكوفه آن، دفع‏كننده كرم معده، قطع خونريزى داخلى و بيرونى/ ريختن آب دم‏كرده شكوفه آن و گذاردن آنها روى ورم‏ها موجب تحليل ورم/
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 27
مقدارى از شكوفه آن را در كمى آب بجوشانيد بعد پنبه‏اى به آن آغشته كرده و در بينى بگذاريد جهت قطع خونريزى از بينى/ خوردن نوع شيرين هسته آن جهت بيمارى‏هاى سينه، ريه، حلق و گلو، درمان سرفه، آسم‏هاى برونشى، سرماخوردگى‏هاى سخت، لارنژيت، رفع يبوست، درمان تشنج و ورم‏هاى پا و رماتيسم/ نوع تلخ هسته آن را بكوبيد و در روغن بادام تلخ شيره‏كش كنيد و در گوش بچكانيد براى رفع خارش گوش/ خوردن روغن هسته آن رافع خشونت حلق و زبرى پوست، كشنده كرم معده، كاهش ورم مقعد، خردكننده سنگ مثانه/ خوردن روغن مغز تلخ آن كشنده كرم معده، كاهش ورم‏هاى مقعد، رفع بواسير/ چكاندن روغن مغز تلخ آن در گوش جهت تسكين درد سنگينى شنوايى/ خوردن آب جوشانده برگ آن كشنده كرم معده/ خوردن برگ خشك آن به قدر 10 گرم با آب سرد براى قطع اسهال.
زرشك‏
فوايد: تسكين تشنگى وحرارت معده و جگر و غليان خون، مقوى دل و جگر و معده/ آن را دم كرده و بنوشيد جهت تصفيه خون، رفع بوى بد دهان، قطع خونريزى از بواسير، جلوگيرى از خونريزى مزمن/ آن را با تمرهندى مخلوط دم نموده و آب آن را با فشار صاف نموده بنوشيد و در دهان هم نگهداريد جهت رفع جوش‏هاى دهان/ با افسنتين جهت تقويت هاضمه، مداواى زياد شدن بول/ مضر: افراد داراى قولنج و باد مصلح آن: شكر و شيرينى‏ها.
زرشك بى‏دانه‏
فوايد: آن را در آب بريزيد چند ساعت بماند بعد با فشار آب آن را صاف نموده بنوشيد، صفراى خون را كم و از راه كبد صفرا دفع مى‏نمايد، ساكت كردن استفراغ/ آن را دم كنيد و آب آن را با فشار صاف نموده بنوشيد جهت تصفيه خون، رفع بوى بد دهان، قابض، بندآورنده خونريزى ناشى از بواسير و خونريزى مزمن/ آن را با افسنطين دم كنيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد، جهت مداواى زياد شدن بول/ آن را با سنبل‏الطيب و دارچين دم كنيد و آب آن را صاف و با عسل شيرين سازيد و بنوشيد براى تقويت جگر، بهبودى مرض استسقا، سردى روده، بهبودى اسهال‏هايى ناشى از ضعف كبد و روده، معالجه تب‏هاى مزمن، تقويت و رفع انسداد كبد سرد/ خوردن مربا يا شربت زرشك،
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 28
اشتهاآور، مأكول و مقوى كبد، خنك‏كننده، تسكين تشنگى، حرارت معده/ آن را با تمرهندى مخلوط دم نموده و آب آن را با فشار صاف نموده، بنوشيد و در دهان هم نگهداريد جهت رفع جوش‏هاى دهان/ مضر: براى اشخاصى كه سرفه مى‏كنند خوب نيست مصلح آن: عسل.
زرشك دانه‏دار
فوايد: 500 گرم تازه آن را در نيم ليتر آب سرد بريزيد و دو تا سه ساعت بماند، بعد شيره آن را بگيريد و 600 گرم شكر اضافه نماييد و روى آتش ملايم بگذاريد و بدون اين كه بجوشانيد شكرها را در آن آب كنيد بعد از آتش برداشته و صاف كنيد و آنقدر به صاف شده آن آبجوش اضافه نماييد تا به يك ليتر برسد بعد در بطرى بريزيد و هر روز 30 تا 150 گرم آن را به تنهايى يا با آب مصرف كنيد، درمان نارسايى قلبى و آسم يا تنگى نفس، رفع اختلالات جريان خون/ كوبيده آن را در آب بخيسانيد بعد بجوشانيد و پس از سرد شدن آب آن را روزى چهار فنجان به نوبت بنوشيد و قرقره هم بكنيد، آنژين را درمان مى كند/ 15 تا 30 گرم از برگ درخت آن را در نيم ليتر آب سرد بريزيد و يك دقيقه بجوشانيد بعد آب آن را با عسل شيرين نموده و روزى سه فنجان آن را بين غذاهاى روزانه بخوريد جهت درمان اسهال‏هاى ناشى از ضعف آلات داخلى شكم و اسهال خونى و اسكوربوت و زخم روده‏ها/ 20 تا 25 گرم از پوست ريشه درخت آن را در نيم ليتر آب سرد 15 دقيقه بخيسانيد بعد بجوشانيد و آب آن را صاف نموده با شكر شيرين سازيد و بعد از هر غذا يك فنجان بنوشيد، مليّن، اشتهاآور، رفع سوءهاضمه، تقويت معده، تب‏بر، مقوى كبد، رفع سنگ كليه و سنگ كيسه صفرا، كيسه صفرا به كار مى‏اندازد، درمان زردى يا يرقان، ضدّ خونريزى‏ها، خنك‏كننده، ضدّ عفونى‏كننده، ضدّ سم مرفين و ترياك، ادرارآور، تونيك/ آب جوشانده آن را كه با گلاب جوشيده باشد چند قطره در چشم بريزيد جهت خشك كردن رطوبت‏هاى جارى از چشم/ قرقره با آب جوشانده آن براى معالجه پوسيدگى دندان استفاده مى شود./ استفاده از آب دم‏كرده آن به طور حقنه براى درمان زخم روده‏ها و پاك كردن كبد/ آب دم‏كرده آن را با سركه مخلوط نموده بنوشيد جهت رفع درد كبد و انسداد مجارى كبد، ورم كبد.
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 29
زغال اخته‏
فوايد: خوردن آن، قابض، التيام زخم معده، تقويت معده، رفع عطش، التهاب معده و كبد و غليان خون و صفرا/ يك مشت از آن را در نيم ليتر آب بجوشايند تا غليظ شود بعد آب آن را با شكر شيرين كنيد و هر روز چهار تا شش فنجان آب آن را بنوشيد جهت بند آوردن اسهال‏هاى شديد، درمان سل ريوى/ هر بار دو مشت از آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و دايم دهان را با آب آن بشوييد براى رفع برفك دهان، با آب جوشانده آن شستشو كنيد جهت درمان گرماى پوست و بواسير/ مضر: سينه مصلح آن: شكر/ هر روز 30 گرم از برگ درخت آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد، مفيد براى كسانى كه بى‏اختيار ادرار مى‏كنند، يا آن را با شكر شيرين كنيد و شبى يك استكان موقع خواب به كودكانى كه شب ادارى دارند بدهيد.
زيتون‏
فوايد: خوردن پخته شده آن جهت معالجه نقرس، درد مفاصل/ رسيده آن را مدتى در آب نمك بخيسانيد بعد با مغز گردو بخوريد جهت تقويت دستگاه گوارش/ ماليدن آب ميوه زيتون براى جلوگيرى از ريختن مو و كچلى و جوش‏هاى سر/ ماليدن نارس آن بر عضو جهت سوختگى آتش/ مضمضه به آب جوشانده آن جهت درد دندان كرم خورده/ نگاهداشتن چوب آن جهت برآورده شدن حوائج و بركت/ مضمضه به آب و نمكى كه زيتون در آن خيسانده باشند جهت استحكام دندان و لثه/ روغن زيتون آشاميدن 70 گرم آن با يك رطل آب گرم يا ماءالشعير جهت درد اعضاء، رفع قولنج، خارج كردن كرم معده/ خوردن يك قاشق مرباخورى بعد از هر غذاى روزانه براى درمان يبوست زن باردار/ هر روز صبح ناشتا يك قاشق سوپ‏خورى از آن را با آب پرتقال با آب ليمو مخلوط كرده و بخوريد جهت خارج كردن رسوبات كيسه صفرا، تقويت كبد، تسكين درد كبد/ خوردن 70 گرم از آن با نيم ليتر آب ماءالشعير جهت تسكين درد اعضا/ خوردن 70 گرم از آن با شربتى و آب گرم براى رفع قولنج و دل‏پيچه، خارج كردن كرم معده، خرد كردن سنگ كليه و مثانه، درمان يبوست مزمن، ازدياد ترشح ادرار و حيض و عرق/ كمى نفت را با روغن زيتون مخلوط كرده‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 30
و روزنه سه بار و هر بار دو قطره در گوش بچكانيد براى تسكين درد گوش ناشى از سردى و رطوبات/ 10 شب پى‏درپى سر را با روغن زيتون تصفيه نشده ماساژ دهيد و بپيچيد و بخوابيد براى رفع موخوره/ به آن نمك بزنيد و به بدن بماليد براى تسكين خارش بدن و درمان انواع سوختگى/ تخم يونجه را در آن بجوشانيد و به موضع بماليد و در آفتاب بنشينيد تا خوب عرق كنيد جهت لقوه، ايستادن عضو، بى‏حسى اعضا، لرزش اندام بدن يا رعشه/ روغن زيتون نارسيده جهت تقويت لثه و دندان و رفع عفونت آن، خردكننده سنگ كليه/ خوردن صمغ درخت زيتون براى اخراج بلغم، رفع رطوبت و جراحت‏ها، مقوى ذهن و حافظه، تسكين سرفه‏هاى مزمن/ صمغ آن را روى زخم‏ها بگذاريد موجب روياندن گوشت/ هر روز 20 عدد تازه برگ آن را در 300 گرم آب بجوشانيد تا يك سوم آن بخار شود و با قند شيرين نموده صبح و عصر بنوشيد جهت درمان ضعف و فشار خون/ جويدن تازه برگ آن براى درمان زخم‏هاى دهان، رفع بوى بد دهان/ مضمضه با آب دم‏كرده آن براى تسكين درد دندان پوسيده/ ماليدن برگ تازه و خام آن براى درمان مخملك، ورم‏هاى گرم چشم، التيام زخم سر/ كوبيده تازه برگ آن را با كمى عسل مخلوط نموده و در گوش بگذاريد براى قطع چرك گوش/ برگ خشك آن را با جو بساييد و با آب خمير نموده و به زير و اطراف ناف بماليد براى قطع اسهال/ بخور با آب جوشانده برگ آن براى درمان زكام‏هاى رطوبتى.
زيتون تلخ‏
خوردن آن بازكننده انسداد و گرفتگى‏هاى مجارى عروق، مقاوم در برابر عفونت و مسموميت، آرام‏بخش، ضد تب، ضد انگل، درمان هزيان و رماتيسم و فتق، جلوگيرى از ترشح غير ارادى اسپرم/ گَرد ميوه رسيده خشك شده آن در استعمال خارجى براى كشتن انگل‏هاى پوستى/ برگ درخت آن براى معالجه جذام و خنازير/ آن را با گل‏هايش مخلوط نموده و بكوبيد و به موضع بماليد جهت تسكين سردرد عصبى/ آب جوشانده پوست درخت آن، ضد انگل روده، تسكين‏دهنده درد شكم، رفع ناراحتى‏هاى روده‏اى.
سنجد
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 31
فوايد: خوردن آن جهت سرفه گرم، مقوى معده، مسكّن استفراغ، قطع‏كننده اسهال/ خوردن آرد آن توسط بچه‏هاى داراى شب ادارى مفيد/ نوشيدن آب جوشانده يا دم‏كرده گل آن مهيج شهوت در زنان و دختران جوان، قطع تب‏هاى مزمن و خطرناك/ بوى آن مهيّج شهوت باه خصوصاً در زنان، مفرح و مقوى دل و دماغ/ بستن برگ آن بر زخم جهت به چرك آوردن و پاك كردن چرك آن/ روغن آن جهت مفاصل و دراز كردن مو.
سنجد تلخ‏
فوايد: خوردن آن به صورت خام براى رفع عوارض ناشى از ويتامين C، بازكننده گرفتگى‏ها، مسهل بلغم و زردآب، رفع تشنگى.
سيب‏
فوايد: خوردن آن جهت تقويت دهانه معده و كبد، درمان تسلب شريان‏ها و زكام‏هاى سخت، ضد سرطان، اشتهاآور، مانع تشكيل اسيد اوريك، مقوى قلب،/ نوشيدن آب آن براى درمان سرماخوردگى و گرفتگى صدا، توقف اسهال‏هاى صفراوى/ آب سيب سرخ همراه با عسل جهت درمان اسهال كودك/ ماليدن آن بر چشم جهت تسكين درد/ مصلح آن: دارچين، گلقند/ پخته شده آن در خمير جهت درمان اسهال/ خوردن كمپوت سيب براى تسكين سرفه‏هاى خشك/ 7 روز و هر روز يك كيلو از آن را خوب جويده و بخوريد مفيد براى زنانى كه به علتى حامله نمى‏شوند/ موقع خواب 3 عدد سيب قرمز را بخوريد يا آب سيب آن را بنوشيد براى رفع بى‏خوابى‏هاى مختلف/ در روز چند بار و هر مرتبه يك يا عدد آن را قاچ كرده و در يك ليتر آبجوش 2 ساعت دم كنيد و بخوريد جهت درمان قولنج كليه/ 2 يا 3 عدد آن را با پوست در يك ليتر آب خرد كرده و 15 دقيقه بجوشانيد سپس كمى پودر عصاره شيرين بيان در آن حل كرده و بخوريد براى درمان ورم ريه، اختناق، ورم روده‏ها، رماتيسم و نقرس/ آن را كوبيده بعد در آب خودش بپزيد و به موضع بماليد جهت درمان زخم‏هاى بزرگ و شديد و سخت/ يك سيب درشت را از وسط دو نيم كرده ميانش را درآورده و به جاى آن گِل گوگرد بگذاريد و سپس آن را مثل اول روى هم گذارده و با نخ ببنديد و آن را در كوره يا فر بپزيد بعد آن را خوب له كرده و به موضع بماليد براى درمان گال و كچلى/ آن را خشك كرده آن با
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 32
آب انار جهت تقويت معده، اسهال، تسكين استفراغ/ ماليدن عصاره آن جهت دفع سم عقرب و ساير سموم/ پس از هر غذا يك قاشق سوپ‏خورى از پوست كوبيده خشك آن را در يك فنجان آب جوشانده و بنوشيد جهت درمان درد و ورم شصت پا يا نقرس و درد مفاصل/ 7 روز صبح و روزى 7 مثقال از رب آن را با نان بخوريد جهت جلوگيرى از خونريزى زياد قاعدگى/ برگ تازه آن را بكوبيد و مقدارى توتيا در آب آن حل كرده و بر پوست بماليد جهت جلوگيرى از بوى بد عرق/ شكوفه آن را بكوبيد و با شكر ساييده مخلوط كرده و بخوريد براى درمان ناراحتى‏هاى عصبى، ضعف قلب و ضعف عمومى بدن/ هر روز 50 گرم از پوست درخت آن را با 50 گرم برگ درخت گلابى دم كرده و آب آن را بنوشيد براى درمان سنگ كليه و مثانه/ آب جوشانده پوست ريشه درخت آن را بنوشيد، خنك‏كننده، ضد انگل و خواب‏آور/ خوردن سيب ترش جهت تسكين قى و عطش/ نوشيدن آب سيب ترش براى رفع سنگ صفرا/ آن را با آتش پخته و بخوريد براى قطع اسهال خونى/ مضر: مداومت در خوردن سيب ترش مضر عصب و نيز نبايد بعد از خوردن سيب آب سرد نوشيد يا طعام ترش خورد.
سيب زمينى‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع كمى ويتامين C در بدن، ضد ويروس و ضد سرطان/ زياد خوردن پوره سيب زمينى براى خارج كردن تيغ يا خار يا استخوان در گلو رفته/ آن را در روغن زيتون برشته كرده و تا 3 روز روزى 3 بار بعد از غذاهاى روزانه مقدارى از آن را بخوريد جهت جلوگيرى از خونريزى زياد قاعدگى/ آن را در تنور بپزيد سپس با پرتقال و پنير بخوريد جهت تسكين درد كليه/ آب خام آن را بگيريد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى درمان زخم معده/ آن را پخته و سپس له كرده روى پيله چركى لثه بگذاريد، بهبودى حاصل شود/ خام آن را رنده كرده با روغن زيتون مخلوط نموده و هر شب به موضع بماليد براى درمان بواسير و سوداى شديد و زخم سوختگى‏ها/ خام آن را چرخ كرده و به موضع بماليد جهت ضرب‏خوردگى اعضاى بدن و چشم، آسيب‏ديدگى چشم از نور جوشكارى، رفع ورم سرما و تَرَك‏خوردگى پوست ناشى از سرماخوردگى/ خام آن را چرخ كرده و با كمى لعاب اسپرزه يا لعاب قدوم مخلوط كرده بر صورت بماليد پس از 15 دقيقه صورت را بشوييد
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 33
جهت رفع درهم رفتگى يا چين و چروك پوست صورت/ 30 گرم برگ و گل سيب‏زمينى را در يك ليتر آب بجوشانيد و بنوشيد جهت توقف اسهال، رفع عفونت‏هاى ريه، درمان رماتيسم، اگر شب موقع خواب بنوشيد جهت رفع بى‏خوابى/ استعمال خارجى آن براى تسكين دردهاى رماتيسمى و عصبى.
سيب زمينى ترشى‏
فوايد: خوردن آن براى رفع سرفه و خشونت سينه، تحريك نيروى جنسى، چاق‏كننده، رفع لاغرى ناشى از مرض قند.
شابيزك (لفاح)
گياهى از خانواده بادنجان‏
فوايد: كمى از آب دم‏كرده آن را بخوريد براى تسكين سرفه، حرارت و غليان خون و صفرا، خواب‏آور، قابض/ ماليدن آن جهت درمان سردرد/ بوييدن آن خواب‏آور و درمان سردرد گرم/ مضمضه به آب جوشانده آن جهت درد دندان/ خوردن 5/ تا يك گرم از ريشه كوبيده شده آن با آب و عسل جهت رفع بى‏خوابى و خفقان گرم و اسهال خونى و ادرار خونى/ خوردن نيم درم از تخم آن سرخ‏كننده صورت/ ماليدن پوست ريشه آن با آرد جو جهت درد مفاصل و با عسل در روغن زيتون جهت گزيدن جانوران گزنده/ مضر: زياد بوييدن آن باعث سكته مصلح آن: عسل، خردل، انيسون.
شفتالو
فوايد: خوردن آن، رفع‏كننده تشنگى، رفع بدبويى دهان، اشتهاآور/ مضر: تب‏آور مصلح آن: عسل، مرباى زنجبيل/ خشك كرده آن دير هضم/ آشاميدن آب برگ آن با شكر جهت كشتن كرم معده/ ماليدن آن بر ناف، دفع‏كننده كرم شكم/ ماليدن يك دانه شكوفه آن جهت سقط جنين زنده/ روغن دانه آن جهت درد گوش و كرى و درد بواسير/ جويدن مغز دانه آن جهت رفع گندى دندان/ دانه آن را در آتش انداخته تا بسوزد سپس مغز آن را ساييده و بر جوش و خارش كه بر بدن اطفال و گوش آن به وجود مى‏آيد بگذاريد سريع‏الاثر در بهبودى.
شلغم‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 34
فوايد: خوردن آن، مقوى بينايى، اشتهاآور، مهيّج‏كننده باه، زيادكننده منى/ هر روز 180 گرم آب خام آن را با همان اندازه آبليمو مخلوط كرده و بنوشيد براى درمان جوش‏هاى چركى و دُمل و سوزه/ ترشى آن كه با سركه درست شده باشد، مقوى روده و داخل شكم و اشتهاآور/ خوردن هر روز 50 تا 100 گرم آب شغلم خام جهت كاهش قند خون/ آب خام آن را گرفته و در گلو قرقره نمايد و سپس جرعه جرعه بنوشيد جهت درمان گلو درد، سرماخوردگى و سياه سرفه/ در حين پختن شلغم گوش را روى آن بخور دهيد براى درمان گوش دردى ناشى از سردى/ آن را خيلى كم بپزيد بعد له كرده و گرم‏گرم روى برفك دهان بگذاريد يا در دهان بجويد و بخوريد مفيد براى بهبود آن/ مصلح آن: زيره، شيرينى‏ها/ خوردن روغن آن، ضد نفخ، كاهش‏دهنده باد/ خوردن آن و يا ماليدن روغن آن بر آلت تناسلى و ماساژ دادن آن براى تقويت آلت تناسلى/ هر روز تخم شلغم سفيد را كوبيده با عسل مخلوط كرده و بخوريد، اشتهاآور و مقوى باه/ 6 گرم از آن را بكوبيد و با آب دم‏كرده برگ تيول مخلوط نماييد و بخوريد جهت رفع سنگ كليه و مثانه/ مضر: گرم‏مزاجان، ايجاد سردرد مصلح آن: سكنجبين و ترشى.
شليل‏
فوايد: خوردن آن جهت تسكين عطش، رفع بدبويى دهان، محرك معده، مرطوب‏كننده مزاج سوداوى، فرونشاندن غليان خون، رفع التهاب و خارش پوست، تقويت نيروى جنسى گرم‏مزاجان، كاهش حرارت كبد و كليه، تأمين كمبود ويتامين C و A، ضد اسكاريد، كاهش تب‏هاى صفراوى خالص و خونى.
شوندر (نوعى شلغم)
فوايد: خوردن پخته آن جهت رعشه و تحريك شهوت جماع و با سركه و خردل جهت كاهش ورم‏ها و درد كليه و مثانه/ چكاندن نيم‏گرم آن با روغن بادام و عسل جهت درد گوش/ ماليدن برگ پخته آن بعد از سرد شدن به موضع جهت سوختگى آتش و آبجوش/ ماليدن برگ خام آن با حنا جهت رويانيدن مو و نيكويى آن/ خوردن آن با خردل و آبكامه، مسكّن قولنج و باد/ مضر: معده، توليدكننده قولنج مصلح آن: پختن‏آن با عدس، خردل و آبغوره.
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 35
طالبى‏
فوايد: خوردن آن، مقوى و محرك، رفع درد دندان و تب‏هاى نزله‏اى، قطع اسهال ساده و خونى، درمان التهاب كبد، ضد انعقاد خون، جلوگيرى از حمله‏هاى قلبى، مهاركننده سرطان/ هر روز آب آن را بر پوست صورت بماليد جهت نرم كردن خشكى آن.
عناب‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع خشونت سينه، حلق و صدا، درمان سرفه، صاف نمودن خون، توليد خون سالم، مسكّن التهاب و تشنگى و گرمى خون، درمان درد جگر، كليه، مثانه و امراض مقعد/ 150 گرم از آن را پس از نيم‏كوب كردن بجوشانيد و شب تا صبح بگذاريد بماند سپس با فشار آب آن را خارج و ناشتا بنوشيد جهت كمك به هضم غذا، ضد سم، كاهش‏دهنده طعم داروهاى محرك، آرام‏كننده اعصاب، آرام‏بخش، خواب‏آور، قطع عرق شبانه، مقوى و رفع ضعف عمومى و احساس خستگى، ماليدن ساييده شده آن به تنهايى و با هسته آن مسكّن التهاب و ورم چشم/ 30 تا 60 گرم خشك آن را نيم‏كوب كرده و در يك ليتر آب نيم ساعت بجوشانيد و آب آن را بنوشيد براى رفع عفونت روده‏ها، درمان برونشيت، ورم كيسه صفرا، كبد، كليه‏ها و مثانه، تسكين درد كمر/ يك عناب را نوك يك ميله فرو كرده و روى آتش نيم‏سوز نماييد و دود آن را به بينى نوزاد بدهيد جهت رفع باد دماغ/ آن را آهسته بكوبيد و در آبجوش خوب بخيسانيد و آنقدر بجوشانيد تا آب آن بسيار كم شود بعد آب آن را صاف نموده و هر روز صبح و ظهر و شب در چشم بچكانيد جهت رفع لك سفيد چشم/ هر شب مقدارى از آن را نيم‏كوب كرده و با زرشك به اندازه مساوى بخيسانيد و صبح ناشتا آب آن را بنوشيد براى درمان جوش غرور/ آن را با هسته‏اش نرم بكوبيد و بخوريد براى درمان اسهال/ آب خيس كرده آن را با عرق كاسنى مخلوط كرده و بخوريد براى درمان حصبه/ مضر: معده سردمزاجان مصلح آن: شكر، مويز، گلاب، عسل/ برگ آن را با آب بپزند و صاف كرده هر روز نيم رطل با مقدارى شكر تا 5 روز متوالى بياشامند جهت درمان خارش بدن/ جويدن برگ آن باعث بى‏حسى زبان و عدم ادراك طعم/ پوست درخت آن را نرم بساييد و در داخل جراحت‏ها را پر كنيد جهت التيام آنها بى‏نظير/ نوشيدن آب جوشانده پوست درخت آن جهت قطع اسهال و انواع تب،
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 36
تسريع در رويش موى سر/ ماليدن نشاره چوب آن جهت بهبود شكستگى اعضاى شكسته و در رفته و تحريك استخوان از جاى خود/ نوشيدن آب جوشانده ريشه آن جهت كاهش تب، رفع احساس سيرى مفرط، كمك به هاضمه/ ريشه آن را خرد كرده و همراه غذا بپزيد و بخوريد براى افزايش شير، قطع خروج اخلاط خونى توأم با سرفه/ گَرد خشك ريشه آن را روى موضع بريزيد جهت التيام زخم‏ها و جراحت‏هاى كهنه/ خوردن گَرد هسته آن مخدر و خواب‏آور.
غاريقون‏
قارچى خوراكى كه بر روى درختان سوزنى برگ به وجود مى‏آيد.
فوايد: خوردن آن جهت كاهش نفخ، بادها، ورم‏ها و قولنج، مقوى عصب، معده و دماغ، سر درد بلغمى مزمن و كهنه، رفع بخارات خصوصاً با هليله كابلى و مصطكى/ 4 گرم از آن را با مقدارى انيسون بكوبيد و بخوريد جهت رفع تنگى نفس/ 4 گرم از آن را با اسارون بكوبيد و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى دفع سنگ مثانه و كليه/ نيم مثقال از آن را بساييد و با يك استكان آب چغندر مخلوط كرده و بخوريد جهت تسكين درد معده و گلو و پا و ران/ غرغره آن با عسل و شكر جهت كاهش ورم حلق و عضلات آن، تقويت لثه و دندان/ خوردن نيم درم آن با آب جهت قطع خونريزى سينه و با رب السوس جهت درد سينه و سرفه مزن بلغمى و با عسل سرشته جهت خرد كردن سنگ كليه و مثانه، درد كمر و كليه، رفع قولنج و بادها/ ماليدن نيم درم تا 5/ 2 گرم آن با سكنجبين جهت درد مفاصل/ ماليدن آن بر محل گزيدن مار و ... براى درمان و تسكين آن.
غوره‏
فوايد: نوشيدن آن، كم‏كننده حرارت خون، مقوى جگر، رفع تشنگى و سستى اعضا/ ساييده خشك آن جهت خوشبو كردن عرق/ مضر: معده سرد، توليدكننده باد مصلح آن: گلقند، انيسون، انجير/ رب آن رفع تشنگى، تسكين‏دهنده حرارت و التهاب معده، اشتهاآور، حفظ جنين/ عصاره آن كه در آفتاب خشك كرده باشند جهت خناق، ورم حنجره، برفك دهان/ شياف در مهبل جهت تنقيه و صلاح رحم/ چكاندن آن در گوش جهت چرك گوش/ غرغره آن جهت ورم حلق.
غوره خرما
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 37
ميوه درخت خرما كه هنوز از سبزى برنيامده و شيرين نشده باشد).
فوايد: مقوى لثه، معده، جگر و عصب، قطع‏كننده قى و اسهال مزمن و خون بواسير/ ماليدن آن التيام زخم‏هاى تازه، خوشبوكننده عرق/ جويدن آن مقوى لثه/ مضر: سينه مصلح آن: عسل، مرباى بنفشه.
فلفل دلمه‏اى‏
فوايد: خوردن آن، آرام‏بخش، ضد استفراغ، رفع ويار و قى در زنان باردار، ضد سم در موارد نيش گزيدگى و گاز گرفتگى جانوران، تسكين درد دندان، تقويت معده، رفع سوءهاضمه، مفيد براى وبا و مالاريا و تب مخملك/ پس از شستن و خشك كردن صورت، پوست فلفل دلمه‏اى بزرگ را بدون تخم‏هايش روى آن پهن كنيد و پس از يك ساعت صورت را پاك كنيد بعد با كِرِم صورت را چرب كنيد جهت رفع چين و چروك صورت/ به موضع بماليد براى كاهش ورم‏هاى رماتيسمى و ورم‏هاى ناشى از سرماخوردگى و رطوبت‏زدگى.
فلفل سبز (قرمز)
فوايد: آن را با غذاهاى روزانه مصرف كنيد، آرام‏بخش، ضد استفراغ، كاهش‏دهنده باد و گازهاى غليظ، رفع ويار و قى در زنان باردار، رفع سوءهاضمه، تسكين تب مخملك، درمان وبا، مالاريا، نقرس و فلج، جلوگيرى از بواسير، رفع يرقان/ كوبيده آن را با عسل مخلوط كرده و بخوريد، محرك نيروى جنسى/ مضر: حلق، افراد گرم‏مزاج، ورم و سوزش چشم، زياده‏روى در آن باعث وسواس، جنون، صر، تشنج، ورم كليه، پاره شدن رگ‏هاى داخل كبد يا كليه يا مثانه.
قارچ‏
فوايد: خوردن آن، مقوى معده، افزايش‏دهنده نيروى جنسى، توقف اسهال ساده و خونى، قطع خونريزى‏هاى داخلى/ 20 گرم از خشك آن را شب هنگام خواب بخوريد جهت كشتن انگل‏هاى معده/ كشيدن آب تازه آن در چشم جهت سفيدى و تقويت بينايى، مانع آب‏ريزش از چشم/ مضر: باعث قولنج، درد معده، فلج، سكته به خصوص خوردن آن با تخم‏مرغ و گوشت مصلح آن:
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 38
خردل، نمك، پودنه، روغن كنجد، زيتون، فلفل، پونه/ گويند اگر كسى قارچ خورده باشد و در معده او باشد هر حيوان سمى كه او را بگزد هيچ دوايى در او اثر نكند.
كدو
فوايد: خوردن آن جهت رفع يرقان، كاهش پيشگيرى از سرطان ريه، ناى، معده، مثانه، حنجره و پروستات/ گذاشتن پوست آن بر سر جهت سر درد حار، سرسام، هذيان، جنون، ورم‏هاى گرم، بى‏خوابى/ غرغره و مضمضه آن جهت درد حلق و دندان/ چكاندن آن در گوش جهت تسكين درد آن/ مرباى كدو براى تقويت بدن، رفع لاغرى غيرطبيعى/ خوردن سرخ شده آن جهت قطع اسهال/ ماليدن گوشت كدوى تازه و خام براى درمان زخم سوختگى/ كدوى بسيار كوچك كه گُل آن هنوز نيفتاده باشد در ميان خمير و زير آتش گذارده و آب آن را در چشم بريزيد براى رفع زردى حاصل از يرقان/ آب كدو به قدر نيم رطل با ده درم شكر جهت تسكين حرارت معده، كبد و قلب/ مصلح آن: خردل، فلفل، نمك، زيره، نعناع/ پوست خشك شده آن را بسوزانيد و خاكسترش را با سركه مخلوط كرده و هر شب به موضع بماليد جهت رفع لكه‏هاى سفيد بدن/ ماليدن پوست خشك سوخته آن بر موضع جهت قطع خونريزى زخم‏ها و با روغن تازه گاو جهت سوختگى آتش/ هر روز چند بار روغن آن را بو كنيد و هر شب بر سر بماليد جهت درمان ماليخوليا و سرسام/ تخم آن جهت رفع خشونت سينه، سرفه حار، تشنگى، تب‏هاى گرم، چاق‏كننده بدن، بهبود سوزش مجراى ادرار و زخم روده‏ها و مثانه، پيشگيرى از انواع سرطان/ هر روز 10 گرم مغز تخمه كدوى سفيد را دم كرده و بخوريد براى دفع كرم كدو/ روغن تخم آن جهت رفع يبوست، بى‏خوابى، سل، تب‏هاى گرم/ روغن تخم آن را با دم‏الاخوين نرم ساييده شده به موضع بماليد جهت درمان زخم‏هاى سر و بدن اطفال، زخم‏هاى گوشه دهان و بناگوش و زخم‏هاى آلت تناسلى مرد/ برگ كدوى تازه را بكوبيد و به موضع بماليد جهت درمان انواع سوختگى، رفع خستگى و كوفتگى دست و پا.
كلم‏
فوايد: خوردن 20 تا 30 گرم از آن جهت نابودى انگل‏هاى معده، رفع انگل اطفال/ خوردن پخته آن و تخم آن براى تسكين سردرد، خواب‏آور، مقوى چشم و بينايى و رفع تاريكى چشم، رفع مستى،
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 39
خمارى، سرفه مزمن و برونشيت حاد، تقويت قلب، ضد سرطان/ خوردن برگ تازه آن با سركه براى رفع ورم طحال/ هر روز آن را در آبليمو خرد كرده و بخوريد جهت درمان فشار خون و يرقان/ نوشيدن آب دم‏كرده آن جهت ترشح ادرار، حيض، رفع نفخ معده/ آب تازه آن را با عسل مخلوط نموده و روزى 3 تا 4 قاشق سوپخورى از آن را بخوريد براى نرم كردن سينه، آرام‏كننده سرفه/ قرقره با عصاره آن يا آب پخته آن براى درمان ديفترى/ آن را به موضع بماليد براى درمان رعشه و زخم واريس/ آن را بكوبيد و با سركه مخلوط كرده و شب‏ها به موضع بماليد و بخوابيد براى رفع لك‏هاى سفيد بدن، درمان اگزما و خارش/ آن را در آب مخلوط با آب ليمو ترش چند ساعت بخوابانيد و روى زخم بگذاريد و محكم ببنديد و روزى دو سه بار عوض كنيد جهت درمان تَرَك‏خوردگى پستان/ آن را در شير بپزيد و به موضع بماليد جهت تسكين درد اعصاب صورت/ چكاندن چند قطره از عصاره آن در بينى براى پاك كردن و باز كردن دماغ/ هر روز 10 گرم از تخم آن را بكوبيد و بخوريد براى تحريك و تقويت معده، خارج كردن انگل‏هاى روده، محرك باه/ خوردن عصاره آن با آب جهت گزيدگى افعى و سگ ديوانه/ ماليدن آن با سفيده تخم‏مرغ جهت سوختگى آتش و با سركه و حلبه جهت درمان زخم‏هاى عميق و منع انتشار آن/ شستشوى عضو با آب جوشانده آن جهت درد مفاصل مفيد/ خوردن تخم آن زياده‏كننده منى به خصوص بريان‏شده آن/ ماليدن برگ آن جهت رعشه و با سركه و آرد حليه جهت درد مفاصل و نقرس/ خوردن خاكستر ريشه سوخته آن جهت خرد كردن سنگ مثانه و كليه/ استفاده از خاكستر ريشه آن به صورت شياف، قاعده‏آور، سقطكننده و كشنده جنين/ نوشيدن آب جوشانده كلم قرمز براى رفع گرفتگى صدا، درمان بيمارى‏هاى ريوى/ 60 گرم گل كلم را در يك ليتر آب بجوشانيد و 70 گرم عسل به آن اضافه كرده و بخوريد براى تسكين سرفه‏هاى شديد و سخت/ مضر: زياده‏روى در خوردن آن، توليدكننده خون سوداوى، ايجادكننده نفخ در حوالى پهلو و شكم و نيز كناره آن باعث افكار و خيالات فاسده، ديدن خواب‏هاى مشوّش، ضعيف‏كننده بينايى.
كنگر

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:31 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 40
فوايد: خوردن آن جهت تسريع جريان و تصفيه خون، رفع كم خونى، اشتهاآور، تقويت قلب و كبد، جلوگيرى از تجمع چربى در كبد، رفع سنگ كليه و مثانه، جلوگيرى از احساس صدا در گوش، رفع سردرد و سرگيجه و اضطراب، ادرارآور، پايين آورنده كلسترول و اوره، رفع جراحات ريه و زخم روده، كاهش نفخ و گاز، جلوگيرى از اسهال، قطع تب نوبه، درمان عطش، درد مفاصل و بيمارى قند، رفع بوى عرق بدن، محرك جماع، هضم‏كننده غذا/ 12 روز و هر روز 15 تا 40 گرم برگ تازه آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و يك ساعت قبل از ناهار و شام و هر بار يك فنجان از آن را بنوشيد براى رفع يرقان مزمن، درمان برونشيت، سياه سرفه، رماتيسم، نقرس و تصلب شرايين/ آن را چندين بار بپزيد و دهان را روى بخار آن نگهداريد براى درمان لوزتين/ آن را بپزيد و به موضع بماليد جهت رفع ورم مثانه/ ماليدن و شستشو با عصاره آن براى رفع خارش پوست/ آن را در آب بپيد بعد 14 ساعت در سركه بخيسانيد سپس به موضع بماليد جهت درمان درد كمر، درد و ورم شصت پا يا نقرس و ميخچه/ تازه آن را بكوبيد و آب آن را به پوست سر بماليد جلوگيرى از ريزش مو/ ماليدن ريشه آن جهت سوختگى آتش/ مضر: دماغ، تضعيف قواى فكرى، توليد سودا مصلح آن: روغن، سركه.
كنگر خر
فوايد: نوشيدن آب دم‏كرده ميوه آن، خشك‏كننده رطوبت‏ها، ضد سم، قابض/ گذاردن له شده تازه آن يا ماليدن شيره تازه آن بر زخم جهت التيام زخم، كنترل زخم‏هاى كچلى، زخم‏هاى سرطانى/ نوشيدن آب دم‏كرده تخم آن، مفيد براى بيمارى‏هاى معده و كبد، تسكين تب‏هاى كهنه، قطع جريان رطوبات از رحم و ساير اعضاى بدن، رفع فلج، رعشه و جذام، تسكين درد پشت/ نوشيدن آب دم‏كرده ريشه آن جهت قطع خونريزى از سينه و مقعد، رفع ورم مقعد و التيام زخم، درمان بيمارى‏هاى معده و كبد، رفع تب‏هاى كهنه، رفع فلج، رعشه و جذام، تسكين درد پست، قطع جريان رطوبت از رحم و ساير اعضاى بدن/ مضر: ريه مصلح آن: صمغ عربى.
كنگر وحشى (خار مقدس)
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 41
فوايد: ريشه و برگ و گل آن، اشتهاآور، عرق‏آور، تب‏بر/ عصاره آن براى درمان بيمارى‏هاى كبد، طحال، زردى، يبوست مزمن، رفع سنگ‏هاى صفراوى، سردردهاى يك‏طرفه، دريا گرفتگى، سل ريوى/ 30 تا 60 گرم آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و آن را بنوشيد جهت تقويت معده، بازكننده انسداد، ادرارآور، حيض‏آور، رفع عفونت‏هاى سينه، پهلو، كليه، كبد و معده، درمان رماتيسم، ضد سرطان/ آن را بكوبيد و بر جاى گزيدگى عقرب يا مار بگذاريد.
كيوى‏
فوايد: خوردن آن جهت رفع كمبود ويتامين C بدن، درمان سرماخوردگى/ جوشانده ميوه رسيده و خشك شده آن براى معالجه روماتيسم و كوليت.
گرمك‏
فوايد: خوردن آن جهت تسكين عطش، رفع يبوست، درمان زردى يا يرقان/ آب آن را بگيريد و با شير به طور مساوى بجوشانيد و بر پوست بماليد جهت رفع خشكى پوست/ گوشت آن را به موضع بماليد براى درمان انواع سوختگى/ با آب گرمك يا لردهاى بين تخمه‏هاى آن موهاى خود را ماساژ دهيد جهت درمان موهاى خشك و شكننده/ تخم آن را نيم‏كوب كرده و بجوشانيد و با آن چشم را بخور دهيد براى درمان ورم‏هاى چشمى/ هر روز آب پوست آن را به صورت بماليد و 15 دقيقه صبر كنيد تا بخشكد بعد صورت را بشوييد جهت رفع درهم‏رفتگى يا چين و چروك پوست صورت و نيز كك‏ومك و لك‏هاى قهوه‏اى و لك‏هاى سياه پوست.
گريپ فروت‏
فوايد: نوشيدن آب آن، پايين‏آورنده فشار خون، زيادكننده استقامت بدن در برابر سرماخوردگى، افزايش مقاومت بدن در مقابل گسترش و ناراحتى زخم‏هاى عفونى، كاهش كلسترول خون تا حدى، پاك كردن شريان‏ها از پلاك، مفيد براى تصلب شرايين، بسيار مؤثر براى قلب، ضد سرطان/ نوشيدن آب جوشانده پوست آن، مسكّن اعصاب، مقوى معده، ضدّ سم براى معالجه سوءهاضمه، درمان قى و تهوع و سرماخوردگى.
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 42
گلابى‏
فوايد: خوردن آن، آرام‏بخش، تب‏بر، مقوى، فرح‏آور، دماغ را تر و تازه مى‏سازد، مقوى قلب و معده و هاضمه، رافع خفقان و تشنگى، رفع سوزش مثانه، مليّن مزاج است ولى بعد از لينت دادن و كار كردن شكم را قبض مى‏كند/ مادرى كه دوست دارد طفلش زودتر دندان در بياورد بايد در دوران شيردهى هر روز گلابى بخورد و آفتاب هم بگيرد/ خشك شده آن را نرم بكوبيد و بخوريد جهت بندآوردن اسهال/ مضر: سردمزاج‏ها و افراد داراى معده ضعيف؛ خصوصاً اگر ميوه نارس باشد مصلح آن: مرباى زنجبيل و رازيانه/ خوردن تخم آن، ادرارآور، نرم‏كننده سينه و حنجره، رفع اعصاب متشنج، فربه‏كننده، افزايش نيروى جنسى/ آن را بكوبيد و در آب شيره بكشيد و بخوريد، قاعده‏آور/ مضر: ايجاد آشفتگى، اسراف در خوردن آن براى معده خوب نيست مصلح آن: شيرينى‏ها/ پوست دو عدد گلابى را 15 دقيقه دم كنيد و آب آن را بنوشيد، زيادكننده ادرار/ يك قاشق قهوه‏خورى كوبيده خشك آن را در يك فنجان آب دم كنيد و بنوشيد براى هضم غذا/ نوشيدن آب دم‏كرده شكوفه درخت گلابى، مقوى دل، قطع اسهال/ آن را پشت چشم بماليد جهت كاهش ورم چشم/ 100 گرم از برگ آن را دم كنيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت ازدياد ادرار، شستشوى كليه و مثانه، كاهش ورم مثانه/ 110 گرم برگ خشك آن را در يك ليتر آبجوش 20 دقيقه دم كنيد بعد يك عدد گلابى كامل يعنى با پوست و دانه آن در صاف كرده آن خرد كنيد و نگه داريد و هنگام شروع سردرد يك فنجان آب آن را بنوشيد جهت بهبود سر درد نيمه سر يا ميگرن، نوشيدن روزى يك فنجان از آن براى آرام كردن تشنجات عصبى، قطع اسهال، نوشيدن آن در شب موقع خواب جهت رفع بى‏خوابى/ هر روز 50 گرم از آن را با 50 گرم پوست سيب درختى بجوشانيد و آب آن را بخوريد براى رفع سنگ كليه و مثانه/ پاشيدن گّرد خشك آن براى خشك كردن و التيام زخم/ ميوه گلابى‏هاى سفت گيلانى را با آب و عسل بجوشانيد تا به صورت كمپوت در آيد و بخوريد جهت درمان سوءهاضمه.
گوجه فرنگى‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 43
فوايد: خوردن آن، قطع تب‏هاى حصبه‏اى، تقويت مسلولين، درمان آماس گوش، پيشگيرى از آپانديست حاد و انواع سرطان/ آب آن را روزى چند ليوان بنوشيد جهت ازدياد ادرار، دفع سنگ كليه/ آن را پوست بكنيد و گوشت آن را در ماست خورد كنيد و در يخچال نگهداريد و هر روز قبل از غذاهاى روزانه بخوريد، ملين، اشتهاآور/ هر روز اول صورت را با صابون بشوييد و خوب خشك كنيد بعد گوجه فرنگى را ورقه ورقه كنيد و روى صورت بچسبانيد و يك ساعت درازكش استراحت كنيد بعد با آب صورت را بشوييد براى رفع ورم ملتحمه چشم و كك‏ومك صورت/ مضر: گوجه فرنگى سبز و نارس سمى است و بايد از خوردن آن پرهيز كرد.
گَوَن‏
فوايد: آن را به صورت پودر درآوريد و روى زخم‏هاى كهنه بپاشيد، خاصيت ضدعفونى‏كننده، به سلول‏ها قدرت ترميم مى‏دهد تا بهبودى زخم تسهيل يابد/ ريشه آن را خوب بجوشانيد بعد آب آن را صاف كنيد و دوباره بجوشانيد تا قوام آيد و بر موضع درد بماليد جهت درد مفاصل.
گيلاس‏
فوايد: هر روز قبل از هر غذا بخوريد جهت رفع خشونت حلق و ريه/ نصف استكان آب تازه آن را 3 بار در روز به طفل بخورانيد براى درمان بندآمدگى ادرار نوزاد/ آن را له و روى پيشانى بگذاريد جهت درمان درد نيمه سر يا ميگرن؛ اگر شب‏ها به پشت چشم بماليد براى تقويت بينايى؛ و اگر شب‏ها روى صورت بماليد جهت روشن شدن رنگ پوست صورت/ مضر: اگر بعد از غذا خورده شود معده را ضعيف و مانع هضم سريع غذا/ 30 گرم از دُم (چوب) گيلاس را در يك ليتر آب 12 ساعت بخيسانيد بعد 10 دقيقه بجوشانيد و آن را در طول روز بنوشيد جهت شستشوى مجراى ادرار، درمان قولنج، عفونت كليه، انسداد كبد، بندآمدگى ادرار، كاهش ورم داخل مجراى ادرار، رفع زكام، لاغركننده بدن، درمان رماتيسم و زردى/ 40 روز و هر روز 20 گرم از دُم آن را با يك عدد ميوه كاج خرد شده بجوشانيد و آب آن را بنوشيد جهت رفع چرك داخل آلت تناسلى ناشى از مجامعت با حيوانات، درمان سوزاك/ دُم آن را با كاكل ذرت به اندازه مساوى مثل چاى دم كرده و آبش را
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 44
بنوشيد براى رفع سوزش ادرار/ 20 تا 30 گرم از برگ آن را در يك ليتر شير گرم بريزيد و 20 دقيقه دم كرده و آب آن را شيرين كرده و روزى 3 فنجان از آن را در طول روز بنوشيد براى رفع يبوست معده.
ليمو شيرين‏
فوايد: خوردن آن هر روز صبح ناشتا جهت درمان سردرد، ورم‏هاى گرم حلق، خفقان سوداوى، التهاب معده، جذب مواد گرم جگر و معده، تقويت معده و جگر، تقويت گلبول‏هاى قرمز، كاهش حرارت كبد، رفع ورم كبد، رفع سرماخوردگى، بهبودى بيمارى خروسك/ هر روز آب 15 تا 20 عدد آن را بخوريد جهت درمان زردى/ هر ساعت آب 2 عدد از آن را بگيريد و با آب پياز يا آب هويج يا آب كرفس مخلوط كرده و بخوريد براى درمان برونشيت/ هر روز يك ليوان از آب آن را با آب پياز يا آب هويج يا آب شغلم مخلوط كرده و بخوريد جهت رفع تب‏هاى عفونى، تب حصبه/ هر روز آب 10 عدد از آن را بنوشيد و مقدارى هم بر موضع بماليد جهت درمان واريس/ روزى 3 بار با آب آن دست و پا را ماساژ دهيد جهت درمان سرمازدگى دست و پا/ ليمو را بريده و بر پيشانى بماليد جهت تسكين سردرد گرم، و بر موضع جهت دفع سم‏هاى جانوران گزنده/ آب ليمو جهت برفك دهان، صاف نمودن صدا و سينه، سرفه گرم، خفقان گرم، دفع غليان خون مضر: عصب، ايجاد سرفه مصلح آن: شكر، عسل/ آب جوشانده پوست آن را بنوشيد براى تسكين سرفه، رفع سوءهاضمه/ ماليدن پوست آن روى پوست براى معالجه اگزما و جوش.
ليمو عمانى‏
فوايد: خوردن آن، خنك‏كننده، اشتهاآور، ضد عفونى‏كننده، تقويت معده، قطع قى‏هاى صفراوى، مؤثر براى رفع عوارض كمى ويتامين/ C آن را با گل گاوزبان مخلوط نموده و مثل چاى دم كرده و بنوشيد جهت درمان خفقان، تپش قلب، گرفتگى قلب/ خوردن آب آن براى معالجه سرفه و سرماخوردگى/ عصاره برگ‏هاى تازه آن را با عصاره برگ‏هاى تازه فوفبل مخلوط كرده و بخوريد براى درمان دل درد/ برگ‏هاى تازه آن را بكوبيد و روى پيشانى بماليد براى رفع سردرد.
ليمو هندى‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 45
فوايد: نوشيدن آب آن، خنك‏كننده و مقوى قلب/ نارس آن را نصف كرده بخشكانيد بعد بكوبيد و بخوريد براى درمان اسهال خونى/ آب هسته آن را در آب باديان يا انيسون بپزيد و به موضع بماليد براى رفع فتق، دردهاى مثانه، ورم دستگاه تناسلى/ نوشيدن آب جوشانده پوست آن، مسكّن اعصاب، مقوى معده، ضد سم، معالجه سوءهاضمه، رفع حالت تهوع و سرماخوردگى/ آب جوشانده برگ آن را شيرين كرده و بنوشيد، مسكّن اعصاب/ آب جوشانده گرم برگ آن براى كاهش درد ورم‏ها/ برگ تازه آن را بكوبيد و روى شقيقه‏ها بگذاريد براى تسكين سردرد.
ليموترش‏
فوايد: خوردن آن، ادرارآور، آرام‏بخش، مسكّن، ضد تشنج، ضد باكترى، جهت درمان اسهال ساده و خونى، رماتيسم، تب‏هاى صفراوى و يرقان/ هر روز صبح ناشتا آب آن را بنوشيد جهت كوچك كردن شكم/ هر روز 200 گرم آب آن را به تنهايى يا با آب هويج يا آب شلغم خام يا آب پياز مخلوط كرده و بنوشيد جهت درمان جوش‏هاى چركى، دُمل و سوزه/ آب آن را با شربت قند و مخلوط كرده و بنوشيد براى توقف اسهال ناشى از گرمازدگى/ يك يا 2 ليمو را با پوست برش داده و دو ساعت در يك ليوان آبجوش بخيسانيد بعد آب آن را شيرين ساخته و روزى 3 بار بنوشيد براى آرام كردن تپش قلب، جلوگيرى از استفراغ ناشى از يرقان/ 250 گرم از آب آن را با مقدارى قند بجوشانيد و به مرور بنوشيد براى زياد كردن اشتها/ مسواك را در آب آن فرو كرده و به دندان‏ها بكشيد باعث سفيد كردن دندان‏ها/ هفته‏اى 2 بار كودكان دهان را آب آن قرقره كرده و بعد از آن مسواك بزنند براى جلوگيرى از پوسيدگى دندان‏هايشان/ پنبه را به آب آن تر كرده و در بينى قرار دهيد جهت قطع خون دماغ/ ستون فقرات را با آب آن ماساژ دهيد براى تسكين درد آن/ روزى 2 بار آب آن را بر موضع بماليد جهت رفع چربى سر و تبخال، درمان ناخن سست و شكننده/ به آب آن نمك زده و روزى 3 مرتبه موضع را بماليد جهت رفع چربى پوست، لك‏هاى قهوه‏اى و جوش‏هاى قرمز پوست/ هر روز با آب تازه آن موضع را شستشو دهيد براى تميز كردن زخم‏ها و خراشيدگى‏ها، نرم كردن پوست دست‏ها، شفاف كردن ناخن‏ها، رفع چين و چروك صورت/ برش‏هاى ليمو را روى سر بگذاريد جهت تسكين سردردهاى عصبى، ميگرن، سردردهاى گرم/ مضر:
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 46
عصب، سرفه، افراد سردمزاج/ هسته آن را بكوبيد و باز با كمى قند بساييد و به كودكان بخورانيد براى رفع كرم روده آنان/ آب جوشانده پوست آن را بنوشيد، بادشكن، تسكين‏دهنده سرفه، تقويت‏كننده معده، رفع سوءهاضمه/ پوست آن را به دست بماليد براى معالجه اگزما و جوش/ جوشانده آن را به گوش بخور دهيد براى درمان نزله گوش/ آن را با پوست پرتقال به اندازه مساوى بكوبيد و از خارج روى گلو را بماليد جهت درمان گواتر.
مازو
ميوه درخت بلوط است؛ زيرا درخت بلوط يكسال بلوط يكسال ماز و ميوه مى‏دهد.
فوايد: مكيدن آن براى رفع بوى بد دهان/ آن را نرم بساييد و به وسيله يك نى در بينى فوت كنيد براى جلوگيرى از خون دماغ/ آن را بساييد و با سركه خمير كرده و به موضع بماليد جهت درمان زخم آتشك و زخم سفليس/ آن را با هواچوبه نرم بساييد و به موضع بپاشيد جهت درمان بيرون آمدن مقعد بچه‏ها/ ماليدن آن جهت درمان آبريزش چشم و خارش آن/ چكاندن آن با آب بقله‏الحمقاء در گوش جهت قطع خون و چرك جارى از آن/ ساييدن آن بر دندان و مضمضه به آب جوشانده آن خصوصاً با سركه جهت تقويت دندان و لثه، جلب رطوبات فاسده از زبان و لثه، پر كردن سوراخ دندان خراب/ خوردن ساييده آن با آب جهت درمان اسهال مزمن، خونريزى حيض، رطوبات رحم/ ماليدن آب جوشانده آن به موى سر براى سياه كردن مو/ ماليدن آن قطع‏كننده عرق و رفع بدبويى آن/ مضر: سينه و حلق مصلح آن: كتيرا، صمغ عربى، با تخم‏مرغ نيم پز خوردن، بهترين نوع پختن آن، اين است كه بر روى آتش و يا در ظرفى آن را بريان و در سركه و نمك سرد نمايند.
موز
فوايد: خوردن آن جهت نرم كردن سينه، سرفه، خشونت حلق، تحريك باه گرم‏مزاجان، دفع لاغرى كليه، قطع اسهال، شفاى زخم‏هاى روده‏اى، معالجه زخم‏هاى سرطانى،/ 10 روز و همه روزه ساعت 11 يك موز رسيده را له كرده و با دو قاشق عسل و كمى خامه مخلوط كرده و بخوريد، مقوى، چاق‏كننده، درمان كم‏خونى/ ميوه نارس آن، قابض، بندآورنده اسهال، مفيد براى بيمارى قند/ گوشت‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 47
موز كال را با سركه و آبليمو مخلوط كرده و به موضع بماليد جهت درمان كچلى و خارش سر/ آن را له كرده و به موضع بماليد جهت درمان سوختگى ناشى از آتش و جلوگيرى از تاول زدن آن/ ماليدن آن با سركه و آب ليمو جهت كچلى، خارش/ ماليدن آن با آب و تخم خربزه جهت درمان كك‏ومك و نيكويى رنگ چهره/ ماليدن برگ آن جهت كاهش ورم‏ها/ ساييدن خاكستر پوست موز و پوست درخت جهت خونريزى زخم‏ها و التيام آن/ مضر: زياد خوردن آن توليدكننده باد وخون غليظ بلغمى، قولنج مصلح آن: مرباى زنجبيل، عسل، شكر، خوردن نمك بعد از آن/ گُل موز را بپزيد و بخوريد براى درمان بيمارى قند/ شيره گل آن را بخوريد براى درمان اسهال خونى/ برگ تازه آن را بكوبيد و به موضع بماليد براى كاهش ورم، درمان جراحت‏ها و سوختگى ناشى از آتش/ گَرد برگ‏هاى خشك آن را با روغن كنجد يا شيره زنجبيل تازه به صورت بماليد براى كاهش و رساندن ورم و دُمل/ خوردن شيره گياه موز، قى‏آور، معالجه سردرد توأم با تب، تقويت مو/ ريشه درخت موز را بجوشانيد و بنوشيد براى قطع خونريزى و رفع اختلالات خونى، دفع انگل/ له شده ريشه را به موضع بماليد براى درمان انواع زخم‏هاى بد، ورم و تومورها، رفع سردردهاى همراه با تب، رفع آفتاب‏زدگى/ خوردن خاكستر ريشه آن، كرم كُش.
مَويز
فوايد: خوردن آن براى تقويت جگر، محرك باه گرم مزاجان، سرفه بلغمى، امراض كليه ومثانه/ با حصى لبان جهت رفع فراموشى و با سركه جهت يرقان/ خيسانيده آن در سركه انگور و ناشتا خوردن آن جهت كاهش ورم طحال/ ماليدن آن با پيه حيوانات جهت كاهش ورم‏ها و بازكننده دُمل‏ها/ با جاوشير جهت نقرس/ مضر: محرورين و كليه مصلح آن: سكنجبين و مكيدن آب ميوه‏هاى ترش، عناب.
نارگيل‏
فوايد: خوردن آن جهت خوشبو كردن دهان، دفع مواد سرد بلغمى و سوداوى، درمان ازدياد ترشح ادرار و سردى كليه و مثانه و درد مثانه و ضعف كبد، ترميم زخم‏هاى داخلى، زيادكننده اسپرم و حرارت غريزى مردان، ضعف جگر، بواسير، توليد منى، درد مثانه، گرم كردن كليه و كمر/ پودر آن را
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 48
با شكر مخلوط كرده و هر روز بخوريد جهت توليد خون صالح، نيرودهنده، رفع سستى بدن، چاق‏كننده بدن/ پودر آن را با سركه بخوريد براى تقويت هاضمه، خارج كردن اقسام كرم معده و روده و كرم كدو/ مضر: ديرهضم مصلح آن: شكر، نبات، در گرم‏مزاجان ميوه‏هاى ترش، ليمو، هندوانه/ ماليدن خاكستر پوست آن جلا دهنده‏دندان، رافع كك‏ومك، غش، خارش، نيكوكننده رنگ صورت/ ماليدن آن با حنا مقوى مو/ پوست ريشه آن را بجوشانيد و بنوشيد، بندآورنده خون، جلوگيرى از خونريزى، قابض، ضد تب، قطع ترشحات سوزاكى مهبل و مجارى ادرار و ناراحتى‏هاى كبد، معالجه اسهال خونى/ روغن مغز آن جهت تقويت حافظه، رفع درد مثانه، توليد چربى كليه، كاهش باد، درمان درد كمر و زانو و بواسير، تحريك باه، اخراج كرم روده و كرم كدو، چاق‏كننده بدن/ هر روز روغن آن را به موضع ماساژ دهيد براى درمان زانو/ ماليدن روغن آن به بدن براى جلوگيرى از آفتاب‏زدگى/ نوشيدن شيرى كه با فشار از گوشت آن گرفته شود، ضد يبوست و اسهال و سم، درمان بيمارى‏هاى خروج خون از ريه و استفراغ خونى و جمع شدن مايع در بافت‏هاى بدن و تب‏هاى تاولى/ شير نارگيل جوان را با برگ سنا مخلوط كرده و بنوشيد براى دفع سنگ/ مضر: كاهش بارورى زنان.
نارنج‏
فوايد: آن را با شكر بخوريد، تسكين حدّت خون و صفرا، تقويت معده/ آب آن را مساوى با آب پرتقال مخلوط و چهار برابر آنها آب اضافه نموده بعد در هر ليتر از آن 30 گرم قند حل كنيد و روزى 6 تا 8 ليوان آن را بنوشيد جهت رفع سنگينى اعصاب/ يك نارنج را از وسط دو قسمت كرده و تخم آن را بيرون آوريد و قدرى نبات كوبيده و نشاسته در آن بپاشيد و بر آتش بگذاريد تا دو سه جوش بخورد و آب آن را نيم‏گرم صبح ناشتا بنوشيد براى نرم كردن سينه، رفع درد آن و تسكين سرفه گرم، رفع اخلاط سينه/ آب تازه آن را به صورت بماليد و بعد از مدتى بشوييد براى زيبا كردن پوست صورت/ 500 گرم آب آن را با 25 گرم سوخته ترياك آن قدر بجوشانيد تا مثل رب غليظ شود پس از بند انداختن تا چند روز به سر بماليد براى درمان كچلى/ آن را بپزيد و به موضع بماليد جهت نرم كردن موها، تسكين خارش بدن، رفع انواع جوش، درمان خارش/ ماليدن آب آن با سركه بر سر يا
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 49
پيشانى جهت سر درد/ مضر: كبد با زياده‏روى در خوردن آن مصلح آن: شكر، عسل/ بوييدن پوست و برگ آن رافع طاعون و وبا/ بوييدن شكوفه آن مقوى دماغ و كاهش زكام/ 20 گرم از شكوفه آن را در يك ليتر آبجوش دم كره و آن را با عسل شيرين سازيد و قبل از هر غذا يك فنجان از آن را بنوشيد جهت آسان كردن هضم غذا، تسكين تشنجات معده، ضد انگل، رفع انواع بى‏خوابى، درمان اختلالات عصبى و طپش قلب، صرع، حمله و هيسترى/ شربت شكوفه آن را با عرق بيدمشك مخلوط كرده و 40 روز و هر روز صبح و شب يك ليوان از آن را بنوشيد جهت جلوگيرى از عرق بدن ناشى از ضعف/ شكوفه كوبيده آن را با پشم در مهبل شياف كنيد براى ازدياد ترشح حيض، منظم كردن وضع رحم/ روزى دو بار رب آن را به موضع بماليد و پس از مدتى بشوييد براى درمان سستى و شكنندگى ناخن، رفع چربى پوست سر و صورت و بدن/ به رب آن نمك بزنيد و هر روز 2 بار به موضع بماليد بعد از خشك شدن بشوييد براى رفع لك‏هاى سرخ و سياه بدن/ پوست خشك آن را ساييده و با عسل مخلوط كرده و بخوريد براى جلوگيرى از اسهال و استفراغ/ 10 گرم گَرد پوست زرد و خشك آن را با آب بخوريد براى تسكين قى، دل‏پيچه، خارج كردن انگل‏هاى معده و روده/ 30 گرم از پوست خشك آن را ريزريز كرده و در يك ليتر آبجوش 5 دقيقه بجوشانيد و 20 دقيقه دم كره و با عسل شيرين سازيد و بعد از هر وعده غذا يك فنجان از آن را بنوشيد، مهيج‏آور، قطع‏كننده تب ناشى از زكام، تقويت‏كننده معده، رفع تپش قلب/ نوشيدن عرق نارنج جهت ضعف دماغ، درمان درد سينه، خفقان، غشى، قولنج، تقويت اشتها و باه، رفع آروغ و باد، بازكننده گرفتگى‏ها، تسكين آروغ، باد، گاز، دل‏پيچه، درمان صرع يا غش/ نوشيدن عرق نارنج با آب كرفس جهت خارج كردن سنگ كليه و مثانه/ ناشتا نوشيدن عرق آن جهت قطع اسهال رطوبتى/ خوردن آب دم‏كرده برگ آن، عرق‏آور، كرم كش، آسان كردن هضم غذا، رفع انواع بى‏خوابى، درمان تشنجات معده، طپش قلب و صرع.
نارنگى‏
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 50
فوايد: خوردن آن، مليّن، قابض، مقوّى معده، رافع قى و تهوع، باعث افزايش نيروى جنسى/ خوردن آن بعد از شام جهت سنگين‏تر كردن خواب/ هر روز سه بار پوست آن را به صورت بماليد براى رفع كك‏ومك صورت؛ به مرور.
هلو
فوايد: خوردن آن، محرك معده، مرطوب‏كننده مزاج سوداوى، رفع بدبويى دهان، تسكين عطش، فرونشاننده قليان، رفع التهاب و خارش پوست، در مزاجهاى گرم مقوى نيروى جنسى، كاهش‏دهنده حرارت كبد و كليه، رفع يبوست و التهاب و خارش پوست، ضدّ كمىِ ويتامين A و C، ضدّ اسكاريد، كاهش تب‏هاى صفراوى خالص و خونى/ آب هلوى رسيده را بگيريد و شب تا صبح در جاى خنك نگهداريد تا ته‏نشين شود بعد آب صاف روى آن را بگيريد سپس مقدارى ترنجبين و شكر در مقدار 200 گرم آن حل كنيد و بخوريد، مسهل صفرا، رفع اخلاط سوخته گرم/ ميوه نارس هلو را همراه با سرشاخه هاى جوان درخت هلو با گوشت بپزيد و بخوريد، مؤثر در موارد بى‏نظمى و ناراحتى عادت ماهيانه و خونريزى فتق/ مضر: سردمزاجان و مرطوبى‏ها. زياده‏روى در خوردن آن سبب ضعف اعصاب و ضعف عمومى بدن، سردى مزاج و معده و ساير اعضاء دستگاه گوارش، ايجاد كم‏اشتهايى، ايجاد عفونت و تب‏هاى مزمن. هلوى كاردى و خشك‏كرده آن، ديرهضم، قابض، نفّاخ است. خشك كرده آن مصلح آن: عسل، زنجبيل، مرباى زنجبيل، دم‏كرده زنجبيل و دارچين با نبات/ خوردن مقدار كمى از مغز هسته آن، مسهل، تصفيه خون، كاهش‏دهنده فشار خون، قطع خونريزى به خصوص خونريزى رحمى، تسكين درد شكم و سرفه، ضد اسپاسم، مفيد براى روماتيسم/ مغز آن را در شراب بخيسانيد بعد آن شراب را بنوشيد جهت تنظيم قاعدگى ماهانه/ مغز آن را خوب در دهان بجويد بعد آن را بيرون بياندازيد جهت رفع كندى دندان‏ها و محكم كردن لثه/ آن را با پوست بسوزانيد بعد مغز آن را با سنگ لاسرخ مخلوط نرم بساييد و روزى سه بار بر موضع بماليد براى درمان سالك/ مغز آن را با برگ و شكوفه درخت هلو بكوبيد و مخلوط كنيد و شب‏ها روى شكم كودك بماليد براى نابود كردن كرم معده او/ مغز آن را با مغز بادام تلخ بسوزانيد بعد نرم بكوبيد
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 51
و شياف درست كنيد و شب‏ها استعمال نماييد جهت نابود كردن كرم‏هاى ريز معقد/ آن را بسوزانيد بعد مغز آن را بكوبيد و با پيه آب كرده الاغ مخلوط كنيد و شياف‏هايى درست كنيد و هر شب يك عدد استعمال نماييد جهت درمان بواسير خونى/ مضر: خوردن بيش از حدّ آن باعث مسموميت/ ماليدن روغن هسته آن بر موضع براى تسكين درد بواسير، نرم‏كننده پوست دست‏ها، رفع تَرَك‏خوردگى دست‏ها، درمان انواع سوختگى و خارش و سودا، معالجه سردرد نيمه سر يا ميگرن، درمان/ چكاندن آن در گوش براى درمان درد گوش، رفع كرى، باز كردن گرفتگى‏هاى مجارى گوش/ 50 گرم از شكوفه هلو را در نيم ليتر آبجوش ده دقيقه دم كنيد بعد آب آن را صاف كرده و با هم وزن آن شكر مخلوط كنيد و در بن مارى قوام آوريد و روزى سه قاشق به نوبت بخوريد جهت درمان سياه سرفه، مليّن، ادرارآور، رفع استسقا و كمىِ ترشح ادرار/ 20 گرم خشك آن را در يك ليتر شير دم كنيد و آن شير را بنوشيد، مليّن، ولى در مورد كودكان 20 گرم خشك آن را در نيم ليتر شير دم كنيد و يك فنجان از آن را به آنها بخورايند/ 60 گرم آب شكوفه و برگ درخت هلو را بگيريد و با شكر شيرين كنيد و بخوريد براى كشتن كرم معده و كرم كدو/ مضر: باعث سقط جنين/ عصاره برگ درخت هلو كشنده كرم‏ها و انگل‏هاى دستگاه گوارش/ آب جوشانده آن را بنوشيد براى بيمارى‏هاى ادرارى، سنگ كليه، ورم مثانه، سياه سرفه و استعمال خارجى آن براى بيمارى‏هاى پوست/ تازه آن را بكوبيد و بفشاريد و آبش را بگيريد بعد آب صاف كرده آن را با قطره چكان داخل مقعد بچكانيد جهت نابودى كرم‏هاى ريز معقد/ در اماكنى كه مار وجود دارد، اگر برگ‏هاى خشك آن را دايم بسوزانيد مارها از آن محل مى‏گريزند/ مضر: باعث سقط جنين مى‏گردد/ قسمت سفيد داخل پوست ريشه درخت هلو را بجوشانيد و آب صاف كرده آن را بنوشيد جهت جلوگيرى از شيوع بيمارى‏ها، معالجه استسقا و يرقان، آرام‏بخش، حشره‏كش.
هندوانه‏
فوايد: نوشيدن آب آن براى درمان ورم و التهاب كليه و مثانه، خنك كردن بدن، كاهش فشار خون، مقوى معده، درمان مسموميت، ديابت، برى‏برى، ناراحتى و زخم‏هاى گلو و دهان، توليد خون رقيق و
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 52
بلغم شيرين، كاهش حرارت بدن، رفع عطش مفرط، متعادل‏كننده بدن افراد لاغر/ آشاميدن آن با سكنجبين جهت درمان يرقان و رفع سنگ كليه، كمك به هضم غذا، ازدياد ترشح ادرار/ ماليدن آب آن مخلوط با سركه و زردچوبه ساييده شده براى تسكين دردهاى رماتيسم/ بهترين موقع خوردن آن ما بين دو غذا/ مضر: ناشتا خوردن آن خصوصاً در هواى گرم و هنگام عطش بسيار مصلح آن: عسل، گلقند/ در سردمزاجان ضعيف‏كننده باه، درد مفاصل و تقويت هاضمه/ خوردن تخم آن، نرم‏كننده پوست و مخاط، كمك به هضم غذا، نرم‏كننده سينه، كرم كش، خارج‏كننده سنگ/ خوردن پوست آن جهت رفع مسموميت، معالجه يرقان/ پوست آن را بخشكانيد، بسوزانيد و خاكستر را به موضع بماليد جهت معالجه برفك و تاول‏هاى دهان/ عصاره ريشه آن براى قطع خونريزى پس از سقط جنين/ مرباى پوست آن با عسل و شكر جهت وسواس، يبسى، درد سينه و ضعف معده.
هندوانه ابوجهل‏
فوايد: خوردن گوشت خشك داخل آن براى بيمارى‏هاى معده، روده، كبد، كليه، مثانه، رحم و درد مفاصل و قاعده‏آور/ شياف آن در مقعد مسهلى قوى و گذاردن آن در مهبل جهت سقط جنين/ آشاميدن آن جهت شقيقه، فالج، لقوه، فراموشى/ ماليدن آن جهت درد گوش و كرم گوش و ماليدن آن بر دندان جهت آسان كنده شدن آن/ انفيه آب تازه آن جهت رفع زردى چشم/ با افتيمون و انيسون و ايارج فيقرا جهت ماليخوليا، جذام/ اگر داخل آن را خالى كرده در آن سركه بريزند و بجوشانند و بدان مضمضه نمايند جهت درد دندان و تقويت لثه/ حقنه آن جهت رفع قولنج مفيد/ ماليدن سبز تازه آن چند مرتبه بر كف پا جهت جذام و توقف شدن آن/ پاشيدن آب پخته شده آن در خانه جهت كشتن كپك و منع توليد آن مؤثر/ آشاميدن آن در حمام جهت سياه كردن مو و منع سرعت سفيد شدن آن/ مضر: پرهيز از خوردن آن در فصل گرما، موجب دل‏پيچه، سردرد، سرگيجه، ناراحتى معده و معقد/ خوردن يك تا 4 گرم از روغن آن مسهل بلغم، خارج‏كننده انواع كرم معده و روده/ ماليدن روغن آن جهت منع ريختن مو/ چكاندن روغن آن در گوش جهت رفع طنين صدا در گوش/ ماليدن آن به دندان براى تسكين درد آن/ چكاندن آن در بينى جهت باز كردن گرفتگى‏ها/ كشيدن خاكستر ميوه حنظل در چشم آبى رنگ باعث سياه شدن رنگ آن/ ماليدن تازه برگ آن با
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 53
نشاسته يا خشك آن با آب و نشاسته براى قطع خونريزى و كاهش ورم‏ها/ خوردن 8 گرم از ريشه پخته آن براى درمان تشنگى، يرقان، رماتيسم، بيمارى‏هاى مجارى ادرار، تحليل خون منجمد، رفع سميت جانوران گزنده.
هويج‏
فوايد: خوردن آن، مغذّى، بادشكن، تسكين دردهاى آلات داخل شكم، مقوى معده و رحم، لطيف‏كننده و بازكننده گرفتگى و انسداد كبد، تقويت نيروى جنسى، ازدياد توليد اسپرم، باعث كاهش رشد سرطان ريه و لوزالمعده، تسكين سرفه و درد سينه و معده و كبد، مقوى معده و كمك به هضم غذا، تسكين دلپيچه، استسقا/ هر روز صبح ناشتا يك ليوان آب آن را بگيريد و بخوريد جهت رفع كم‏خونى، پايين‏آورنده كلسترول خون؛ به سبب رفع ضرر دخانيات. نافع براى كسانى كه اعتياد به دخانيات دارند/ هر روز 180 گرم آب آن را با همان اندازه آبليو مخلوط كنيد و بنوشيد، درمان جوش‏هاى چركى و دمل و سوزه/ هر روز رنده شده آن را با آبليموى تازه مخلوط كنيد و بخوريد براى محكم‏تر كردن استخوان‏هاى افراد سالخورده/ هر روز نصف ليوان آب آن را با نصف ليوان شير مخلوط كنيد و به كودك بخورانيد جهت رفع زرده زخم و جوش‏هاى قرمز پوست صورت/ موقع نوشيدن به آن نمك بزنيد و بخوريد براى درمان بيمارى‏هاى ريوى، قطع ترشحات ريه/ خوردن چند روز هويج براى رفع فشار معده توأم با درد بيمارى كارو/ يك كيلو رنده شده آن را در يك ليتر آب بجوشانيد و از صافى رد كنيد و آب آن را بنوشيد جهت رفع يبوست معده/ به يك ليتر آب آن يك ليتر آب اضافه كنيد بعد شش گرم نمك در آن حل كنيد و به مرور بخوريد براى قطع اسهال و اسهال كودكان/ 10 روز صبح ناشتا آن را ريز رنده كنيد و بخوريد براى خارج كردن كرم كدو/ هر روز نصف فنجان آب آن را صاف كرده و در طول روز به طفل بخورانيد جهت جبران مادران كم شير/ هر بار يك عدد هويج سالم تميز شده را به دست كودكان بدهيد تا روى لثه‏هاى خود بكشد جهت زودتر دندان درآوردن كودكان/ هر روز دو ليوان آب آن را بنوشيد جهت ازدياد ادرار، رفع سنگ كليه و مثانه، تقويت بينايى، تازه و شاداب و گلگون‏كننده پوست، رفع ضعف عمومى بدن و لاغرى و
                        فوائد و خواص ميوه، ص: 54
ضعيفى زياد، حفظ جوانى و جلوگيرى از پيرى/ هر روز 5 گرم صمغ عربى ساييده را در آب هويج حل كنيد و به صورت بماليد و پس از 15 دقيقه با آب نيم‏گرم صورت را بشوييد براى رفع درهم رفتگى يا چين و چروك پوست صورت/ ماليدن آب هويج بر سطح پوست براى تسكين خارش/ آن را رنده كنيد و در تنظيف پيچيده و روى آن محل بگذاريد براى رفع آبسه پستان و درمان انواع سوختگى/ مضر: نفاخ، گرم‏مزاجان/ خوردن تخم هويج، ادرارآور، معالجه استسقا، بيمارى‏هاى كبد، اسهال‏هاى ساده و مزمن و خونى/ يك تا 5 گرم از آن را بكوبيد و بخوريد براى رفع باد و گاز معده/ يك قاشق قهوه‏خورى آن را در يك فنجان آبجوش دم كنيد و بخوريد جهت باز كردن قاعدگى و آسان كردن قاعدگى‏هاى سخت/ تخم آن را در روغن سندروس بريزيد و زير مادر حامله دود كنيد جهت انداختن بچه مرده آن/ زن‏ها هر روز كمى از كوبيده تخم آن بخورند به منظور پيشگيرى از حاملگى/ نوشيدن آب جوشانده آن جهت درمان بيمارى كبد، تشنگى، اسهال‏هاى ساده، مزمن و خونى. «1»
__________________________________________________
 (1). مخزن الادويه اسرار گياهان دارويى- مولف: عقيلى خراسانى- حاجى شريفى- ناشر: شركت باورداران- حافظ نوين- عطر عترت.

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:29 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        فوائدو خواص‏منابع‏مختلف، ص: 1
ابريشم (پيله‏هاى كرم ابريشم)
فوايد آن: پوشيدن لباس حرير محض؛ موجب سرور بدن و مانع توليد شپش وليكن پوست بدن را رقيق مى‏گرداند. پوشيدن آن براى پيران و صاحبان مزاج سرد و زنان در هواى سرد نافع و خون را گرم گرداند و بهتر است با پنبه بافته شده باشد.
اسفنج (ابر مرده و ابر كهن)
قسمى كه سوراخ‏هاى آن گشاد و نرم و پر سوراخ است را ماده و قسمى كه با ضلابت و سوراخ‏هاى آن متغير و تنگ است نر گويند.
فوايد: التيام‏دهنده زخم‏هاى كهنه/ تازه آن را با سركه خالص يا سركه مخلوط به آب تر كرده جهت التيام زخم‏هاى تازه و بسيار قطع‏كننده خونريزى از هر عضوى/ ماليدن آب جوشانده آن با عسل يا آب خالص جهت زخم‏هاى/ سوخته آن جهت منع خونريزى و التيام زخم‏هاى تازه/ اگر قطعه‏اى از آن را به نخ ابريشمى بسته و به قدرى كه بتوان فرو برد بلع نماييد و سرنخ را به دست بگيرند و كمى صبر نمايند تا جذب رطوبات كرده، بعد آن نخ را بكشيد؛ در خارج كردن زالو و خار كه در حلق چسبيده بسيار مفيد است/ مضر: روده مصلح آن: آب غوره، ريباس.
اسفيدباج (شوربا)
فوايد: بهتر است از گوشت جوجه مرغ و بزغاله و اسفناج و كدو و ماش مقش باشد/ مفيد بر بيشتر امراض سر مانند سرسام گرم، ماليخوليا، جنون سوداوى، سكته، فلج، لقوه، گرفتگى صدا و جذام/ گرماگرم با قاشق خوردن تا به نحوى كه بخار آن به سر برسد مفيد براى افراد زكام.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:23 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 1
                        بيمارى و درمان‏

اخلاط چهارگانه و علائم آنها
1) اگر خون در بدن زياد يا كثيف شود (خون سوخته گردد) علامتش سنگينى سر و خميازه و دهان دره و چرت زدن و كندى حواس و شيرينى دهان و لزج بودن بزاق و سرخى رنگ بدن و قرمزى زبان و خارش بدن و بروز دمل و جوش‏هاى ريز در بدن گاهى خون آمدن از بن دندان و كسل بودن است.
2) اگر صفرا غلبه داشته باشد علامتش تشنگى و سوزش جگر و زردى صورت و تخم چشم و زردى و كدرى بول و عفن بودن معده و تلخى دهان و كم‏اشتهايى به غذا.
3) اگر بلغم در بدن غلبه كند و زيادتى نمايد علامتش سفيدى بدن و نرمى و سردى پوست بدن و ديرهضم شدن غذا و آروغ ترش زدن و بسيار ميل به خواب داشتن و آب از دهان آمدن و رقيق بودن آب دماغ و كم‏حواسى و ازدياد بول و فشار آن در موقع خروج و لخت و بى‏حالى و بى‏حس بودن تمام بدن.
4) اگر سودا در بدن غلبه كند علامت آن خستگى بدن و لاغرى و پژمردگى روح و بى‏نشاطى و بى‏رونقى و افسردگى و درهم بودن و يبوست مزاج و سوزانندگى بول در موقع خروج و رنگ تيره آن.
گاهى ممكن است در بعضى مزاج‏ها دو خلط يا سه خلط و يا هر چهار خلط با يكديگر مشتركاً سبب مرض بشوند. علائم و آثار آنها هر كدام در بدن ظاهر است كه كداميك با ديگرى شركت نموده‏اند بايد دوا و غذاى ضد همان اخلاط را مشتركاً ميل نمود تا كسالت مرتفع گردد.
و هركدام آثار و علامات بر ديگرى غلبه داشت بايد از غذا و دواى ضد آن خلط بيشتر ميل نمود تا مساوى شود و بعد از تساوى هر دو بايد مشتركاً دوا و غذاى ضد آنها را خورد تا يكى از آن دو ضعيف گردند بعد معالجه و مداوى آخرى بشود تا مريض سلامت شود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 2
معالجات خلطها
1) زيادتى خون را به وسيله خوردن آب انار و آش تمر و يا آب آلبالو و يا آب عناب و دم‏كرده برگ زيتون و قرقات و خوردن مغز خيار و يا علف و تخم خرفه و حجامت نمودن مى‏توان كم نمود.
2) اگر صفرا غلبه داشت به وسيله آب كاسنى و آب پرتقال و آب ليموترش و آبغوره و خوردن آش جو و عدس و آب گشنيز و فلوس و جوشانده خاكشير و شكر مازندران و خوردن تخم نيلوفر و دم‏كرده تمر گجرات و سنا و ليمو عمانى و چهار ترشى مى‏توان معالجه نمود.
3) اگر بلغم غلبه داشت مى‏توان با خوردن زيتون و يا باديان و زيره سبز و يا زيره و سياه دانه و دم‏كرده تخم شويد و خوردن بابونه و شويد و روغن زيتون و سنگدان مرغ و جوشانده ريشه اصل سوس و همچنين ريشه جعفرى تازه البته بايد پوست روى آن را كند و مغز ريشه را خام ميل نمود و جوشانده مرزنجوش و برگ تيول و خوردن عسل و انگشت پيچ همدان و آبشم شيرازى و خرماى سياه معالجه مى‏گردد.
4) اگر سودا در بدن غلبه داشت به وسيله لعاب اسفرزه و خوردن عرق بيد و تخم خيارين يعنى خيار سبز و خيار سفيد (چمبر) و خاكشير و دم‏كرده تخم كاهو و خوردن خود كاهو و سكنجبين و صندل سرخ و سفيد را در گلاب حل نموده، ميل نمايند و عرق تمشك و عرق بهارنارنج و دم‏كرده بيخ بنفشه و آب كاسنى و اكليل‏الملك و خوردن گز علفى (گزنگبين) و ترنجبين و شيرخشت با آب هندوانه معالجه گردد.
تذكر: دستورهاى فوق و مقدار خوراك و طرز خوردن آنها و كيفيت مصرف و سنين عمر اشخاص و سكونت انسان در اماكن گرمسير و سردسير و جلگه و كوهستانى تمام توفير دارد كه بايد به اهل و خبره آن رجوع نمود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 3
قارچ پوست سر
علت آن: اين بيمارى در اثر كثيفى خون، كندى كبد و تنبلى كليه‏ها (كه سمومات را كاملًا نتوانند دفع نمايند) يا در اثر خوردن چربى‏جات، غذاهاى سرخ كرده، تخم‏مرغ، گوجه فرنگى، گوشت كبوتر، كشمش، مغز گردو، خرما، موز و انگور زيادتر از حد متعارف ايجاد مى‏شود.
جلوگيرى از شوره مو
علت آن: حالات عصبى، كمبود ويتامين A و E، چاقى زياد، يبوست، تروئيد، هيپوفيز، خشك كردن مو با سشوار، مواد شوينده نامناسب، مواد شيميايى نامناسب و ارث.
درمان: جوهر آهن با قهوه و حنا براى تقويت مو بسيار مؤثر است.
درمان ديگر: قبل از حمام از روغن زيتون يا روغن كرچك استفاده نماييد.
ريزش موى سر
درمان: گل خطمى، گل بابونه، گل سرشور، كتيرا، مازو، از هر كدام، 20 گرم، بساييد مخلوط نموده، به سر بماليد و پس از چند ساعت بشوييد.
درمان ديگر: براى قوى شدن پياز مو و رشد زياد آن بايد از كف كله پاچه تا 20 مرتبه يك روز به يك روز به سر بماليد.
تقويت پوست سر و مو
درمان: قهوه خام و نخود خام و جو از هر كدام به مقدار مساوى با چند دانه زرده تخم‏مرغ خمير نموده، شب بر سر ببنديد و صبح بشوييد بسيار براى مو مفيد است.
درمان ديگر: پودر كتيرا را در يك ليوان آب گرم حلّ كرده و يك زرده تخم‏مرغ را با آن مخلوط نموده در حمام به جاى هر نوع مواد شيميايى، سر را با آن بشوييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 4
درمان ديگر: بعد از حمام كه رطوبت موها تمام شد و سر خشك گرديد سر را با مخلوط روغن بادام شيرين و روغن نارگيل ماساژ دهيد.
خارش مو و جوش‏هاى ريز
درمان: آلوچه را با آب جوش خيس نموده به سر ببنديد بعد از 12 ساعت بشوييد.
درمان ديگر: گل خطمى، سدر، شاه‏تره، گل ريواس، گل سرشور را مخلوط نموده سر را با آن بشوييد.
درمان ديگر: گل خطمى و گل بابونه شيرازى را با سدر نرم نموده با آبغوره خمير نماييد به سر ببنديد.
كچلى‏
درمان: سر را از ته بتراشيد اگر بند بيندازيد بهتر است و رب نارنج را چندين روز روزى دو مرتبه به سر بماليد اين عمل اقلًا تا 7 روز تكرارشود.
اگر بر اثر كثيفى خون باشد؛
درمان: حجامت كنيد يا از زالو استفاده نماييد.
اگر به علت كندى كبد باشد؛
درمان: سنبل‏الطيب، شاهتره، ريوند چينى، تخم كرفس، از هر كدام، 20 گرم، ريشه زرشك، شويد خشك، خرخاسك، از هر كدام، 50 گرم، انجير خشك، تخم كاسنى، ريشه كاسنى، از هر كدام، 100 گرم، نيم‏كوب و مخلوط كنيد هر صبح، ظهر و شب قبل از غذا يك قاشق غذاخورى از آن را در دو ليوان آب، 3 تا 5 دقيقه بجوشانيد سپس 20 دقيقه دم كنيد، آب آن را صاف و با سكنجبين يا شكر شيرين نموده بنوشيد.
اگر به علت تنبلى كليه باشد؛
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 5
درمان: ريشه و برگ كاسنى، كاكل ذرت، از هر كدام، 100 گرم، دم گيلاس 500 گرم، همه را نيم‏كوب و مخلوط كنيد سپس زيره سياه و تخم تره، از هر كدام، 50 گرم به آن اضافه كنيد و بسيار نرم بساييد، هر صبح، ظهر و شب دو قاشق غذاخورى از نيم‏كوب‏ها را در دو ليون آب بجوشانيد بعد آن را صاف نموده سپس يك قاشق مرباخورى از پودرها را با آب صاف شده مخلوط نموده با شكر شيرين ساخته ميل كنيد.
تقويت ابرو
درمان: مازو، جفت، پوست انار، مورد را به مقدار مساوى جوشانده صاف نماييد و پس از سرد شدن ابروها را با آن ماساژ دهيد.
خارش سر
اگر خارش در اثر سوابق زكان و گريپ باشد؛
درمان: قدرى تخم گشنيز را در سر قليان يا سر چپق بايد ريخت و مانند توتون كشيد اگر وسيله كشيدن نباشد يا ميسر نشود بايد تخم گشنيز را در آب ريخته بجوشانيد و در موقع جوشيدن پارچه‏اى بر سر انداخته مثلًاحوله بزرگ يا چادر زنانه كه كاملًا سر و اطراف آن را احاطه نمايد و هوا خارج نشود و خوب استشمام نماييد و فوراً سر را باز ننمايد قدرى صبر نموده كه عرق به حال طبيعى خشك شود و مقدار دو استكان از آب جوشيده را با قدرى شكر سفيد ميل نماييد.
اگر خارش و سردرد در اثر ضعف باشد؛
درمان: قدرى گندم را برشته نموده (بو داده) و داغ داغ در كيسه‏اى ريخته و بر روى ملاج گذاريد و ببنديد و بخوايد تا گندم‏ها خوب سرد نشود بايد به سر و با جاى خود بماند و پس از سرد شدن گندم بايد برداريد و اين عمل چندين مرتبه تكرار گردد براى ضعف سر بسيار نافع است.
درمان ديگر: گل بابونه شيرازى را نرم نموده مانند حنا به سر ببنديد براى كليه بادها و خارش سر و همچنين براى نرمى مو و زيبايى مو بسيار نافع است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 6
سكته مغزى‏
درمان: اول گرفتن خون، دوم تقويت قلب، بعد 75 گرم افتيمون را در يك ليتر آب بجوشانيد تا 100 گرم آب بماند با شكر قوام آورده روزى يك قاشق سوپ‏خورى صبح و يكى هم شام مريض ميل نمايد و براى اين‏كه لب و دهان مريض به حال اوليه برگردد بايد اصرار نمود كه سوت بزند. مريض بايد به همان قسم سوت بزند كه لب جمع شود و دهان به حالت اوليه برگردد.
                        سردرد

انواع سردرد
اگر عقب سر به تنهايى درد گرفت از رطوبت است و بلغم زياد شده؛
درمان: زنيان، باديان، زيره سياه، زيره سبز، از هر كدام، 5 گرم، نبات 50 گرم، نرم بساييد تا قائوت شود روزى سه قاشق غذاخورى صبح و ظهر و عصر ميل نماييد.
درمان ديگر: سر را با گلاب بشوييد و دم كرده مرزنجوش را به بينى بچكانيد.
درمان ديگر: قهوه را با دارچين دم نموده با نبات مانند چاى دو فنجان ميل كنيد.
اگر جلوى سر، درد نمايد سه حالت دارد يا در اثر سرماخوردگى است يا به علت تنبلى كبد و كليه و يا به سبب رطوبت و تجمع بلغم و سرد شدن معده؛
درمان: ابتدا قدرى نمك طعام را با آب خمير نموده به كف دو پا و دو دست ببنديد، مانند حنا كه به دست مى‏بنديد تنها فقط بايد در گودى كف پا و كف دست بگذاريد. اگر مختصرى آثار بهبودى حاصل شد مقدار مساوى، عسل و سياه تخمه مخلوط نموده ميل كنيد و نهار همان روز را آش گلسرخ ميل نماييد.
ولى اگر سردرد شدت نمود نمك‏ها را از كف دست و پا پاك نموده قدرى آبغوره به پيشانى بماليد و مقدار دو ليوان آب انار ميل نموده و 50 گرم عناب را نيم‏كوب نموده بجوشانيد در پارچه‏اى صاف نموده ميل كنيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 7
اگر سردرد از ضعف باشد؛
درمان: قدرى نشاسته گندم را خمير نموده به پيشانى ببنديد.
درمان ديگر: مورد و آرد نخود و عسل را خمير نموده با زرده تخم‏مرغ به سر ببنديد مفيد است.
اگر سردرد از خون نرسيدن به مغز و بى‏بنيگى باشد؛
درمان: تخم شربتى و تخم بالنگو و فرنجمشگ، از هر كدام به مقدار مساوى تهيه نموده كاملًا پاك نموده كه خاك در آن نباشد و گلاب و عرق بيدمشك، از هر كدام، 375 گرم و شكر به مقدار كافى با تخمه‏جات مخلوط نموده ميل كنيد در چنين مورد حنا به سر بستن بسيار مفيد است.
درمان ديگر: خوردن كرفس، كنگر، ريواس، جعفرى، شنگ كوهى براى ضعف سر بسيار مفيد است. اگر بتوانيد از مغز گوسفند خوراك ميل كنيد براى ضعف مغز كمك مؤثرى است.
تذكر: انگور فراوان، توت فرنگى، فندق خام، ذرت بو داده، فرنى ذرت، ماءالشعير، نان همراه با پنير و پرتقال، موز له شده مخلوط با خامه و عسل، دم كرده پونه كوهى، دم كرده سنبل‏الطيب‏
اگر سردرد از شدت فشار كار و خستگى باشد؛
درمان: براى رفع خستگى سر انگشتان سبابه خود را با آب دهان يا آب معمولى تر نموده پشت گوش‏هاى خود را تر نماييد و بعد گوش‏ها را ماساژ دهيد.
درمان ديگر: يك قاشق قهوه بوداده ساييده را با 3 قاشق شكر مخلوط نموده در آبجوش حل نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: يك فنجان كاكائو ميل نماييد.
اگر سردرد از سرماخوردگى باشد؛
درمان: بايد قبلًا سر را با آب‏جوش سماور بخور داد و بعداً با شال كرك و يا پشمى مخصوصاً پيشانى را بايد بست.
درمان ديگر: برگ اكاليپطوس و برگ تيول و تخم گشنيز و گل بابونه، از هر كدام به مقدار مساوى در آب ريخته بجوشانيد سر را با آن بخور دهيد.
درمان ديگر: قهوه خام، پوست خشخاش، كاه جو، گل بابونه، برگ اكاليپتوس و تخم گشنيز را مخلوط نموده، هر روز سه بار كمى از آن مخلوط را بجوشانيد و با آن بخور دهيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 8
درمان ديگر: پيشانى را با روغن ويكس ماساژ دهيد.
اگر سردرد از گرمازدگى بود؛
درمان: سكنجبين با يخ ميل نموده بعداًسر را بتراشيد و كيسه آب يخ بر روى سر بگذاريد.
درمان ديگر: پاهاى خود را در آب رونده قنات يا چاه كه خنك باشد بگذاريد پس از چند دقيقه سردرد مرتفع مى‏گردد.
اگر سردرد از گريپ باشد؛
درمان: روغن بادام تلخ در بينى بچكانيد و با برگ بلادن و برگ تيول و برگ اكاليپطوس بخور دهيد.
درمان ديگر: صبر زرد را با پيه بز مخلوط نموده روى آتش گذارده آب شود به پيشانى بماليد.
اگر سردرد در اثر غلبه خون و حرارت باشد علامت آن گل انداختن لب‏ها و برافروختگى صورت و ضربان نبض و يبوست مزاج و سفت بودن مدفوع و سنگينى سر مى‏باشد؛
درمان: آب گشنيز تازه را با چند قطره سركه مخلوط نموده به بينى بچكانيد.
درمان ديگر: حجامت و كم كردن خون و يا رگ زدن براى سردرد فوق نافع است.
اگر سردرد از صفرا بود علامت آن شدت حرارت بدن و خشكى لب و تلخى دهان و سرعت نبض و عفونت مدفوع است و بول انسان كدر مشاهده مى‏شود و در موقع اخراج بول قدرى سوزندگى دارد؛
درمان: معالجه آن با خنكى‏ها مثل خوردن آب انار، آب عناب، آب پرتقال، كاهو، عدس و گشنيز، آبغوره،، آب آلو، آب زرشك و تا چند روز آش‏هايى مثل آش آب نارنج، آش آبغوره، آش چغندر و گشنيز، آش تمرهندى، آش جو و عدس ميل كنيد.
سردرد اگر از بلغم باشد علامت آن سنگينى سر و كدورت و تيرگى حواس و آب از دهان آمدن و بزاق جمع شدن و مختصرى دل آشوبه همراه داشتن و ترش بودن بوى غذا و سفيد بودن رنگ مدفوع؛
درمان: خوردن غذاهايى مثل كره و مربا، كره و عسل و سركه شيره، شويد پلو و مغز گردو با نان و ميوه‏جات مانند موز و خربزه و خرما مفيد است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 9
سردرد اگر از سودا بود علامت آن سنگينى سر و درد پيشانى و تنگى چشم و بى‏خوابى و كندى نبض و سفت و سخت عمل نمودن مزاج و تيرگى رنگ مدفوع و صداى داخل گوش و احساس صدا در سر و بى‏حوصله‏گى و كم‏حرفى و از شنيدن حرف ناراحت شدن؛
درمان: گلقند 12 مثقال ميل نماييد.
سردرد اگر از سوءهاضمه باشد علامت آن خشكى لب و دهان و زبان و عطش فراوان؛
درمان: خوردن آش تمر و يا آش گلسرخ.
گاهى سردرد علتش نامعلوم است؛
درمان: مى‏توان سكنجبين را با آبغوره ميل نمود و يا تخم خرفه را شيره كشيده و با آب خيار يعنى خيار تازه را كوبيده و بفشاريد كه آب خالص آن به دست آمده مخلوط نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: دفع شهوت نموده و حمام ملايم معتدلى برويد.
اگر سردرد از گاز نفت و بوى زغال و حمام و كرسى و بخارى و گاز كربنيك بود؛
درمان: بايد ترشى بو كرد و سركه دم دماغ برد و به دم بينى سركه ماليد و قهوه نرم را با سركه خمير نموده و به پيشانى ماليده و ببنديد. در هواى آزاد قدم زده و ريه را از هواى آزاد پر و خالى نمود. آب انار بسيار نافع است و پرتقال و آب ليموى ترش نيز مفيد است.
سردرد اگر از مننژيت باشد؛
درمان: بايد فورى آب نخاع را به وسيله سرنگ توسط پزشك گرفت و معالجات استراحتى كامل نمود و مريض را يك هوا نگاه داشت و رسيدگى فورى نمود زيرا اگر در درمان مننژيت كوتاهى شود ممكن است رگ گردن خشك شود و مريض را فلج نمايد.
پيشانى‏
اگر پيشانى در اثر سرماى شديد درد گرفت؛
درمان: قبلًابايد به وسيله بخور آب‏جوش آن را گرم نگه داشت و پارچه‏اى را گرم نموده به پيشانى ببنديد تا كاملًا گرم و نرم شده گردش خون به آسانى عبور نمايد و چرك‏ها التيام پيدا كرده،
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 10
حفره‏هاى پيشانى براى تنفس آزاد شود و قدرى اكليل كوبيده نرم بسايند و با قهوه مخلوط نموده خيس كرده به پيشانى ببنديد.
كند ذهنى و ديرفهمى‏
درمان: وسط پيشانى را آرام آرام با انگشت سبابه بكوبيد حواس جمع خواهد شد.
يادآورى مطالب‏
درمان: بايد در وسط پيشانى يعنى در ناحيه ميانى پيشانى با انگشتان آرام آرام بزنيد و مطلب را بسپاريد كه در موقع لزوم فورى مطلب به ذهن خواهد آمد.
ضعف چشم‏
درمان: خوردن آب هويج؛ خوردن 15 گرم هليله سياه موقع خواب؛ تا 40 شب، عناب را بجوشانيد و صاف كنيد و به چشم بچكانيد؛ بخور و خوردن جگر سفيد و يا سرمه مغز قلم گاو بسيار نافع است.
چشم درد
اگر چشم درد در اثر سنگينى معده باشد؛
درمان: بايد مبردات خورده شود. يعنى روز را نهار آش تمرهندى ميل نموده و شب را غذا ميل نكنيد كه معده سبك شده و چشم سالم شود. از خوردن غذاهاى چرب و سنگين اجتناب ورزيد.
اگر در جلوى چشم پرده‏اى به نظر مى‏رسد و در اثر مالش آن مرتفع مى‏گردد يا گاهى بدون اختيار چشم آبريزش مى‏كند؛
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 11
درمان: خوردن چند روزى آش آبغوره، آش جو، آب گشنيز تازه، آبغوره، آب كاسنى، آب ليمو ترش، آب هندوانه، آلبالو، آلو، كاهو، اسفناج، خرفه و تخم نيلوفر ..
اگر در اثر تورم، چشم قرمز شده و ورم نموده و درد فشاردارى ايجاد مى‏گردد؛
درمان: يك سفيده تخم‏مرغ را در استكان بياندازيد و يك حلقه انگشترى نقره يا پول نقره يا هر شى‏ء كه نقره باشد با آن سفيده تخم‏مرغ را آنقدر بزنيد كه كف كند، سپس آن كف را بر روى پنبه يا پارچه تميز بگذاريد و بر روى چشم بياندازيد چشم ساكت و آرام مى‏گردد
درمان ديگر: دود پشگل ماده الاغ نيز مفيد است.
اگر چشم درد از زكام و سرماخوردگى باشد؛
درمان: قهوه خام را بجوشانيد، بخور آن را به چشم بدهيد و نيز مقدار نصف استكان چاى‏خورى از آب آن بخوريد.
اگر چشم آب آورد؛
درمان: تخم حنا را ساييده به چشم سرمه نمايد اين عمل به قدرى تكرار شود تا آب برطرف گردد.
لك سفيد چشم‏
درمان: عناب را با هسته بكوبيد و در آب‏جوش بخيسانيد بعد كه خوب خيسيد آن را بر سر آتش گذارده آنقدر بجوشانيد تا آب آن بسيار كم شود، سپس آن را در پارچه ريخته بفشاريد كه آب آن خارج شود آب به دست آمده را با قطره چكان تا چندين روز، روزى 3 مرتبه به چشم بچكانيد.
درمان ديگر: پوست هليله زرد را نرم بساييد و با گلاب مخلوط نموده روزى 10 قطره؛ 5 قطره صبح و 5 قطره شب به چشم بچكانيد لك از بين خواهد رفت.
پرش پلك‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 12
علت آن: اين عمل در اثر ضعف عمومى بدن است و خون كاملًا به رگ‏هاى اطراف پلك نمى‏رسد پس اين حالت پيدا مى‏شود. علائم آن؛ گاهى براى بعضى‏ها پيش مى‏آيد كه پلك‏هاى چشم پرش و جهندگى پيدا مى‏كند، مدام مانند قلب كه مى‏تپد پلك هم پرش دارد.
درمان: به مدت ده شب يك قاشق چاى خورى هليله سياه كوبيده را در دهان بريزيد و با آب ميل كنيد.
درمان ديگر: تقويت عمومى بدن مخصوصاً خوردن آب هويج يا مرباى هويج و يا در چند شب خوردن 20 گرم هليله سياه هنگام خواب.
گل مژه‏
علت آن: دمل چركى است كه بر پلك چشم مى‏زند. علت آن حرارت جگر است و با خوردن خوراكى‏هايى كه حرارت جگر را مى‏نشانند گل مژه مرتفع خواهد شد.
درمان: خوردن مداوم آب انار، آب پرتقال، آب عناب، آب زرشك و آب ليمو يا آب كاسنى كه حرارت جگر مرتفع شده و دمل فروكش مى‏نمايد و از خارج چشم هم بر روى آن پماد پنيسيلين بگذاريد مفيد است. ضمناً توصيه مى‏شود كه تا موقعى كه به آن مبتلا هستيد از شستشو با صابون و شامپو پرهيز نماييد.
آب رفتن در گوش‏
درمان: روغن بادام تلخ را در گوش بچكانيد و قدرى پشم گرم نموده در جلوى گوش بگذاريد و گوش را ببنديد.
چرك داخل گوش‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 13
درمان: انزروت را بساييد و پنبه را فتيله نموده در داخل روغن بادام تلخ فروبرده تا پنبه چرب شود بعد به انزروت ساييده شده آغشته نماييد، سپس آن را در داخل گوش بگذاريد به كلى چرك آن را مى‏كشد. البته اين عمل را دو الى سه شب تكرار نماييد تا به كلى چرك‏ها را كشيده و تمام شود.
سنگينى شنوايى يا كم شنوايى‏
علت آن: يكى از علت‏هاى آن بخارات معده يا غلبه و ازدياد صفرا مى‏باشد.
درمان: خوردن لعاب به دانه، رب به ترش، رب غوره، آب زرشك، شربت سكنجبين با يخ، دم كرده بابونه، شيرين بيان، ذغال اخته، زالزالك.
درمان ديگر: خوردن آش آبغوره و اگر رطوبت غلبه نموده، خوردن 50 تا 60 گرم گلقند بسيار نافع است.
درد گوش‏
اگر گوش بدون هيچ علتى درد گرفت يا درد شديدى داشت و علت آن را ندانستيد؛
درمان: انزروت سرخ و سفيد را در آتش بريزيد و دود آن را به گوش بدهيد.
درمان ديگر: انزروت را به پيه بز خمير نموده، فتيله كرده در داخل گوش بگذاريد.
اگر درد گوش در اثر رطوبت و سردى باشد؛
درمان: قدرى نفت سفيد را با روغن زيتون مخلوط نموده در گوش روزى سه مرتبه و در هر مرتبه دو قطره بچكانيد.
درمان ديگر: سركه را بر سر آتش بگذاريد كه بجوشد سپس قدرى روغن گلسرخ با آن مخلوط نموده در گوش بچكانيد، در اغلب گوش دردها مفيد است.
آمدن چرك زياد از گوش‏
درمان: برگ زيتون را ساييده با عسل مخلوط نموده در گوش بگذاريد چرك بند مى‏آيد.
ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:14 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 51
علت آن: گاهى در اثر خوردن گوشت‏هاى مانده يا فاسد و غذاهاى آلوده به ميكروب انسان مبتلا به زور پيچ، فشار درد و شدت درد دل مى‏گردد. در موضع روده اثنى عشر سوزش احساس مى‏كند و يك نوع ناراحتى توأم با درد، بى حال و خستگى حس مى‏نمايد.
درمان: سه قاشق غذا خورى تخم كتان را در يك ليتر آب بجوشانيد و آب صاف كرده آن را سه قسمت كنيد. صبح، ظهر و شب هر بار يك قسمت از آن را قبل از غذا بنوشيد. روز بعد سه عدد سيب درختى را با پوست تكه تكه نموده و در يك ليتر آب بجوشانيد. بعد آب آن را صاف كرده و 10 گرم عصاره شيرين بيان را در آن حل و 5 قسمت كنيد. يك قسمت آن را قبل از صبحانه قسمت دوم را بين صبحانه، ناهار و قسمت سوم را قبل از ناهار، قسمت چهارم را بين ناهار و شام، قسمت پنجم را قبل از شام شب بنوشيد. اين عمل را تا بهبودى كامل ادامه دهيد.
درمان ديگر: صبح‏ها قدرى كره با نان سوخارى، دو ساعت بعد يك سيخ كباب، دو ساعت بعد چند دانه نخودچى ميل نماييد سپس ناهار كته با ماست يا برنج را با ماش كه روغن آن زيتون باشد طبخ نموده و ميل نماييد و يا برنج را طبخ نموده زيره سياه بر آن افزوده و شكر بر آن بپاشيد و ميل نماييد. عصر يك سيخ كباب برگ و شام هم باز قدرى برنج كته با زيره ميل نماييد.
درمان ديگر: دو گنجشك را كشته سپس كوبيده در روغن زيتون سرخ نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: روزى يك قاشق غذاخورى شربت يد تانيك فسفاته بسيار مفيد است.
تذكر: از ميوه‏هاى هسته‏دار خوددارى نماييد و نيز در مدت درمان از مصرف ترشيجات و چاى و نوشابه پرهيز نماييد. اما گلابى، پرتقال، سيب، كمپوت توت و سيب مفيد هستند.
سردى معده‏
درمان: قدرى روغن كرچك را بر روى معده مالش دهيد و پس از چرب كردن حوله يا دستمال گرم را محكم روى دل بپيچيد. اگر كيسه آب گرم مؤثر باشد بهتر است. سپس قدرى گلاب را در آب سرد و نبات سوخته (نباتى كه در ميان آتش نيم‏سوخته گرديده) مخلوط و ميل نماييد.
درمان ديگر: 75 گرم شيره انگور را با آب حل نموده ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 52
درمان ديگر: يك قاشق چايخورى جوش شيرين را در نصف استكان آب سرد حل نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: زنيان، زيره سبز، باديان، از هر كدام، 20 گرم با 150 گرم نبات نرم ساييده روزى يك قاشق غذاخورى ميل كنيد.
درمان ديگر: افتيمون يك مثقال بجوشانيد با نبات ميل كنيد.
درمان ديگر: زنجبيل، زنيان، هل قراب، بسفايج، سياهدانه، زيره سبز، هليله سياه، جنطياناى رومى، آمله مغشر، از هر كدام، 10 گرم مخلوط و بسيار نرم بساييد. بعد با كمى عسل گرم مخلوط و به صورت خمير سفتى در آورده در يخچال نگهداريد. هر صبح، ظهر و شب هر بار به اندازه يك عدد فندق از آن را كنده و به صورت گلوله درآورده و در دهان قرار داده با آب ميل كنيد.
اسهال ساده و خونى‏
درمان: چند روزى صبح‏ها يك فنجان چاى پررنگ مايه‏دار ميل كنيد و اگر ميل به آب داريد آب جوشيده را قبلًا تهيه و سرد نماييد و از آن استفاده نماييد. اگر از عرق نعناع ميل نماييد بهتر است.
درمان ديگر: نعناع خشك را با چاى سفيد به مقدار مساوى دم كرده ميل نماييد.
درمان ديگر: چاى سبز و چاى سفيد و چاى مشكى معمولى را با يك نخود زعفران بجوشانيد و بخوريد.
درمان ديگر: با كوهان شتر مهره پشت را چرب نماييد و آجرى را داغ نموده در موقع نشستن بر روى آن بنشينيد از فشار اسهال مى‏كاهد.
درمان ديگر: نشاسته را با زعفران بپزيد و كم‏شيرين ميل نماييد.
درمان ديگر: تخم‏مرغ را بپزيد بر روى سفيده و زرده آن مقدارى نعناع خشك ساييده و بپاشيد و بدون نمك بخوريد.
تذكر: غذاهاى شخص مبتلا به اسهال ساده بايد آش انار، آش سماق، كته با ماش، كته با ماست، نان نعناع تازه، تخم‏مرغ آب‏پز سفت با نعناع و در اسهال خونى فقط ماست بدون نمك باشد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 53
اسهال فشاردار
درمان: برنج را با ماش پخته، كم‏چرب ميل كنيد.
درمان ديگر: برنج را كته نموده سپس ماست بر روى آن بريزيد و ميل نماييد.
درمان ديگر: ماست را در كيسه‏اى بريزيد تا آب آن خارج شود سپس ميل نماييد.
اسهال از گرمازدگى‏
درمان: آبليمو را با شربت قند و يخ مخلوط نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: بلوط را بو داده، بساييد با نبات بخوريد.
درمان ديگر: مريض را دو سه ساعت در هواى ملايم بخوابانيد و پس از بيدار شدن 20 گرم خاكشير خشك در گلو او بريزيد و روى آن مقدارى آب بنوشيد.
درمان ديگر: ماست خالص بدون نمك را دوغ نموده بنوشيد.
درمان ديگر: فرنى، شيربرنج، شربت به‏ليمو، شله‏زرد را در يخچال چند ساعت گذاشته پس از خنك شدن بخوريد.
تذكر: در كليه مرض‏هاى اسهالى از جماع و انزال منى جلوگيرى نماييد.
استفراغ‏
درمان: آب‏نبات هلى را بساييد و با آب جوشيده يا آب مقطر مخلوط نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: پوست نارنج خشك را بساييد و با عسل مخلوط نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: خاكشير خشك در روز 5 مرتبه و هر مرتبه 5 مثقال در گلو بريزيد و قدرى آب بعد از آن بنوشيد.
وبا و طاعون‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 54
علت آن: از راه نيش كيك (كك) به انسان سرايت مى‏كند. اين حشره موذى در بدن موش زيست و زندگى مى‏كند. در لابه‏لاى موهاى بدن موش به سر مى‏برد و توليدمثل مى‏كند. علائم آن؛ طاعون اگر از راه پوست بدن به وسيله نيش زدن كيك (كك) وارد بدن شود غده‏هاى مجاور آن ناحيه متورم گرديده، تب شديد، هذيان گويى عارض شده و در آخر بيمار را تلف مى‏سازد.
در طاعون ريوى كه سخت‏ترين نوع طاعون است ميكروب از راه دستگاه تنفس وارد بدن مى‏شود. در اين حالت بيمارى بسيار شديد بوده مى‏توان گفت صددرصد كشنده مى‏باشد.
درمان: آش آبغوره را با گلسرخ بدون حبوبات ميل نماييد.
درمان ديگر: سوپى بپزيد كه از برنج و جعفرى باشد سپس مقدارى نعناع خشك و آبغوره خالص موقع كشيدن غذا به آن مخلوط نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: قدرى زنيان را بساييد با عسل مخلوط نموده روى معده بماليد.
درمان ديگر: خوردن مداوم تاجريزى بسيار مفيد است.
درمان ديگر: نعناع، شويد، جعفرى و مرزه خشك، از هر كدام، 5 گرم دم نموده با كمى نبات ميل نماييد.
دل درد دوشيزگان و دختران‏
علامت آن: دوشيزگان و دخترانى كه سنين عمر آنان به حد تكليف رسيده اگر در زير دل و اطراف تخمدان احساس درد مى‏نمايند و آثار ناراحتى به آنها دست مى‏دهد به مادران خود خبر دهند تا ندانسته معالجات دل دردهاى قسم ديگر را ننمايد؛ زيرا آنها در اوايل حيض شدن قرار گرفته‏اند. مادران و نزديكان دوشيزگان بايد مراقب باشند تا خون رگل و حيض خوب باز نشده دل و كمر آنان را در چند روز اول تا روز خون ديدن با پارچه نرمى ببندند كه هميشه گرم باشد. دوشيزگان نيز بايد مراقب باشند تا حيض خوب تمام نشود تا يكى دو روز بعد از حمام رفتن از برداشتن بارهاى سنگين و كارهاى فشاردار خوددارى نمايند.
درمان: گل بومادران و مريم نخودى، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد روزى سه استكان ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 55
درمان ديگر: بسفايج، گاوزبان، سنبل‏الطيب، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد صبح ناشتا بنوشيد.
درمان ديگر: 50 گرم روغن بادام شيرين را با 20 گرم پارافين مايع مخلوط نموده شب موقع خواب ميل نماييد.
درمان ديگر: گاوزبان، كاكنج، بسفايج، هل قراب، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد و ميل نماييد تا حيض باز شود.
بيرون آمدن نشست‏
علت آن: در اثر بلند كردن بارهاى سنگين يا حول دادن اتومبيل يا فرياد زدن يا سرپا نشستن زياد يا يبوست يا در اثر اسهال فشاردار و كارهايى از اين قبيل گاهى ممكن است نشست بيرون بيايد.
درمان: سنگ يا آجرى يا بشقاب مسى را بر روى آتش بگذاريد تا كاملًا گرم شود سپس آن را در پارچه‏اى بپيچيد و بر روى آن بنشينيد.
درمان ديگر: كوهان شتر را با صبر زرد خمير نموده شياف نماييد.
درمان ديگر: نشست را با پيه مرغ چرب نماييد.
درمان ديگر: كوهان شتر را داغ نموده و كمر را چرب نماييد و به قدر يك قاشق غذاخورى ميل كنيد.
هيضه بچه‏
درمان: هسته هلو را بسوزانيد و مغز آن را از پوست خارج نموده بساييد و آن را بر دل و ناف و كمر بچه كاملًابماليد و با پارچه گرمى ببنديد.
درمان ديگر: زنيان 20 گرم بجوشانيد كه دو استكان آب از آن حاصل شود در روز چهار مرتبه هر مرتبه نصب استكان با نبات به وى بخورانيد.
درمان ديگر: مغز بادام شيرين شيره كشيده به طفل بخورانيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 56
گرفتگى سرِ معده‏
درمان: برگ ترب را با غذاى روزانه ميل نماييد (برگ ترب معده را بزرگ مى‏نمايد).
درمان ديگر: سياه‏دانه و زيره سبز و سياه، به مقدار مساوى تا 3 روز، روزى سه مرتبه بجوشانيد و براى هر مرتبه يك استكان بنوشيد.
درمان ديگر: كشمش سبز بدون دم را در آب خيس نموده صبح ناشتا روزى 50 گرم و تا سه روز بخوريد.
                        بانوان‏

خونريزى در بانوان‏
درمان: ارزنِ بدون پوست را با شيره انگور و آرد و روغن كرچك پخته عوض غذا تا سه روز هنگام ناهار ميل نماييد.
درمان ديگر: 10 گرم تخم شنبليله را دم كرده صبح‏ها ناشتا تا 7 روز بنوشيد.
درمان ديگر: گلنار فارسى، گل ارمنى، صمغ عربى، از هر كدام، 5 گرم نرم نموده با روغن زيتون خمير كرده 6 دانه شياف از آن بسازيد و شبى يك شياف از جلو استفاده نماييد.
درمان ديگر: روزى 7 مثقال رب به يا رب سيب را تا 7 روز ناشتا با نان ميل نماييد.
درمان ديگر: سيب‏زمينى را در روغن زيتون برشته نموده تا سه روز صبح و عصر و شب ميل نماييد.
تذكر: در روزهاى خونريزى غذا بايد از مواد نشاسته‏اى مانند لوبيا، آرد سيب‏زمينى، برنج و حبوبات باشد.
ترشحات موضع مخصوص بانوان‏
درمان: پوست انار را نرم بساييد شب‏ها موقع خواب بر روى پنبه ريخته و در دهانه آن بگذاريد و به همان حال بخوابيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 57
درمان ديگر: نخودچى را با حناء مخلوط نموده به محل موضع ببنديد.
درمان ديگر: هسته تمرهندى را نرم بساييد با آبغوره در داخل موضع بگذاريد، اين عمل باعث كاهش ترشح و تنگى آن خواهد شد.
بسته شدن و عقب افتادن قاعدگى‏
درمان: كاكنج، مريم نخودى، گل بومادران، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد با شكر مازندران مخلوط نموده روزى 3 نوبت و در هر نوبت نصف استكان بنوشيد.
درمان ديگر: به مقدار دو نخود گنه‏گنه تلخ را در شب موقع خواب ميل نموده و بخوابيد.
زيبايى و شادابى موضع مخصوص بانوان‏
درمان: هفته‏اى سه روز به طور مرتب موضع را با آب خطمى بشوييد و در هنگام رفتن به حمام مقدارى كتيرا را با آب خيس نموده با آن آب چند دقيقه موضع را ماساژ دهيد.
درمان ديگر: لااقل هفته‏اى يك بار درب موضع را حناء ببنديد.
درمان ديگر: گل بابونه را بجوشانيد و آب آن را صاف نموده در حمام به موضع بماليد و كاملًا ماساژ دهيد.
درمان ديگر: در تابستان شب‏ها موقع خواب با پودر تالك موضع را مقدارى ماساژ دهيد و سپس عطر را به پنبه آغشته نموده به اطراف موضع بماليد.
تذكر: از ماليدن زاج سفيد به درب و درون موضع به كلى بايد اجتناب ورزيد.
زن نازا
تشخيص عيب نازايى: در دو ظرف، يكى مرد و يكى زن هر كدام جداجدا جو بكارند و در عوض آب بر روى آنها بول نمايند تا سبز شود، هر كدام كه سبز نشد يا زرد و ضعيف‏تر از ديگرى بود عيب از آن طرف است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 58
درمان: شوره قلمى، باروت، صبر زرد، باريجه، پيه بز، پوست نارنج، از هر كدام، به مقدار مساوى چند دانه شياف بسازند و شب‏ها تا 5 شب موقع خواب شبى يك شياف از جلو استفاده نماييد.
درمان ديگر: آمله پرورده را تا 7 روز، روزى يك دانه ميل كنيد.
درمان ديگر: از سيب درختى تا هفت روز، روزى يك كيلو ميل نماييد.
درمان ديگر: سنبل‏الطيب، بسفايج، خولان مكى، انزروت، صبر زرد، هليله سياه؛ به مقدار مساوى نرم بساييد و سپس مخلوط نموده با عسل خمير ساخته، روزى سه نخود صبح و ظهر و شب ميل نماييد.
باردارى‏
تشخيص باردار بودن زنان:
1- دو قاشق غذاخورى عسل را در مقدارى آب حل كنيد و شب موقع خواب بخوريد اگر دچار پيچش دل و درد ناف شديد حامله هستيد و اگر دردى احساس نكرديد حامله نيستيد.
2- دو حبه سبر از جلو به خود برگيريد اگر پس از ساعتى بوى آن را در بينى استشمام كرديد حامله هستيد در غير اين صورت حامله نيستيد پس از آزمايش سير را خارج كنيد.
3- يك تكه پنبه را به عطر آغشته نموده و داخل رحم قرار دهيد اگر پس از ساعتى بوى آن را در بينى احساس كرديد حامله هستيد در غير اين صورت حامله نخواهيد بود.
ويار
بانوان تا اواسط ماه پنجم از ديدن مردان غير (نامحرم) و اشخاص مختلف به كلى دورى نمايند. زيرا موقع صورت‏بندى و تشكيل اعضاء بچه مى‏باشد بنابراين بايد بيشتر از حد معمول به صورت همسر خود نگاه نمايد تا بچه اول شبيه پدر و مادر صورت‏بندى شود.
از ماه چهارم به بعد از همخوابى و دفع غريزه جنسى اجتناب نمايند، زيرا هم ناراحتى براى طفل است و هم براى مادر.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 59
تذكر: سعى كنيد سركه نخوريد و اگر ميل به ترشى داريد از آلو زرد، آلو سياه، آلوچه، زرشك، آبليمو، آش آبغوره، سكنجبين، آب نارنج، پرتقال استفاده نماييد. و در سبزيجات ريحان زياد ميل نماييد.
بايد از اين خوراكى‏ها بيشتر استفاده كنيد تا هر چه سريع‏تر از اين مشكل رهايى يابيد؛ آب انار، رب انار، پياز، به، مربا، سمنو، جوانه گندم، نان برشته، بيسكويت، ماست تازه و شيرين، پنير تازه، سيراب و شيردان، جگر سياه، دل و قلوه، خوش گوشت، شير با عسل، رنده شده سيب سرخ با عسل.
پسر يا دختر بودن نوزاد
علامت آن: اگر رنگ پوست صورت زن صاف و شفاف باشد و ادرار سنگين باشد و پستان راست و كمى بزرگتر از پستان چپ باشد. رنگ سر پستان به سرخى گرايد، حركت جنين در طرف راست شكم باشد، حركات خود زن ملايم باشد، موقع درد زايمان درد از كمر ظاهر شود و به شكم برسد نشانه آن است كه اولاد پسر است. اگر رنگ پوست صورت زن تيره باشد و رنگ ادرار او سفيد باشد و پستان چپ او كمى بزرگتر از پستان راست باشد. ميل به خوردن ترشى جات، گِل و چيزهاى كثيف زيادتر داشته باشد. حركت جنين در طرف چپ باشد و رنگ نوك پستان به سياهى گرايد و هنگام درد زايمان، درد از ناف يا زير شكم شروع شود اولاد او دختر مى‏باشد.
حاملگى‏
درمان: يك شب در هر هفته به مقدار 20 گرم روغن بادام خالص يا روغن زيتون تصفيه شده ميل نماييد.
درمان ديگر: عرق بيدمشك 75 گرم، شكر 50 گرم، تخم شربتى 10 گرم، بالنگو و تخم ريحان و فرنجمشك از هر كدام، 5 گرم، سيب درختى رنده شده نيم كيلو را مخلوط نموده به قدر كافى آب بر آن اضافه نموده ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 60
تذكر: سبزيجات پخته و ريحان، نعناع، شنگه والك و نيز از انواع كلم، هويج، كنگر، ريواس، كاهو همه روزه به عنوان سالاد، سيب، نارنگى، پرتقال، گلابى، هلو، خرمالو، شليل، انگور، خربوزه، طالبى، گرمك همه روزه قبل و بعد از غذا و نيز مرباجات، كمپوت گلابى، هلو، سيب، زردآلو به هر قدر كه مى‏توانيد استفاده نماييد.
خوردن شير، پنير بى‏نمك، ماست و كره بسيار مفيد است.
از گوشت‏هاى قرمز اجتناب ورزيده و از گوشت سفيد مانند مرغ و ماهى خصوصاً ماهى آزاد استفاده نماييد.
گندم برشته، برنج، كنجد، شاه‏دانه برشته بدون نمك در استخوان‏بندى طفل مؤثر است.
از خوردن نمك، پياز، بادنجان، سركه، فلفل، ميخك، زنجبيل، حبوبات خوددارى نماييد.
در اتاق خواب و محل كار خود گلدان و يا ظرف گل‏هاى رنگارنگ بگذاريد اگر ميسّر نشد گل‏هاى مصنوعى زيبا در جلوى ديد خود قرار دهيد.
خارش داخلى بانوان در مواقع حاملگى‏
درمان: بابونه و شاه‏تره، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد صاف نموده با شكر هر روز يك بار بنوشيد.
درمان ديگر: عناب را بخيسانيد و صاف نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: اسفرزه را به آب زده كه لعاب آن ظاهر گردد قدرى صبر نماييد ته‏نشين شود لعاب آن را ميل كنيد.
درمان ديگر: قدومه شيرازى را با شكر در آب مخلوط نموده همه روزه صبح ناشتا ميل نماييد.
درمان ديگر: يك روز در ميان روزى نصف استكان آبغوره ميل نماييد.
تذكر: در مواقع شدت خارش از خوردن پياز و بادنجان و نمك و تره دورى نموده و از خوردن ميوه‏جات به خصوص پرتقال و مركبات غفلت نورزيد.
آثار وضع حمل‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 61
بانوان باردار از ماه هشتم نبايد زياد حركت كنيد و روزبه‏روز بر استراحت خود بيافزايند و البته از خوردن پسته و گوشت و تخم‏مرغ در روزهاى آخر ماه هشتم خوددارى فرمايند. و پرتقال و ميوه زياد ميل كنند تا طفل قدرى كوچك‏تر و ضعيف بشود كه در موقع وضع حمل فشار كمتر بشود.
بعد از ماه هشتم گاه‏گاهى دل غفلتاً درد مى‏گيرد و رها مى‏كنيد در اين صورت بايد فورى چند استكان از جوشانده گل گاوزبان بنوشيد و چند استكان گلاب با آبجوش با نبات ميل نماييد و كمر را با حوله و دستمال داغ پى‏درپى گرم نگه داشته و با روغن كرچك دل و پهلوى خود را چرب نمايد. و نيز گوشت ران گوسفند را كباب نموده، بخوريد و بوهاى مختلف مانند بوى كباب و اسفند در اتاق مفيد است.
زمان باردارى‏
درمان: در مواقع باردارى و حاملگى بانوان بايد سعى داشته باشند كه سركه نخورند و اگر ميل به ترشى دارند از آلو زرد، آلو سياه، گوجه درختى، زرشك، آبليمو، آش آبغوره، آش سماق، سكنجبين، آب نارنج، پرتقال استفاده نموده و به غذاهاى خود گرد غوره بزنند و از ادويه‏جات مخصوصاً فلفل اجتناب نمايند.
درمان ديگر: در زمان باردارى همه روزه روزى 75 گرم عرق بيدمشك، 50 گرم شكر، 10 گرم تخم شربتى، بالنگو، تخم ريحان، فرنجمشك، از هر كدام، 5 گرم، نيم كيلو سيب درختى رنده شده، همگى را مخلوط كرده به قدر كافى آب بر آن اضافه نمايند و ميل نمايند كه اين مورد براى تقويت قلب و صحت مزاج و خوشرنگى و زيبايى طفل بسيار مفيد است.
درمان ديگر: مادران در موقع باردارى از سيزيجات معطر مانند ريحان، نعناع و علف‏هاى صحرايى مانند شنگه، آبشم و الك ميل نمايند زيرا در روحيه بچه و طراوت و نشاط او بسيار مؤثر است.
همچنين مادران در اتاق خواب و محل كار خود در گلدان گلهاى رنگارنگ بگذارند حال يا طبيعى يا مصنوعى و به گل‏ها نظاره نمايند زيرا در بچه و نشاط و زيبايى وى بسيار مؤثر است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 62
زايمان‏
براى اينكه زايمان راحت‏تر انجام گيرد بهتر است از شروع ماه نهم از اين نسخه استفاده شود؛
درمان: مريم گلى 5 گرم، رازيانه 100 گرم، تخم كاسنى 100 گرم، تخم زردك 20 گرم و شويد خشك 20 گرم، همه را مخلوط نموده و هر روز يك بار يك قاشق غذاخورى از آن را در دو ليوان آب جوشانده تا يك ليوان آب آن باقى بماند. بعد آب آن را صاف و شيرين نموده نصف ليوان را صبح و نصف ديگر آن را شب بنوشيد.
بعد از زايمان‏
درمان: روغن و عسل يا شيره و زعفران و گلاب يا روغن حيوانى و آرد گندم ميل نماييد. روزهاى بعد سوپ جوجه با هويج و روزهاى بعد كباب چنجه و مرغ و كره، عسل و تخم‏مرغ بخوريد تا كم‏كم به غذاهاى عادى رغبت نماييد.
تذكر: در چند روز پس از زايمان نبايد عصابى و ناراحت شويد و به خيال‏هاى پوچ خود غصه بخوريد. بايد خوب غذا بخوريد ولى از مايعات سرد و يخ دورى گزينيد زيرا احتمال دل‏دردهاى شديد بعدى وجود دارد.
قارچ سرپستان‏
درمان: با اسيد بوريك بشوييد و سپس مقدارى پيه بز را مانند قيف تو گِرد نموده در سر پستان بگذاريد. اين عمل را چند روزى تكرار نماييد.
تذكر: اگر مادران چند ساعت بچه را شير ندهند در نوك پستان‏ها يك آب رقيق مايل به زردى جمع مى‏شود كه اگر آن را تميز نكنند و به طفل بخورانند آن طفل در بزرگى مبتلا به سنگ مثانه (غده پروستات) خواهد شد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 63
شقاق يا زخم سر پستان‏
علت آن: در موقع شير دادن بانوان به طفل گاهى نوك پستان‏ها زخم مى‏شود.
درمان: بايد هر روز چند بار پس از اتمام شيردهى با محلول اسيد بوريك بشوييد بعد مقدارى پيه بز را مانند قيف تو خالى درست كنيد و روى آن بگذاريد و بماند تا شستشو و شيردهى بعدى. مقوع شيردهى بعدى اول خوب سينه را بشوييد و پس از تميز كردن پستان به طفل شير بدهيد.
درمان ديگر: در وسط روز نوك پستان را با روغن سبز ماساژ دهيد و با محلول اسيد بوريك شستشو نماييد.
شقاق و گوله سر پستان‏
درمان: عدسى را با كلم پيچ بپزيد و بر روى پستان بگذاريد.
درمان ديگر: عدس را در سركه بپزيد بعد كوبيده بر سر پستان ببنديد.
درمان ديگر: پوكه درخت بيد را نرم بساييد و با سركه مخلوط نموده بر پستان ورم كرده بماليد.
درمان ديگر: گل خطمى سفيد را بجوشانيد و صاف نموده، پستان را در آب آن كاملًا شستشو نماييد.
جهت ازدياد شير
درمان: گندم بو داده را با كنجد و نبات مخلوط نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: آبگوشتِ داراى نخود و لوبيا را با 200 گرم سركه شيره مخلوط نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: تا 40 روز همه روزه عصرها روزى يك دانه شيردان گوسفند با كمى آب آن ميل نماييد.
درمان ديگر: خوردن كاهو با سركه شيره بسيار مفيد است.
درمان ديگر: گرم سركه شيره را با آب مخلوط نموده عصرها بنوشيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 64
طريقه شير دادن مادر به طفل‏
قبل از شير دادن به طفل لازم است به وسيله پنبه كه توى آب گرم خيس شده پستان‏ها را مخصوصاً نوك آنها را پاك كرد. سپس قدرى آن را فشار داده و مقدارى از شير را بيرون بريزند و متعاقب آن با پنبه تميز ديگرى كه توى آب گرم خيس مى‏كنند دهن طفل را هم پاك كرده و سپس نوك پستان را به دهن او بدهند.
نگهدارى طفل در بغل مادر در حين دادن پستان به دهن طفل‏
نوزاد را در اين هنگام بايد به طور افقى در بغل مادر خوابانيد كه سرش قدرى متمايل به عقب باشد آن وقت مادر پستان را گرفته قدرى فشار مى‏دهد كه كم‏كم طفل شروع به خوردن نمايد.
مادر در اين حال بايد كاملًا مراقب باشد كه تمام پستان در محوطه لب و دهان واقع نگردد. هرگاه پستان جلوى سوراخ‏هاى بينى طفل را بگيرد نوزاد قادر به نفس زدن نيست لذا در آن حال پستان را براى كشيدن نفس، از دهان رها مى‏كند.
بايد در حين خوردن شير مادر به گلوى او نگاه كند اگر پستان را بمكد گلويش تكان مى‏خورد و صداى نازكى كه حاكى از قورت دادن اوست شنيده مى‏شود. گاهى نوزاد پستان را به دهان گرفته خوابش مى‏برد بايد در اين صورت او را بيدار كرد.
در اين روزها بايد مادر مكرر پستان‏هاى خود را بدوشد كه ماك در آن جمع نشود تا دچار اشكال نشود گاهى منجر به عمل جراحى و شكافتن مى‏گردد.
لازم است طفل را عمودى در دست گرفت و چندين آهسته روى دست به هوا انداخت و گرفت تا آروغ بزند وقتى كه آروغ زد راه نفس باز شده مجدداً پستان را مى‏گيرد.
مادر در هر دفعه يكى از پستان‏ها را به دهان طفل بگذارد و هر كدام از آنها كه بيشتر شير دارد بيشتر در دهان طفل نگه دارد و اگر مساوى بود هر كدام از پستان‏ها را پنج دقيقه در دهان طفل بگذارد، هرگاه بيش از لزوم پستان را در دهن طفل نگه دارند و يا طفل زياد آن را بمكد در نتيجه زياد ماندن آن در دهان دچار فشار شده و نوك پستان ترك مى‏خورد و اسباب زحمت مى‏شود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 65
از طرف ديگر به واسطه اينكه طفل بيش از حد لزوم شير خورده است روده‏هاى او دچار زحمت شده قى مى‏كند و مبتلا به اسهال مى‏گردد.
مادر در هر دفعه كه شير به طفل مى‏دهد بايد پستان كاملًاخالى شود. هرگاه طفل هم پستان را خالى نكرد مابقى شير آن را توى فنجان بدوشد. زيرا اگر شير در پستان بماند شير آن تقليل مى‏يابد ولى اگر هر دفعه شير در پستان كاملًا خالى شود رو به ازدياد مى‏گذارد.
پس از شير دادن به طفل، مادر او را آنقدر سر پا نگهدارد تا طفل آروغ بزند، سپس مى‏توان او را گهواره خواباند.
تذكر: مابين فاصله شير دادن به طفل حداقل دو و حداكثر سه ساعت باشد و در اين مدت نبايد به هيچ‏وجه پستان به دهان او داد و مدت خوردن شير هم از ده دقيقه تجاوز نكند كه هم بچه خسته مى‏شود و هم پستان شير خود را از دست مى‏دهد.
گاه‏گاهى در فاصله شير دادن اگر بچه زياد گريه و بى‏آرامى نمايد بايد قندداغى به او داد. قندداغ هم رفع گرسنگى موقت از وى كرده و ساكت مى‏كند و هم خوابِ طفل را تأمين مى‏كند.
اگر مقدارى اكليل‏الملك و ترنجبين و گز علفى را در آبجوش حل نموده و دو سه قاشق به بچه بخورانند هم نفخ معده و سنگينى شير را برطرف مى‏نمايد و هم خواب طفل زياد شده و راحت مى‏خوابد.
بانوانى كه براى اولين دفعه زائيده‏اند شير آنها نسبتاً دير جمع مى‏شود و در روزهاى اوليه كم مى‏باشد ولى به مرور هر قدر كه بچه را زيادتر شير مى‏دهد شيرش زيادتر مى‏شود بنابراين نبايد كم شيرى روزهاى اول را حمل بر آن كنند كه شير آنها براى تغذيه طفل كافى نيست.
شير دادن بچه‏هاى دو قلو
هرگاه مادرى دو قلو زائيد و شيرش كافى براى هر دو بچه بود و بنيه و قوه‏اش هم خوب بود بايستى هر دو را با شير خود تغذيه نمايد به طورى كه در ابتدا طفل قوى‏تر را و بعد به ضعيف‏تر شير
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 66
بدهد و اگر شير هر دو پستان فراوان باشد به هر دو طفل از يك پستان و مجدداً به هر دو طفل از پستان ديگر تا به مرور تعويض نمايد.
ولى اگر شير زن كم باشد و كفايت دو قلوها را ننمايد يكى از آن دو طفل را با شير خود پرورش بدهد و ديگرى را يا به دايه بدهد يا با شير گاو و يا با شيرخشك تغذيه بنمايد.
حمام رفتن زائو
درمان: شبى كه زائو مى‏خواهد فردايش به حمام برود، سر زائو را با مورد، آرد نخود خام، قهوه خام، زرده تخم‏مرغ خمير نموده اگر با حنا مخلوط نماييد بهتر است، سپس سر را ببنديد كه مغز را تقويت مى‏بخشد.
تذكر: صبح قبل از حمام چند دانه زرده تخم‏مرغ به زائو بخورانيد. شربتى از عرق بيدمشك، تخم شربتى، فرنجمشك، شكر يا عسل و سيب درختى رنده شده در داخل حمام به زائو بخورانيد.
درمان ديگر: موميائى اصل را به قدر 3 نخود در 15 گرم روغن يا كره گاو آب نموده به مقدار يك قاشق چايخورى به زائو بخورانيد و بقيه آن را به پشت و كمر ايشان كاملًادر حمام ماساژ دهيد.
تذكر: زائو را پس از حمام كردن بايد فورى پوشانيد زيرا بدن او ضعيف است و با كمترين تماس با هوا مبتلا به گريپ خواهد شد.
باديان، زنيان، زيره سبز و سياه، تخم شويد، دارچين، زنجبيل، قولنجان، سولنجان، تخم مرو، تخم ريحان، دارفلفل، جوز هندى، جوز بويا، فوفل سفيد و سرخ، هل، ميخك، حب‏القار، مغز قندق و پسته و بادام، از هر كدامه به مقدار مساوى با نبات سائيده شده مخلوط نموده به مرور و 10 تا 20 روز به زائو بخورانيد در اين صورت به استخوان‏بندى طفل، و ازدياد و صحت مزاج مادر كمك بزرگى مى‏شود.
                        اطفال‏

ناراحتى‏هاى طفل در اثر كم شيرى يا بى‏شيرى‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 67
درمان: همه روزه يك نصف استكان شير گاو را بجوشانيد و چربى آن را بگيريد با 5 نبات به طفل بدهيد.
درمان ديگر: روزى نصف استكان آب هويج را با قاشق مرباخورى در ساعات مختلف چندين بار به طفل بخورانيد.
درمان ديگر: همه روزه صبح‏ها يك قاشق چايخورى را داخل زرده تخم‏مرغ نموده به قدرى كه فقط از زرده تخم‏مرغ به جدار قاشق ماليده شود به دهان طفل بگذاريد و روزهاى بعد اين عمل را به همين قسم اضافه نماييد تا برسد به روزى كه بچه بتواند يك زرده تخم‏مرغ را ميل كند.
تذكر: طفل كه از چهارماهگى گذشت روزى ده گرم پنير تازه بدون نمك را ريزريز نموده به دهان طفل بگذاريد البته هر مرتبه به قدر دو سه نخود بيشتر نباشد و عصرها نيز مقدار كمى آب سيب يا آب هويج به طفل بدهيد.
طفل را قبل‏ازظهر و بعدازظهر بايد لااقل هر مرتبه سه ساعت بخوابانيد و براى خواب طفل، مادران در ابتدا اقدام به خوراندن قندداغ يا نبات داغ يا خوراندن شكر به طفل ننمايند زيرا بچه را مبتلا به كرمك مى‏نمايد.
طفل كه از خواب بيدار شد، مادر پستان را در دهان طفل گذارده كه بچه قدرى بمكد اگر شير بود از آن استفاده نمايد و اگر شير نبود و يا بچه شير مادر را نخورد، شير گاو را به او بدهيد و يك ساعت بعد مقدارى نان خشك را در آب حل نموده و از محلول آن چند قاشق چايخورى به طفل بخورانيد.
                        ناراحتى‏هاى ديگر طفل‏

گوش درد
با انگشت خود داخل داخل گوش بچه را قدرى مالش دهيد اگر ساكت شد مسلماً از گوش درد است؛
درمان: اول قدرى دود سيگار را با دهان خود به داخل گوش بدهيد كه جدار داخلى گوش گرم شده و از شدت درد كاسته شود. بعد چند قطره روغن بادام تلخ يا گلسيرين را در قاشق ريخته دم‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 68
آتش نگهداريد تا مختصرى گرم شود سپس در داخل گوش بچكانيد، فورى ساكت خواهد شد. سپس قدرى صبر زرد يا سياه را بساييد و در اطراف و جوانب خارجى گوش بماليد و قدرى پشم يا پنبه را با حرارت آتش گرم نموده درب گوش بگذاريد.
دل درد
اگر دل طفل درد مى‏كند، ابتدا از روى لباس دل طفل را ماساژ دهيد اگر به شدت و ناراحتى او افزوده شد مسلماً از دل درد مى‏باشد؛
درمان: ابتدا قدرى نبات داغ يا قندداغ به وى بخورانيد و مادر توجه نمايد كه از 24 ساعت قبل تا موقع دل درد او چه نوع غذاهايى به طفل داده است.
اگر به دليل خوردن غذاهاى مرطوبى و سرد باشد؛
درمان: قدرى نبات را نرم سائيده در گلاب حل نموده چند قاشق به طفل بدهيد و با يك انگشت، روغن چراغ دور ناف دل و كمر بچه را چرب نموده، با پارچه نرمى كه در مقابل حرارت گرم نموده باشد دل و كمر او را ببنديد بعد قنداق نماييد.
اگر از حرارت بود؛
درمان: شكر قرمز را در آب حل نموده به طفل بدهد.
اگر ناراحتى طفل از جانور در داخل بدن او باشد؛
درمان: لباس‏هاى بچه را به قسمى كه باد به بدن طفل نخورد، خارج نموده و تعويض نماييد و در سر و گردن و بدن طفل دست بمالد تا مورچه، ساس، كنه، شپش و غيره نباشد.
اگر ناراحتى طفل در اثر سوزش شاش باشد؛
درمان: پيه بز را حرارت داده نرم نمايد و بر موضع قرمز شده بماليد بعد پودر بپاشيد و قنداق نماييد.
درمان ديگر: گل سرشور را نرم بساييد و بپاشيد.
درمان ديگر: تخم گشنيز و گل برز را به مقدار مساوى بساييد و بپاشيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 69
درمان ديگر: برگ گشنيز تازه را با كاهو بكوبيد و آب آن را به پاى طفل بماليد.
اسهال طفل‏
درمان: چاى كوهى، پوست پسته، چاى سبز، از هر كدام، 5 گرم، زنيان 10 گرم را مخلوط و قدرى از آن را داخل آب جوش ريخته و پس از دم كشيدن همراه نبات به طفل بدهيد.
اگر اسهال طفل به دليل دندان درآوردن بود؛
درمان: زيره سبز و سياه، زنيان را بو داده در داخل پارچه‏اى بريزد و بر روى دندان‏هاى طفل قرار دهيد.
باد دماغ طفل‏
درمان: عناب را سوزن بزنيد و داخل آتش نيم‏سوز نموده، دود آن را به نزديكى بينى طفل قرار دهيد.
درمان ديگر: قدرى خاكشير در آتش بريزيد و دود آن را به نزديكى بينى طفل قرار دهيد.
درمان ديگر: طفل را به پشت بخوابانيد، چند قطره روغن بادام به دماغ او بچكانيد.
درمان ديگر: روغن بنفشه بادام در بينى طفل بچكانيد.
جلوگيرى از خطرات بعد از سرخك‏
درمان: تا سه شب موقع خواب شبى 7 عدد خون سياوش به طفل بدهيد.
شاش‏بند شدن طفل‏
درمان: 20 گرم تخم شنبليله را دم كرده ساعتى يك قاشق غذاخورى به بچه بخورانيد.
درمان ديگر: گيلاس تازه را فشرده آب آن را به قدر يك نصفه استكان در 3 نوبت و در هر نوبت يك قاشق به طفل بخورانيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 70
درمان ديگر: كاكل ذرت دم كرده چند قاشق به مرور به طفل بخورانيد.
آب ريزش چشم طفل‏
درمان: قدرى پشم را داغ نموده بر سر طفل بگذاريد اگر پشم ميسّر نشد پارچه كه از كرك و پشم بافته شده را بر سر او بگذاريد.
درمان ديگر: مقدار 50 گرم گندم خام را گرم نموده در كيسه يا پارچه ريخته بر سر طفل بگذاريد.
درمان ديگر: مقدار كمى روغن ويكس به سر طفل بماليد.
برفك دهان طفل‏
علت آن: اين است كه در موقع شير خوردن طفل از پستان مادر مخصوصاًدر هفته اول مادر شير سنگين نوك پستان را كه ماك نام دارد بيرون نمى‏ريزد و آن شير سنگين را به طفل مى‏دهند. يكى از علت‏هاى ديگر حرارت جگر است. و گاهى شيز ناپاك به بچه مى‏خورانند.
درمان: براى درمان آن آلو را خوب بخيسانيد و بدون هسته له كنيد. در تنظيف يا پارچه‏اى تميز ريخته به صورت پستانك در دهان طفل قرار دهيد. ضمناً مادر نيز بايد از اين خوراكى‏ها استفاده نماييد: آب ليمو با شكر.
درمان ديگر: قدرى گشنيز تازه را كوبيده و آب آن را در دهان طفل بماليد.
درمان ديگر: برفك را روزى سه مرتبه مخصوصاً در موقع خواب بچه در دهان طفل بپاشيد.
زبان باز شدن طفل‏
درمان: گنجشك را پس از سر بريدن و تميز كردن، كوبيده و بپزيد و سپس صاف نماييد از آن آب يك يا نصف استكان در دو نوبت به طفل بدهيد.
درمان ديگر: تخم كبوتر را روزى يك عدد پخته، ريزريز كرده به طفل بدهيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 71
درمان ديگر: تخم زبان گنجشك، تخم خرفه، تخم گشنيز، از هر كدام، 10 گرم بجوشانيد و صاف نموده روزى 3 قاشق غذاخورى به طفل بخورانيد.
ورم بيضه طفل‏
درمان: تخم لاك‏پشت را داخل شير حل كرده به بيضه طفل بماليد. و از تخم لاك‏پشت روزى يك نيم عدسى به بچه بخورانيد.
سلامتى مزاج طفل‏
درمان: يك شب در هفته، به مقدار 15 گرم روغن بادام شيرين خالص به طفل بدهيد مگر در مواقعى كه سينه درد داشته باشد.
درمان ديگر: هفته‏اى يك بار، 10 تا 15 گرم ترنجبين در آبجوش حل نموده به طفل بخورانيد.
بيرون آمدن نشست طفل‏
درمان: مهره كمر او را با كوهان شتر بايد چرب نماييد و با پارچه تا 40 شب محكم ببنديد.
درمان ديگر: با محلول پرمنگنات همه روزه نشست طفل را بشوييد.
درمان ديگر: آجر يا موزائيك را بر روى آتش بگذاريد تا داغ شود سپس آن را در پارچه‏اى بپيچيد و بچه را روى آن بنشانيد.
درمان ديگر: روغن نارگيل، روغن زيتون، روغن كنجد، از هر كدام، به مقدار مساوى تهيه نموده پوست انار را نرم بساييد با روغن‏ها مخلوط نموده، شياف بسازيد شبى يك شياف به طفل استعمال نماييد.
درمان ديگر: پيه بز، پيه الاغ، پيه شتر و كوهان شتر را مخلوط نموده، شياف بسازيد شبى يك شياف به طفل استعمال كنيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 72
كندرم (ركتوم)
علت آن: با خارش شديد و هنگام قضاى حاجت به دور نشست و لاى چروك‏ها، كندرم بروز مى‏نمايد كه قسمتى از داخل و قسمتى از خارج را فرامى‏گيرد. علت اصلى آن در اثر گوشت زياد خوردن يا گوشت فاسد و مانده، گوشت خراب خوردن و بى‏مبالاتى در غذا به وجود مى‏آيد كه خون كثيف مى‏شود. بدين ترتيب هميشه پس از اجابت مزاج مقدارى خون از مدفوع خارج مى‏شود يا آن كه اين خون همراه با مدفوع است. علت ديگر بروز كندرم در اثر مقاربت اشخاص سفليسى مى‏باشد.
درمان: هميشه موضع را تميز و ضد عفونى كنند و از اين خوراكى‏ها بيشتر استفاده كنند تا خونشان تميز گردد و در بهبودى آن مؤثر واقع شود.
درمان: عناب، گل بنفشه، ريشه كاسنى، برگ كاسنى، به مقدار مساوى همه روزه طبخ نموده ميل نماييد. و از عدس، برگ چغندر، زرشك، آبغوره، قرقروت، آلو و هندوانه استفاده نماييد.
درمان ديگر: صبر زرد، تخم گشنيز، كافور، گوگرد، از هر كدام، 5 گرم، نرم ساييده با پيه بز مخلوط نموده، شياف تهيه و روزى دو عدد هنگام صبح و شب موقع خواب استعمال نماييد.
تذكر: خوردن آب انار، آب پرتقال، انگور فرنگى، توت فرنگى، توت وحشى صبح ناشتا، آب گريپ فروت صبح ناشتا، انگور زرد و رسيده بين هر دو غذاى روزانه، خيار، آلوى بخارا، كشمش، كرفس، جعفرى براى درمان مفيد هستند.
كرمك‏
علت آن: اكثراً كرمك در اثر خوردن قند، شكر و شيرينى‏جات زياد همچنين شكلات، آدامس، گوشت گاو، گوشت‏هاى فاسد، غذاهاى مانده و خراب و شكستن تخمه خام توليد مى‏شود. عامل مهم سرايت اين بيمارى دست‏هاى انسان است.
درمان: سبزيجات پخته و غذاهايى كه سبزى در آن پخته مى‏شود بسيار نافع است.
درمان ديگر: توت تازه را با دم آن بخوريد.
درمان ديگر: شلغم خام و پخته، آب شلغم و دم كرده تخم شلغم بسيار مؤثر است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 73
درمان ديگر: برگ هلوى تازه را بكوبيد و بفشاريد، آب آن را با قطره چكان در داخل نشست بچكانيد.
درمان ديگر: موقع خواب محلول آب نمك را به طفل تنقيه نماييد.
درمان ديگر: با محلول پرمنگنات ضعيف دور نشست را پاك نماييد.
درمان ديگر: 10 گرم ريشه انار را بجوشانيد، صاف نموده تنقيه نماييد.
                        بواسير

بواسير بادى‏
درمان: انجير خشك را خيس نموده، صبح‏ها ناشتا به قدر 75 گرم آن را ميل نماييد.
درمان ديگر: شب‏ها موقع خواب به قدر يك قاشق مرباخورى حنا را با روغن زيتون خمير نموده درب نشست بگذاريد و صبح‏ها با آب گرم طهارت بگيريد.
درمان ديگر: كلاهك و دم بادمجان را بجوشانيد روزى يك استكان از آب آن بخوريد.
درمان ديگر: تره تازه را كوكو نموده ميل كنيد و از خوردن گوجه‏فرنگى و تره خام و بادمجان اجتناب كنيد.
بواسير خونى‏
درمان: ابتدا با خوردن آبغوره، گلقند، سناء، گلسرخ معده را پاك نموده، سر دل را سبك كرده و بعد با خوردن عناب، زرشك، آش تمر، آب نارنج، آش آبغوره، انار، تمشك، پرتقال خون را صاف نموده سپس چند دانه زالو در حدود 3 عدد در اطراف نشيمنگاه بياندازيد كه خون‏هاى كثيف جمع شده را بمكد.
درمان ديگر: شب‏ها موقع خواب كوهان شتر را شياف نموده به خود استعمال نماييد و قدرى از آن را نيز در چهاربند و مهره كمر خود بماليد.
درمان ديگر: خوردن پاچه گوسفند پخته مؤثر است.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 74
درمان ديگر: تره تازه را بكوبيد آب آن را با ريشه شيرين بيان و كوهان شتر خمير نموده شياف نماييد.
بواسير دكمه‏اى‏
درمان: روغن گلسيرين را به صورت حنا استفاده كنيد.
درمان ديگر: روغن كوهان شتر را به صورت شياف شب‏ها استفاده كنيد.
درمان ديگر: گل بابونه و ختمى را جوشانيده در آب آن بنشينيد.
درمان ديگر: كاكل بادنجان را بسوزانيد و دود آن را به نشست بدهيد.
بواسير توأم با اسهال‏
درمان: خون سياوش، بلوط، گل ارمنى، مازو، جفت، كهربا، از هر كدام، 5 گرم نرم بساييد و به نشست بپاشيد.
نواسير
در اثر كثافات خون و نامنظم بودن اخلاط اربعه در وسط ران نزديك به نشست و دور مقعد ابتدا دانه ريز عدسى كوچكى پس از چندين روز خارش و ناراحتى در دور نشيمن پيدا شده و روزبه‏روز بزرگ‏تر خواهد شد و پس از چندى آن دمل سرباز نموده و چرك از آن مى‏آيد.
درمان: تخم گشنيز و گل ارمنى را نرم بساييد با آبغوره خمير نموده روى دهانه زخم بگذاريد.
درمان ديگر: زاج سياه را نرم بساييد و بر روى زخم بپاشيد.
درمان ديگر: گل ارمنى را با تخم گشنيز نرم بساييد بر روى پنبه ريخته و بر دهانه زخم بگذاريد.
سستى كمر و ضعف قوه باه‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 75
اگر در اثر برداشتن بارهاى سنگين يا از جاى بلند به زمين افتادن باشد؛
درمان: دو سه روز استراحت كامل نموده و غذاها ساده و نرم از قبيل آش‏هاى بدون حبوبات و شير و شيربرنج ميل نموده و كمر را ببنديد. روز سوم به حمام رفته با آب گرم ماساژ دهيد تا رگ‏ها نرم شده خون به جريان افتد و بعد از حمام زير لباس‏ها، پارچه پشمى به كمر ببنديد.
اگر ضرب‏ديده بود؛
درمان: 3 نخود موميائى را در روغن حيوانى آب نموده و مخلوط كرده سپس كاملًاكمر را ماساژ داده و بعد ببنديد. روز دوم با روغن سبز مالش دهد. روز سوم با روغن زيتون كاملًاماساژ دهيد. در اين چند روز كمر بايد محكم بسته شده و استراحت لازم است.
درمان ديگر: سورنجان و دارچين، از هر كدام، 5 گرم را نيم‏كوب نموده و مانند چاى دم كرده و دو سه استكان ميل نماييد. و غذاهايى گرم مانند تخم‏مرغ، روغن، كره، عسل، شويد پلو، كشمش پلو و نيز از ميوه‏هايى مانند نارگيل، موز، خرمالو، آب هويج استفاده نماييد. همچنين از خوردن كاهو، هندوانه، آبغوره، ماست، خيار، گشنيز و ليمو خوددارى نماييد.
سستى كمر در اثر ازدياد شهوترانى‏
درمان: زنجبيل را نرم ساييده با گلاب مخلوط نموده در آفتاب به پشت بخوابيد و به مهره پشت و كمر بماليد تا زنجبيل اثر خود را به اعصاب بگذارد.
درمان ديگر: تا چند روز شام و ناهار خود را به كره، مرباى بالنگ يا كره وعسل اختصاص دهيد.
درمان ديگر: چاى خود را با نبات ميل نماييد اگر ممكن شود به جاى چاى سياه، چاى سفيد دم كرده با نبات ميل كنيد.
درمان ديگر: همه روزه هويج به صورت با غذا يا خام يا آب آن را ميل نماييد.
درمان ديگر: نخود خام را نرم بساييد و با عسل و زرده تخم‏مرغ مخلوط نموده مانند خمير بر پارچه كرباسى بماليد و به پشت و كمر بچسبانيد.
درمان ديگر: براى مدت 10 روز، روزى 50 گرم پسته خام ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 76
درمان ديگر: پياز خام را با غذا ميل نماييد.
درمان ديگر: تخم‏مرغ و خرما را در روغن زيتون سرخ نموده و عسل بر روى آن بريزيد و ميل نماييد.
درمان ديگر: جوز هندى و جوز بويا، از هر كدام، دو دانه نيم‏كوب نموده مانند چاى دم نماييد و صبح و شب ميل كنيد.
درمان ديگر: ريشه ترخان را بساييد با زرده تخم‏مرغ مخلوط نموده بر روى كمر ببنديد تا سه روز كمر درد كهنه بهبود مى‏يابد.
كسانى كه در اثر پيرى قوه باه خود را در حال از دست دادن مى‏بينند ولى هنوز تمام نشده؛
درمان: زنيان يك سير در آبليمو به مدت 8 ساعت بخيسانيد سپس آن را در آفتاب بخشكانيد اين عمل را 7 مرتبه تكرار نماييد دفعه هفتم كه خشك شد آن را با نبات نرم بساييد و هر شب موقع خواب يك قاشق غذاخورى از آن ميل نماييد.
كاهش ازدياد شهوت‏
درمان: تخم كاهو را تا 40 روز، روزى 7 گرم و نيم بجوشانيد و صبح ناشا ميل كنيد.
درمان ديگر: ازدياد شهوت به وسيله خوردن آب، تخم، برگ كاهو و آب كاسنى، قهوه، عرق كاسنى، آب انار، برگ تمر، قرقروت، كاهش مى‏يابد.
درمان ديگر: قهوه را بو داده، بساييد سپس دم كرده يك فنجان ميل كنيد.
زياد بول نمودن‏
درمان: روزى 5 گرم تخم شنبليله را دم كرده و از آن يك استكان ميل كنيد.
درمان ديگر: تخم هويج، تخم شويد، تخم شنبليله، باديان، زيره سبز، از هر كدام، به مقدار مساوى دم نموده و از آب دم كرده آن تا سه روز، روزى سه استكان صبح و ظهر و عصر ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 77
درمان ديگر: گل بابونه، بادرنجبويه، استوخودوس، زيره سياه، از هر كدام، به مقدار مساوى بجوشانيد تا 7 روز صبح ناشتا، روزى يك استكان ميل نماييد.
درمان ديگر: تخم هويج را نرم بساييد در 20 گرم روغن زيتون خمير نماييد و تا سه شب وقت خواب ميل كنيد.
جهت زياد كردن بول‏
درمان: بار درخت كاج را با عناب بجوشانيد، پس از صاف نمودن ميل كنيد.
درمان ديگر: كاهو را با آبليمو بدون شكر ميل نماييد.
درمان ديگر: ترب سياه هميشه با غذا ميل نماييد.
درمان ديگر: تخم شنبليله را روزى 10 گرم بجوشانيد، صاف نموده ميل نماييد.
درمان ديگر: شوره قلمى را 10 گرم نرم بساييد با ماست مخلوط نموده ميل نماييد.
خونريزى بعد از بول‏
درمان: طباشير صدفى، هل، فلفل سفيد، سندروس، از هر كدام، 5 گرم، نرم بساييد روزى سه مرتبه و در هر مرتبه سه نخود ميل نموده و بعد از آن آب سرد بنوشيد.
تقطير البول‏
درمان: 10 گرم تخم كاهو خشك را داخل گلو ريخته و بالاى آن آب سرد ميل كنيد.
سنگ مثانه‏
درمان: خربزه را تا 40 روز بعد از ناهار و شام بخوريد.
درمان ديگر: 20 گرم ريشه پونه را بجوشانيد، صاف نموده تا 40 روز ميل نماييد.
درمان ديگر: يك ليتر آب هندوانه را در 50 گرم شيرخشت مخلوط نموده ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 78
چرك داخل مجراى بول‏
اگر در اثر حرارت بود؛
درمان: لعاب اسفرزه، خاكشير، كاهو، عرق بيد، آب عناب، آلبالو، هندوانه، پرتقال، نارنگى، ليموترش، ترنج ميل نماييد.
اگر در اثر نزديكى با حيوانات چهارپا بود؛
درمان: 5 گرم شوره قلم را نرم ساييده با ماست مخلوط نموده روزى دو مرتبه تا 40 روز صبح و عصر ميل نماييد.
درمان ديگر: بار درخت كاج را با دم گيلاس جوشانده و بنوشيد.
اگر در اثر بول نكردن بعد از جماع باشد؛
درمان: آلت خود را در محلول استات دوپلمب كه در آب گرم حل شده بگذاريد و كاملًا آلت را شستشو داده و در آب گرم چندين بار بول نماييد.
اگر در اثر سرماخوردگى بود؛
درمان: تخم خيارين (خيار سبز و چنبر) را نرم ساييده در ظرفى بر روى آتش بو داده و در پارچه بگذاريد و بر درب مجرا گذاشته شب را بخوابيد.
درمان ديگر: پيه بز و كوهان شتر را مخلوط نموده شياف نماييد.
سوزاك‏
درمان: مغز هسته آلبالو، مغز تخم هندوانه، تخم خيار، شيرخشت را به قدر لزوم با هم بساييد و خمير كنيد و روزى دو بار يكى در شب موقع خواب و ديگرى صبح در داخل مجرا بگذاريد.
درمان ديگر: شوره قلم را نرم بساييد، روزى 15 گرم آن را در 3 نوبت با ماست مخلوط نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: بار درخت كاج را تا 40 الى 50 روز صبح‏ها بجوشانيد و بنوشيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 79
درمان ديگر: بايد پس از هر ادرار و پس از شستشو مجراى ادرار را با محلول پرمنگنات دوپتاس و به وسيله آبدوزك شستشو دهد.
تذكر: از خوردن غذاهاى بودار، بادمجان، تخم‏مرغ به كلى اجتناب نماييد. و خوراكى‏هايى كه طبيعت آن معتدل يا سرد است هم چنين مايعات بيشتر استفاده كنيد.
سفليس‏
درمان: روزى دوبار مازو، گِل ارمنى، گِل سرشور و كافور را بسيار نرم بساييد و با سركه مخلوط كرده و بر آن بماليد.
تذكر: از مصرف غذاهاى بودار، سرخ‏كرده، چربى‏جات، ادويه‏جات، گوشت، شيرينى‏جات قنادى، اسفناج و خوراكى‏هايى كه طبيعت آن گرم است پرهيز نمايند.
ورم بيضه‏
در اطفال؛
درمان: روغن خاكسترى را به بيضه بماليد تسكين مى‏يابد.
در بزرگسالان؛
درمان: 9 گرم روغن خاكسترى را در يك گرم عصاره بلادن مخلوط نموده به بيضه بماليد.
درمان ديگر: روغن اكتيول را به بيضه بماليد.
خارش مقعد
ممكن است در اثر كرمك باشد كه آن را كرم ژيارديا نيز مى‏نامند؛
درمان: بايد هر شب كمى قرقروت را داخل مقعد فرو كنيد و درب نشست را نيز كمى نفت به وسيله پنبه بماليد و هر بار موقع شتسشو در توالت با محلول پرمنگنات ضعيف شستشو كنيد.
خارش مقعد اگر از اثر بواسير دكمه‏اى باشد؛
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 80
درمان: آش تمر، آبغوره، سماق، عناب، روغن زيتون، آب پرتقال بعد از هر غذا، كوبيده تخم كرفس، انسيون و شكر، انجير آب انداخته صبح ناشتا.
خارش مقعد اگر از اثر بواسير خونى باشد؛
درمان: آش آبغوره، آش تمر، نخود پخته و گرم، پاچه گوسفند، آب زرشك، آب انار، آب نارنج، تمرهندى، عناب.
مضرات ايستاده بول كردن‏
گلبول‏هاى قرمز به زودى پير شده و انرژى انسان از بين خواهد رفت.
خيارك‏
علت آن: به چرك جمع شده در كنار آلت مردانه كه شبيه خيار است خيارك گويند. كه به دليل كثافات منجمد در خون مى‏باشد و يا به دليل مصرف زياد گوشت و چربى است.
درمان: گل خطمى را بجوشانيد و آب آن را داغ داغ به پارچه و يا پنبه آغشته نموده روى موضع بگذاريد.
درمان ديگر: گل ارمنى را در آبغوره خمير نموده بر روى خيارك بگذاريد.
درمان ديگر: آب انار، آب زرشك را مخلوط نموده روزى يك كيلو از آن را ميل نماييد. و يا آش آبغوره كه در داخل آن عدس، برگ چغندر و گشنيز باشد ميل نماييد.
درمان ديگر: عناب، شيرخشت، آب گشنيز را مخلوط نموده ميل نماييد.
فتق‏
درمان: در موقع شدت و فشار، شخص بايد به پشت بخوابد و پاها را بلند نموده كم‏كم به طرف بالا ببرد. قدرى از فشار و شدت درد كاهش مى‏يابد.
درمان ديگر: به آب گرم و حمام برود و كاملًا مالش بدهد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 81
درمان ديگر: روغن سبز به بيضه بمالد.
كرم معده‏
درمان: از خوردن شيرينى‏جات اجتناب نمايد.
درمان ديگر: برگ درخت هلو را بكوبيد و آب آن را گرفته با قطره‏چكان در داخل ركتال بچكانيد.
درمان ديگر: پنبه را به نفت آغشته نموده داخل مقعد بگذاريد.
درمان ديگر: هسته هلو را بكوبيد و خمير نموده شياف بسازيد داخل نشست بگذاريد.
كرم اسكاريس معده‏
علت آن: كرم آسكاريس داخل معده است. علت به وجود آمدن آن از گوشت خوردن زياد مخصوصاً گوشت گاو، شكستن تخمه‏هاى خام، خوردن چربى‏ها، شيرينى، غذاهاى مانده و فاسد ايجاد مى‏شود. علائم آن؛ در خواب سخن گفتن، دندان‏ها را در خواب به هم ساييدن و در خواب آب از دهان ريختن و صبح‏ها كه از خواب بيدار مى‏شود به شدت گرسنه شدن و بعد از چندى بدون خوردن غذا سير بودن و گاهى از خواب پريدن و خواب‏هاى وحشتناك ديدن.
درمان: افسنتين رومى، شاه‏تره، گل زرد، ريشه درخت عرعر، از هر كدام، 5 گرم جوشانده و ميل كنيد.
درمان ديگر: 50 گرم قرقروت را در يك يا دو استكان آبجوشيده حل نموده و صبح ناشتا ميل نماييد اين عمل را تا سه روز تكرار كنيد.
درمان ديگر: سه روز صبح ناشتا هر بار 50 گرم قرقروت را در آب حل كنيد و بخوريد.
درمان ديگر: برگ هلوى خشك، افسنطين رومى، ريشه درخت انار، ريشه درخت توت، شاهتره، گل زرد، ريشه درخت عرعر و خلال نارنج، از هر كدام، 10 گرم، مخلوط و نيم‏كوب نموده و شش قسمت كنيد. هر روز ظهر و شب هر بار يك قسمت از آن را بجوشانيد، آب صاف كرده آن را بنوشيد و به عنوان غذا آش قارا يا آش تمرهندى ميل كنيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 82
كرم كدوى معده‏
علت آن: بر اثر خوردن سبزيجات، كاهوى نشسته، خوردن غذاهاى خاك آلود، خوردن بعضى از حبوبات و شيرينى‏جات كه در مسير اياب و ذهاب عمومى است روى آنها مستور و پوشيده نباشد. اگر خورده شود در معده ايجاد انگلى به نام كرم كدو مى‏نمايد. توليد آن كرم گاهى انسان را حتى به ديوانگى مى‏كشاند. علائم آن؛ زردى رنگ صورت و ورم پاى چشم و باد كردن پشت باها و بى‏ميلى به غذا و كم‏حرفى و درد نمودن ماهيچه‏هاى پاها و زود خسته شدن.
درمان: برنگ كابلى را به مقدار 50 گرم بساييد با آب دوغ و گلسرخ مخلوط نموده و ميل نماييد.
درمان ديگر: تخم كدوى سفيد را مغز نموده مقدار 50 گرم از مغز آن را دم كرده پس از صاف كردن بخوريد.
درمان ديگر: تخم كدو تنبل را 150 گرم نرم بساييد با عسل مخلوط نموده ميل كنيد كيسه كرم كدو را بيرون مى‏ريزد.
درمان ديگر: 18 ساعت ابداً غذا نخوريد و بعد از 18 ساعت 2 كيلو اسفناج را بپزيد و آب آن را بفشاريد و به تفل آن نمك بپاشيد و بخوريد.
درمان ديگر: هر روز صبح 50 گرم مغز تخمه كدوى خام و كوبيده را با 30 گرم روغن كرچك و 40 گرم عسل مخلوط نموده بعد يك ليوان شير هم با آنها مخلوط كنيد. صبح ناشتا بخوريد و تا وقتى كه سر كرم هنوز خارج نشود هر روز تكرار كنيد.
قارچ معده‏
علائم آن: مرضى است كه علائم آن خيلى شباهت دارد به حالات داشتن جانور و كرم در معده در صورتى كه آن كرم نيست. حالت تهوع و قى و استفراغ، زرد شدن رنگ صورت، بى‏ميلى غذا، كم‏اشتهائى، لاغر شدن. اين مرض از 4 تا 21 سال ممكن است به طول بيانجامد و پس از 21 سال رو
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 83
به بهبودى بگذارد. دو سه سال اول به كلى بايد روزه نگيريد و تا مدت 12 سال ابداً سركه ميل نكنيد و خوردن كباب و غذاهاى مقوى بسيار اثربخش است.
درمان: گزانگبين و ريشه شيرين بيان، به مقدار مساوى تا 40 روز صبح ناشتا ميل نماييد.
درمان ديگر: ريشه انار و ريشه شيرين بيان، از هر كدام، 20 گرم بجوشانيد تا 40 روز، صبح‏ها ناشتا ميل نماييد.
درمان ديگر: 500 گرم پوست ريشه شيرين بيان را بتراشيد بعد آنها را نيم‏كوب نموده، سپس در 10 ليتر آب ريخته و آن قدر بجوشانيد كه آب به نصف برسد بعد آن را در بطرى بريزيد و در يخچال نگهداريد. هر صبح و عصر قبل از غذا يك استكان از آن را ميل كنيد.
تذكر: بايد از خوردن چربى و سركه اجتناب ورزد و روزه گرفتن هم براى اين مرض مضر است.
نفخ معده و سوءهاضمه‏
اگر در اثر رطوبات منجمده در معده است؛
درمان: زنيان، باديان، زيره سبز و سياه، از هر كدام، يك مثقال نرم بساييد و به قدر كافى نبات با آن بساييد روزى سه قاشق غذاخورى ميل نماييد.
درمان ديگر: گل بابونه شيرازى، تخم شويد، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد با نبات ميل نماييد.
درمان ديگر: آش آبغوره را با گلسرخ مخلوط نموده ميل كنيد ولى بايد داخل آن فقط برنج، تره، جعفرى، شويد، بابونه باشد.
درمان ديگر: خربوزه را آب تراش نموده و شكر نى در آب آن مخلوط نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: گلقند 50 گرم صبح ناشتا ميل نماييد.
درمان ديگر: چاى سفيد و سبز و كوهى و سياه، از هر كدام، به مقدار مساوى دم نموده، دو سه استكان آن را با نبات عصرها ميل نماييد كليه بادها و نفخ‏هاى معده را زايل مى‏نمايد.
تذكر: از خوردن انواع شربت و نيز دوغ و مايعات گازدار، هندوانه، گرمك، طالبى، و ميوه‏هاى هسته‏دار مانند هلو، شفتالو، زردآلو، باقلا، لوبيا، كاهو، قيصى، آش، و چاى زياد خوددارى نماييد.

[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:12 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 84
در فصل تابستان و گرما براى رفع عطش خود نبات بمكيد و گاهى طباشير صدفى را بساييد در كمى آب سرد با عرق بيدمشك حل نموده ميل كنيد.
خوردن گلابى و نارنگى و خرمالو و موز بسيار مفيد است.
اگر در اثر ضعف مزاج باشد؛
درمان: آمله پرورده را در شربت قند بجوشانيد تا مثل مربا شود روزى دو سه دانه ميل كنيد.
درمان ديگر: عسل را با زعفران و آرد، حلوا نموده ميل كنيد.
درمان ديگر: روغن زيتون را در 24 ساعت 40 گرم به هر قسم (با غذا، سالاد، بعد از غذا) ميل نماييد.
درمان ديگر: برگ سناء، تخم گشنيز، ريشه شيرين بيان، را به مقدار مساوى با نبات مخلوط نموده نرم بساييد و روزى دو بار و در هر مرتبه يك قاشق غذاخورى صبح و شب هنگام خواب ميل نماييد.
درمان ديگر: هويج را بپزيد روزى يك كيلو صبح ناشتا تا 7 روز ميل نماييد.
تذكر: از خوردن آب دوغ، شير تريت شده و غذاهاى سنگين و ديرهضم دورى نماييد.
خوردن موز، خربوزه، سيب، پرتقال، نارنگى و كلم قرمز، شويد، جعفرى، بابونه، ريحان، نعناع، مرزه، برگ ترب و نيز خوردن شيردان، آب سيرابى، آب ترب، آب شلغم، آب ترب سياه، قمرى، گل كلم بسيار مفيد است.
جوع‏
علامت آن: مرضى است كه هر چه فرد غذا بخورد سير نمى‏شود.
درمان: مريض مبتلا به جوع را با طناب به تختخواب محكم ببنديد و مرتباًغذاهاى معطر و خوشبو از قبيل غذاهاى ادويه‏دار و غذاهاى زعفرانى و كباب نزديك دهانش ببريد ولى هرگز نگذاريد او بخورد. تا 48 ساعت كه مرتباً بوى غذاها را استشمام نمود و نخورد حالت استفراغ به مريض دست مى‏دهد و يك كيسه از گلويش بيرون مى‏آيد كه تقريباً شبيه تخم‏مرغ بسته نشده يا شبيه زهردان مرغ است، سپس دست و پاى او را آزاد نموده تا استراحت كامل نمايد و بعد مقدارى شير گرم به او
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 85
بدهيد و يك استحمام كامل نمايد. در چند روز اول غذاهاى ايشان شير، فرنى، شيربرنج و بعد آش، سوپ، آبگوشت بايد باشد تا به تدريج حال مريض به وضع طبيعى برگردد.
التهاب غده پروستات‏
علائم آن: در اين صورت عفونى شده و غالباً با التهاب پيشاب‏راه همراه است. عفونت‏هاى حاد آن با تب و لرز، تكرار ادرار حتى به مقدار كم، سوزش و درد در موقع ادرار كردن و درد كمر يا بيضه كه اغلب به پشت‏ها كشيده مى‏شود.
درمان: مسكن و زياد نوشيدن مايعات براى شستن مجارى ادرارى، استراحت و يك دوره كامل آنتى بيوتيك كه باعث جلوگيرى از ورود باكترى‏ها و ميكروب‏ها به مثانه است.
عفونت معده‏
علت آن: گاهى معده در اثر خوراكى‏هاى ناباب يا زياد غذا خوردن و گاهى در اثر غذاهاى مانده و فاسد معده بدبو عفن و بدبو مى‏شود.
درمان: هفته‏اى يكى دو بار، ناهار آش‏هاى ترشى‏دار مانند آش آبغوره، آش گوجه، آش آلوزرد، آش تمر، آش قرقروت، آش ماست و دوغ ماست، زيره و نيز از ميوه‏ها، گلابى، گرمك، خربزه، پرتقال، نارنگى ميل نماييد.
باد و نفخ در بدن‏
علت آن: در اثر كندى كبد كه نتواند سمومات را دفع كند. بنابراين پشت چشم يا پشت پا متورم شده باد مى‏كند.
درمان: خاكشير، قدومه، از هر كدام، 20 گرم پس از شستن با قدرى شكر مخلوط نموده با آب سرد ميل كنيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 86
درمان ديگر: كاكل ذرت، بار درخت كاج، ريشه بابا آدم را به مقدار مساوى دم كرده، مانند چاى بنوشيد.
درمان ديگر: گزانگبين، ريشه كاسنى، تخم خيار سبز و چنبر، از هر كدام، به مقدار مساوى، براى 5 روز، همه روزه صبح‏ها ناشتا جوشانده صاف نموده آب آن را يك تا سه استكان بنوشيد.
تذكر: از خوردن تخم‏مرغ، گوشت، غذاهاى سنگين، نمك، حبوبات، سير، پياز، نارگيل، خرما، ادويه‏جات و مشروبات دورى نماييد.
خوردن گيلاس، آلبالو، خربزه، گرمك، پرتقال، نارنج، ترنج، نارنگى، ليمو، ليموترش، زرشك، آلوزرد، گوجه، آلوچه، كاهو، گشنيز، برگ چغندر، كاسنى، شاه‏تره، خرفه بسيار مفيد است.
اگر در اثر رطوبات منجمده در معده باشد؛
درمان: باديان، سنامكى، زيره سبز، از هر كدام، 10 گرم، نبات 75 گرم، همگى را بساييد و صبح و شب ميل كنيد.
درمان ديگر: آبشم شيرازى، باديان رومى، مرزنجوش، بادرنجبويه، از هر كدام، 15 گرم جوشانده بنوشيد.
درمان ديگر: تخم شلغم، تخم ترب، تخم هويج، تخم كرفس، از هر كدام، 5 گرم بجوشانيد و بنوشيد.
درمان ديگر: شغلم پخته را داغ داغ بر پشت دست و پا كه ورم نموده ببنديد بسيار مؤثر است.
درمان ديگر: 60 گرم گلقند را صبح ناشتا ميل نماييد.
گرفتگى و انقباض ماهيچه‏ها
درمان: دو سه كيلو برگ درخت كاج سوزنى را بكوبيد و آب آن را فشرده در ظرفى روى آتش بگذاريد تا گرم شود سپس به موضع منقرض شده بماليد و كاملًا ماساژ دهيد.
درمان ديگر: كافور يا پودر خردل يا گل بابونه را در آبجوش حل نموده به بدن بماليد و كاملًا ماساژ دهيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 87
درمان ديگر: گل بابونه را بجوشانيد و هر عضو كه درد مى‏كند را در آب گرم مالش دهيد كوفتگى مرتفع مى‏گردد.
درد مفاصل يا روماتيسم‏
درمان: غنچه نشكفته گلسرخ را خشك نموده مقدار 100 گرم نرم بساييد و در روغن كرچك مخلوط نموده تا 7 روز بگذاريد بماند سپس درب ظرف را بسته در معرض آفتاب قرار دهيد تا گرم شده و مخلوط شود بعد آن را به موضع درد بماليد.
درمان ديگر: گلسرخ تازه را بكوبيد با روغن زيتون خمير نموده به موضع درد ببنديد.
درمان ديگر: 20 گرم كندر را بساييد با حناءو زرده تخم‏مرغ خمير نموده به موضع درد ببنديد.
درمان ديگر: سولنجان مصرى، قولنجان، از هر كدام، 20 گرم نرم بساييد و با روغن زيتون مخلوط نموده به موضع درد ببنديد.
درمان ديگر: 200 گرم زنجبيل تازه را نرم بساييد و با روغن كرچك مخلوط نماييد تا 40 روز، روزى سه مرتبه به موضع درد بماليد.
درمان ديگر: روغن مرزه را به موضع درد بماليد بسيار مفيد است.
درمان ديگر: اسفند را بكوبيد با آب نمك خمير نموده به موضع درد ببنديد.
درمان ديگر: اكليل را تا 40 روز، روزى 5 گرم بجوشانيد صاف نموده با نبات ميل كنيد.
درمان ديگر: زنجبيل، دارچين، سولفات دوسود، از هر كدام، 20 گرم نرم بساييد و با گلاب خمير نموده و به موضع درد بماليد.
درمان ديگر: گلسرخ، سورنجان، از هر كدام، 20 گرم، صبر زرد و سياه، از هر كدام، 30 گرم نرم بساييد و با عسل خمير نموده دانه‏هاى به مقدار نخود بسازيد و روزى 3 نخود از آن را ميل كنيد.
درمان ديگر: پوست سيب درختى را دم كنيد روزى سه استكان ميل كنيد.
درمان ديگر: روغن دارچين را با زنجبيل مخلوط نموده به موضع درد بماليد.
درمان ديگر: صبر زرد را با نفت سياه مخلوط نموده به موضع درد بماليد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 88
تذكر: خوردن عسل، شير، ارده شيره، مربا بالنگ، مغز گردو، روغن زيتون، زنجبيل پرورده، مرباى شقاقل، ترب سياه، آب ترب سياه، ترخان كوهى، تره كوهى، برگ چغندر، گشنيز، انجير، موز، پرتقال، نارنگى، هويج، سيب درختى ترش و آب انار بسيار مؤثر است.
خوردن غذاهايى مانند: ماش پلو، آش ماش، شويد پلو، سوپ جعفرى هويج، خورشت كرفس، آش گلسرخ، آش آبغوره، آش شلغم، برنج با گشنيز، برنج با زرشك، آش عدس، برنج با سبزى صحرايى مفيد است.
درد ساق پا
علت آن: وقتى كه رسوبات كلسترول شريان‏هاى پا را تنگتر كند ممكن است موجب گرفتگى عضلات و ضعف ساق پا شود و دردهاى شديدى در عضلات ساق پا ايجاد كند.
درمان: انجير تازه را كوبيده و با آرد جو خمير نموده، گرم كنيد و تا گرم است روى عضلات بگذاريد.
تذكر: از خوردن زرده تخم‏مرغ، مغز گردو، كره، پنير شور و چرب، چربى‏جات، گوشت قرمز، پرهيز كنيد.
رماتيسم‏
علت آن: 1- در اثر كم بنيگى، ضعف مزاج، ناتوانى و گاهى در اثر زياد بودن سن.
2- در بعضى‏ها در اثر زندگى كردن در اماكن مرطوب و هواهاى بارندگى، رطوبتى، مه، ابردار مانند كنار درياها و رودخانه‏ها.
3- در اثر تنبلى كليه، كندى و سستى كبد كه سمومات را نتواند دفع نمايد.
4- در اثر خوردن تخم مرغ، گوشت، مواد حيوانى و چربى‏ها مخصوصاً دنبه زياد خوردن.
5- در اثر افراط و زياده روى در خوردن دل، قلو و جگر.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 89
تذكر: خوراكى‏هاى قابل پرهيز: نارگيل، زعفران، ادويه جات، زيره، دارچين، خردل، مارچوبه، فلفل، چاى، قهوه، چربى‏جات مرغ، خروس، كبوتر، مرغابى، گوشت قرمز، گوشت پرندگان، غاز، قرقاول، دل، قلوه، سيرابى، تخم مرغ، دنبلان، سوسيس، كالباس، پنير، آبگوشت چرب، سرخ‏كردنى‏ها، دنبه، انواع كنسرو، سس غليظ، نوشابه‏هاى الكلى، قارچ، بادام درختى، بادام زمينى، گردو، لوبيا، لوبيا سبز، اسفناج، ماءالشعير، شراب، كشك، شكلات، ترشك، سركه، ترشى‏جات، لپه، نخود، عدس، ارزن، جو، ذرت، فندق.
خوراكى‏هاى سودمند: آش آبغوره، برنج با زرشك، برنج با سبزى، تره كوهى، ترخان كوهى، خرما، انگور فرنگى، انگور زرد و رسيده به مقدار زياد در فاصله هر دو غذاى روزانه، تمشك، خربزه، موز، پرتقال با خرما، گيلاس، آلبالو، گرمك، طالبى، ترب سياه، سيب درختى قرمز، پرتقال با خربزه، آب ليمو، آب خربزه مخلوط با آب انار، شلغم، آلو، توت فرنگى، هلو، زردآلو، گلابى، برگ چغندر، آب هويج صبح ناشتا، گوجه فرنگى، گل كلم، تره فرنگى، پياز، سبزى‏جات، ماهى، مرباى به، مرباى بالنگ، زردك، چغندر. ضمناً استفاده از رنگ، نور زرد و پوشيدن لباس‏هاى زرد رنگ بسيار مؤثر است.
روماتيسم مزمن و كهنه‏
درمان: سير را بكوبيد تفل آن را به موضع درد بماليد.
درمان ديگر: مرغ سياه پير را بكشيد و در شكم آن زيره سياه و سبز بريزيد و بپزيد، روغن و چربى آن را گرفته و به موضع درد چندين بار بماليد و نيز گوشت آن را بخوريد.
تذكر: از خوردن كشك و سركه و ترشيجات خوددارى نماييد.
خوردن مرباى به، شقاقل، بالنگ و عسل مصفى بسيار مفيد است.
عرق‏النساء
درمان: رگ عرق‏النساء را بزنيد تا مقدارى خون‏مرده از آن خارج شود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 90
درمان ديگر: بابونه و شويد را دم نموده روزى سه استكان در سه نوبت ميل نماييد و در تمام غذاهاى روزانه شبت و بابونه مصرف نماييد.
درمان ديگر: استوخودوس، مريم نخودى، گل بابونه، گل بومادران، آبشن شيرازى، بسفايج، بادرنجبويه، از هر كدام، به مقدار مساوى بجوشانيد تا تقريبا 600 گرم آب آن باقى بماند پس از كمى سرد شدن آن را بفشاريد و صاف نماييد، تفل آن را به موضع درد ببنديد و آب آن را با نبات در سه مرتبه صبح و ظهر و عصر ميل نماييد. اين عمل را تا 7 روز تكرار كنيد.
درمان ديگر: سياه‏دانه را بجوشانيد روزى 20 گرم آب آن را تا 40 روز به موضع درد بماليد.
درد و ضعف عمومى بدن‏
علامت آن: گاهى انسان در حال سلامتى و تندرستى احساس ناراحتى نموده و به هر عضوى از اعضاى خود دست مى‏زند درد حس مى‏كند مانند كسى كه در اثر ورزش بدنش كوفته شده باشد يا كسى كه در اثر عرق داشتن بدن خود را باد داده باشد.
درمان: خوردن آب هويج روزى دو ليوان بسيار مفيد است.
درمان ديگر: هسته تمرهندى را نرم بساييد با روغن زيتون مخلوط نموده در آفتاب يا حمام گرم به بدن بماليد و كاملًا ماساژ دهيد.
درمان ديگر: شربت بهارنارنج را با عرق بيدمشك مخلوط نموده تا 40 روز، روزى 2 مرتبه و در هر مرتبه يك ليوان ميل نماييد.
درمان ديگر: نوشيدن عرق نسترن با گلاب نيز بسيار مفيد است.
درمان ديگر: 20 گرم روغن بادام تلخ را با سه نخود گنه‏گنه مخلوط نموده به بدن بماليد.
درمان ديگر: برگ درخت كاج را بكوبيد آب آن را گرفته به بدن بماليد.
درمان ديگر: حدود 500 گرم آرد گندم را در گلاب خمير نموده مقدار 6 نخود زعفران ساييده با خمير مخلوط نماييد و به قدر كافى عسل در آن ممزوج كرده با روغن زيتون برشته نماييد سپس روزى 45 گرم از آن را ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 91
تذكر: خوردن سيب درختى، گلابى، انگور زرد و رسيده، انجير، موز، انار، توت فرنگى، بادام، آب هويج، آب زردك، بلوط، گندم بو داده، جوانه گندم، سمنو، لوبيا، عدس، جو، اسفناج، برگ چغندر، پياز، خرمالو، نارنگى، ليموشيرين، خربزه، شفتالو، به، نارگيل، شويد، جعفرى، كنگر، كرفس، ريواس، انواع كلم، شلغم، ماش، لوبيا قرمز، آب دم كرده بولاغ اوتى، آب دم كرده ورون، جوشانده تخم بالنگو با نبات، كته برنج با پنير و پرتقال و نيز كباب چنجه بسيار مفيد است.
انگشت لاى درب يا زير سنگ ماندن‏
درمان: بايد 24 ساعت اول را چندين مرتبه انگشت را در يك استكان آبجوش بگذاريد تا آب سرد شود مجدداً آب را عوض نموده انگشت را در آب داغ فروبريد و گاه‏گاهى آن عضو را مالش و ماساژ دهيد. در روز بعد مقدارى خمير آنتى فلوژستين بر روى آن عضو ببنديد و اين عمل را تا سه روز تكرار نماييد.
درمان ديگر: موضع درد را با الكل 90 درجه مالش دهيد و بعد سيب‏زمينى پخته داغ را نرم نموده بر روى عضو ببنديد. اين عمل را تا سه مرتبه تكرار نماييد. پس از بهبودى چندين بار با روغن سبز يا روغن خاكسترى عضو را چرب نماييد.
رگ‏به‏رگ شدن عضو
درمان: بايد قدرى روغن وازلين را آرام آرام به موضع مالش دهيد تا رگ به جاى خود قرار گيرد و فورى مقدارى مورد سبز ساييده شده را با زرده تخم‏مرغ خمير نموده بر روى پارچه آب نديده پهن نموده و عضو مصدوم را با آن ببنديد. روز هشتم آن را باز نموده روناس را نرم بساييد با زرده تخم‏مرغ مخلوط نموده بر روى پارچه بماليد و عضو را با آن محكم ببنديد. همه روزه 5 گرم روغن سبز را لابلاى پارچه كه بر روى عضو بسته شده قطره‏قطره بريزيد تا موضع را نرم نگه دارد. روز نهم پارچه قبلى را باز و سپس مقدارى رب سوس را نرم بساييد با زرده تخم‏مرغ خمير نموده بر روى‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 92
پارچه بماليد و عضو را با آن ببنديد. سه روزِ بعد آن را باز نموده مقدارى روغن سبز به موضع درد بماليد و يك دستمال بر روى آن ببنديد كه گرم بماند.
در رفتن عضو
درمان: ابتدا عضو را به جاى خود برگردانده، بر روى 2 تخته‏باريك مقدارى خرماى سياه له شده را بر روى دنبه گوسفند پهن نموده آن را بر موضع محكم ببنديد و تخته‏ها را در دو طرف عضو بگذاريد و با پارچه آن را ببنديد. روز سوم تخته‏ها را باز نموده و خرماها را دور انداخته سپس به مقدار 4 نخود موميايى در روغن حيوانى حل نموده به عضو بماليد و مجدداً با دنبه و خرما آن را بر موضع محكم ببنديد. روز هفتم آتل را باز نموده با روغن كنجد تا سه روز مالش دهيد و 3 روز ديگر با روغن زيتون يا روغن نارگيل مالش و ماساژ دهيد تا كاملًا نرم و قوى شود.
ضرب خوردگى‏
درمان: مقدارى بلادن را در روغن زيتون حل نموده تا 3 روز به عضو بماليد.
اگر ضرب‏ديدگى شديد يا ضرب بر روى دنده‏ها و ستون فقرات باشد؛
درمان ديگر: قدرى زفت را آب نموده بر روى پارچه كرباسى كه آب نديده پهن نموده روى عضو ببنديد، آنقدر بسته بماند تا خودش جدا شود.
ميخچه‏
علت آن: عقربك، ميخچه، دمل، گوشه كردن انگشتان، همه در اثر كندى كليه و كبد و يا سنگينى معده و يا در اثر كثافات خون يا گرد و خاك مى‏باشد.
درمان: اول معده را پاك كنيد، بعد كبد و كليه را تقويت نماييد.
درمان ديگر: چوب كبريت يا ميل سورمه‏دان را در داخل جوهر نمك فرو ببريد و به قدر چند قطره از آب اسيد را بر روى آن بچكانيد ولى به گوشت بدن اصابت نكند تا زخم شود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 93
گوشه ناخن‏
درمان: حنا به پشت انگشتان ببنديد.
درمان ديگر: روغن پنيسيلين را روزى سه مرتبه به پشت انگشتان بماليد.
درمان ديگر: صبح‏ها بعد از بيدار شدن از خواب و قبل از شستشوى دست و دهان، آب دهان خود را به ريشه پشت انگشتان بماليد.
ويتلا (ورم چركى ناخن، درد ناخن)
علت آن: ورم چركين است كه در اثر كندى كار كليه و كبد به وجود مى‏آيد. در اثر كثافات خون است يا از كثافات، گرد، خاك و غبار يا از سنگينى معده يا كثيفى خون كه ورم چركينى در انتهاى يكى از انگشتان دست يا پا ايجاد مى‏شود.
درمان: 3 يا 4 عدد قورباغه زنده را گرفته و نگهداريد، يكى از آنها را شكمش را پاره كنيد، با وسايل داخل شكمش روى محل عقربك بگذاريد و آنقدر نگهداريد تا سرد شود. بعد آن را دور انداخته و دومى را شكم بدريد و به همان طريق روى آن قرار دهيد و به همين ترتيب تكرار شود تا يك نوك سفيد كوچك‏تر از نخود بيرون آمده، با مشاهده آن به وسيله پنس يا وسيله‏اى ديگر آن را بيرون بكشيد. يك نخ مويى به ته آن چسبيده است كه بايد به هر طريق ممكن و با هر وسيله‏اى كه مى‏توانيد آن را از داخل پوست بيرون بكشيد.
ترك پاشنه پا
علت آن: ترك‏هايى به صورت طولى در قسمت خارجى پاشنه پا ايجاد مى‏شوند. در صورتى كه اين ترك‏ها عميق باشند، سوزش و درد همراه خواهد بود. معمولًا اين بيمارى در اثر پوشيدن كفش‏هاى نامناسب، راه رفتن روى موكت و ... ايجاد مى‏شوند.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 94
درمان: بايد از جوراب نخى و كفش مناسب استفاده كرد. همچنين حتى‏الامكان از موكت در منزل استفاده نشود.
عرق و عفونت پا
درمان: روزى سه مرتبه پاها را با آب سرد بشوييد.
درمان ديگر: پاها را بر روى بخار آهك هنگامى كه آب بر روى آهك مى‏ريزند بگيريد.
درمان ديگر: جفت، پوست انار شيرين، هر دو را نرم بساييد و با روغن حيوانى خمير نموده بر لاى انگشتان ببنديد.
عقرب‏زدگى‏
درمان: پارچه‏اى را در آب نمك يا سركه يا الكل طبى يا ادكلن آغشته نموده تا پارچه خيس شود و بر محل گزش بياندازيد. اين عمل را سه بار تكرار نماييد، درد آن ساكت مى‏شود.
درمان ديگر: به شخص عقرب زده يك كيلو شير گاو بخورانيد. اگر درد شدت داشت مقدارى شير در ظرف ريخته و موضع را در شير فرو بريد هنگامى كه شير زرد شود يعنى زهر را به خود جذب نموده است سپس شير را دور بريزيد.
درمان ديگر: پنبه را به آمونياك آغشته نموده بر روى موضع بگذاريد.
درمان ديگر: جرم دخانيات يا سيگار يا چپق را بر روى دهانه گزش بگذاريد.
درمان ديگر: غوره تازه را بكوبيد و با تفل و هسته آن به موضع درد بگذاريد.
درمان ديگر: عقربِ گزنده را كشته، كوبيده، خمير بدن آن را به روى موضع بگذاريد درد آن ساكت مى‏شود.
زنبورزدگى‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 95
درمان: فورى محل نيش را محكم بفشاريد تا مقدارى خون از همان مكان خارج شود و زهر در بدن پخش نشود سپس كمى سركه را بر روى خاك بريزيد تا بجوشد بعد خمير سركه و خاك را بر روى موضع بماليد، درد ساكت مى‏شود.
درمان ديگر: براى برطرف كردن اثر زنبور زدگى استفاده از آب ليمو، عرق بادرنجبويه، پنير با پونه زياد، برگ خورده شده سوسنبر با سكنجبين، بسيار مفيد هستند.
درمان ديگر: جرم سيگار يا چپق را بر روى موضع بماليد.
مارگزيدگى‏
درمان: بالاى محل گزش را با پارچه يا ريسمانى محكم ببنديد تا زهر در بدن پخش نشود سپس محل گزش را با تيزى چاك بدهيد تا خون جارى شود و زهر وارد شده در بدن با خون خارج شود.
تذكر: محل گزش را در شير فرو ببريد تا زهرها را شير جذب نمايد و سپس به مارگزيده شير بخورانيد.
عقرب گزيدگى‏
درمان: براى برطرف كردن اثر سم عقرب در بدن نوشيدن آب ليمو، آب نارنج، آب سيب درختى، آب ترب سياه، تربچه، عرق بادرنجبويه، 2 عدد فندق تلخ، مفيد هستند.
پشه مالاريا
علائم آن: به طور ناگهان فرد احساس سرما مى‏كند و بعد از مدتى خميازه‏هاى پياپى مى‏كشد و به مرور ماهيچه‏هاى پا درد مى‏گيرد و پس از 18 ساعت از گزش فرد دچار تب مى‏شود و رنگ صورت زرد و تخم چشم كبود و شادابى تبديل به ضعف و بى‏حسى مى‏گردد و روزبه‏روز لاغر مى‏شود.
درمان: خارخاسك 20 گرم، پوست درخت بيد و شاه‏تره، از هر كدام، 10 گرم را بجوشانيد صبح ناشتا سه استكان و قبل از ناهار دو استكان و قبل از شام دو استكان بنوشيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 96
درمان ديگر: پوست بيد، پوست گنه‏گنه، ريشه كاسنى، خارخاسك، از هر كدام، 5 گرم، بجوشانيد صاف نموده صبح و ظهر و عصر و شب مقدارى بنوشيد.
درمان ديگر: تا 12 روز كاسنى تازه را بكوبيد صبح ناشتا آب آن را حدود 250 گرم بنوشيد.
تذكر: از خوردن گوشت دورى كنيد. اما آب ليمو، آبغوره را با غذا ميل نماييد.
شپش تيفوس و حصبه‏
درمان: عرق بيد، عرق كاسنى، عرق شاه‏تره و عرق تمشك را هر نيم ساعت يك استكان به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: عرق كاسنى، عرق نيلوفر و لعاب اسپرزه به عنوان كمك درمان مفيد و مؤثر است.
درمان ديگر: صبح‏ها يك ليوان شير خالص گرم را بدون سرشير به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: آب ليموشيرين را روزى 6 مرتبه و در هر مرتبه يك ليوان به وى بخورانيد.
درمان ديگر: گشنيز تازه را با گوشت جوجه خروس بپزيد و صاف نموده آب آن را به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: اسفرزه را در پارچه‏اى ريخته و ته آن را با نخ ببنديد كه شبيه به نوك پستان شود و پارچه كه در داخل آن اسفرزه است را در استكان آب سرد بگذاريد و مرتب لب و دندان مريض را آغشته نماييد تا نرم و خنك شود.
درمان ديگر: صبح‏ها پس از دادن شير به فاصله دو ساعت بعد مقدار 50 گرم شيرخشت را در آب حل نموده و قاشق قاشق به وى بخورانيد.
درمان ديگر: روزى مقدارى آب هندوانه را با 50 گرم شيرخشت مخلوط نموده، 10 و 11 و 12 روز بعد از مبتلا شدن مريض به وى بخورانيد.
درمان ديگر: روزى 5 تا 10 دانه خيار تازه را از وسط نصف نموده تخم آن را بتراشيد و بفشاريد و آب آن را به مريض بخورانيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 97
درمان ديگر: خيار سبز و چنبر را با پوست و مغز بكوبيد و آن را بر سر مريض ببنديد.
درمان ديگر: كاهو را بكوبيد مانند حناء به كف پاهاى مريض ببنديد.
درمان ديگر: آبِ خوردن را در ظرف سفالى مانند كوزه بريزيد و آن را در گودالى گذارده و اطراف آن را خاك بريزد تا ظرف ديده نشود سپس همه روزه صبح‏ها ناشتا از آن آب به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: پوست هندوانه را تازه تازه رنده نماييد و بر سر و كف دست و پاى مريض ببنديد و شب را تا صبح به همان حال بخوابد.
درمان ديگر: ليمو شيرين تازه را در 24 ساعت ساعتى دو عدد به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: مغز فلوس 50 گرم، شيرخشت و ترنجبين، از هر كدام، 30 گرم، عناب 15 گرم، روغن بادام شيرين 20 گرم بجوشانيد صاف نموده و به مريض بخورانيد.
تذكر: محيط مريض را آرام و ساكت و بدون پشه و مگس نگه داريد و لباس و ملافه و لحاف و متكاى مريض را از پارچه سفيد و چلوار تهيه كنيد. اين عمل در سرعت بهبودى او بسيار مؤثر است.
در فكر غذا خوردن مريض نباشيد. سعى كنيد مايعاتى مانند عرق بيد و دوغى كه از ماست شيرين به دست آمده بدهيد تا معده مريض را دباغى و از عفونت جلوگيرى نمايد.
تب سه يك‏
علامت آن: تبى كه سه روز يكبار به سراغ شخص مى‏آيد.
درمان: پوست بيد، پوست گنه‏گنه، ريشه كاسنى، از هر كدام، 15 گرم بجوشانيد صاف نموده، صبح ناشتا همه روزه تا 21 روز ميل نماييد.
درمان ديگر: 100 گرم خارخاسك را در يك ليتر شير جوشانده صاف نماييد با يك ليتر آب كاسنى مخلوط نموده صبح و ظهر و عصر ميل نماييد.
تب كهنه و مزمن‏
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 98
درمان: عناب و سپستان، از هر كدام، 30 دانه، بهدانه 20 گرم، را در آب هندوانه بخيسانيد و پس از 24 ساعت آن را صاف نموده مقدار 50 گرم شيرخشت در آب صاف شده حل نموده نصف آن را صبح ناشتا و نصف ديگر را شب وقت خواب ميل نماييد.
درمان ديگر: ريشه درخت عرعر را تا 40 روز، روزى 15 گرم بجوشانيد صاف نموده بنوشيد.
تب عضوى‏
علت آن: در اثر شدت كار و زياد حرف زدن و يا عصبانيت و كارهاى فشاردار گاهى جزء جزء اعضاء جداگانه تب مى‏نمايد.
درمان: يك فنجان قهوه بعد از خواب براى تب عضوى مؤثر است.
درمان ديگر: عضو را با روغن سبز يا روغن ويكس ماساژ دهيد.
درمان ديگر: هويچ را پخته، ميل نماييد هم معده را به راه مى‏اندازد و هم براى مزاج تقويت است.
تذكر: خوردن شير، آش اماج، چاى كم‏رنگ، فرنى، شيربرنج گرم و نيز آب انار شيرين بسيار مفيد است.
مخملك‏
علائم آن: نوعى مخملك در بين اطفال شايع است كه همراه با تب خفيف مى‏باشد. در روز دوم در زير پوست بدن دانه‏هاى ريز شبيه به سنجاق يا دانه خشخاش مشاهده مى‏شود. مريض را ناراحت ساخته به كلى اشتهاى غذايى را كم مى‏نمايد. در روزهاى سوم و چهارم كاملًا از پوست بيرون ريخته و چرك مى‏نمايد ولى در اين حال نبايد به دانه‏هاى چركى دست زد.
درمان: عناب، تخم گشنيز، گل بنفشه، گل پنيرك، گل زوفا، نيلوفر و گل گاوزبان را مساوى مخلوط و هر صبح، ظهر و شب يك قاشق غذا خورى از آن را 10 تا 15 دقيقه دم كنيد بعد آب آن را صاف و يك قاشق غذا خورى ترنجبين را آن آب حل نموده قبل از غذا بنوشيد.
اگر طفل شيرخوار است؛
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 99
درمان: مادر بايد غذاهاى بودار، سرخ شده و داغ ميل ننمايد بلكه غذاهايى مانند آش عدس، آش جو و گشنيز، فرنى، شيربرنج و سوپ ميل نمايد.
درمان ديگر: بر روى طفل پارچه قرمز رنگى در عوض ملافه سفيد بياندازيد زيرا بسيار مؤثر است. آب ليموشيرين روزى 6 مرتبه به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: عناب، تخم گشنيز، گل بنفشه، به مقدار مساوى بجوشانيد و به مرور به مريض بخورانيد.
درمان ديگر: گشنيز تازه را بكوبيد آب آن را با آب هندوانه مخلوط نموده شيرخشت در آن مخلوط نماييد در سه روز اول روزى سه مرتبه صبح و ظهر و عصر به مريض بخورانيد.
سرخك‏
درمان: آب هندوانه، آب ليموشيرين 48 ساعت يك بار يك استكان ميل كنيد.
تذكر: غذاهاى رقيق و زودهضم و سوپ البته فقط با سبزى گشنيز بخوريد و اگر مريض شيرخوار بود همان شير مادر كفايت مى‏كند.
خوردن آب پرتقال، مغز، كاهو، ماءالشعير، گشنيز، عناب، شيرخشت، آب دم‏كرده گل‏گاوزبان مفيد هستند.
براى جلوگيرى از عطش و به جاى نوشيدن آب، عرق بيد و كاسنى، از هر كدام يا از هر دو بخوريد و در شب‏ها موقع خواب دو سه قاشق مرباخورى از شيرخشت حل شده بخوريد.
اگر ميل به غذا داشت فقط شير گاو را بجوشانيد چربى آن را گرفته پس از سرد شدن بخوريد.
رشگك‏
علامت آن: نوعى از امراض زير پوستى است كه در بچه‏ها نمايان مى‏شود و خارش زياد دارد و گاهى در اثر خارش زياد زخم مى‏شود و دانه‏هاى آن به قدرى ريز است كه به چشم ديده نمى‏شود.
درمان: ماست را با جوش شيرين مخلوط نموده به موضع درد بماليد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 100
درمان ديگر: گل طباشير، گل ارمنى، گل سرشور، گل برز را با شير گاو مخلوط نموده به موضع بماليد.
درمان ديگر: تخم خيار، تخم كاسنى، تخم كاهو، تخم گشنيز، از هر كدام، 20 گرم بجوشانيد صاف نموده و بنوشيد.
تذكر: از خوردن تخم‏مرغ، بادمجان، گوجه فرنگى، نمك، سركه، دنبه و چربى خوددارى نماييد. ولى آب آلو، آب برگه هلو بسيار مفيد است.
سوختگى ضعيف‏
اگر سوختگى آتش يا آبجوش ضعيف بود و تاول نزد؛
درمان: قدرى نفت به موضع بماليد بعد با روغن زيتون آن را چرب نماييد.
درمان ديگر: جفت را بساييد و روى موضع بپاشيد.
درمان ديگر: سفيداب قلع را با روغن كنجد محلول نموده بر روى موضع بماليد.
سوختگى شديد
درمان: روغن زيتون، روغن كنجد، روغن خشخاش، سفيداب روى، سفيداب قلع، از هر كدام، 15 گرم، مخلوط نموده، روزى سه مرتبه بر روى سوختگى بماليد.
درمان ديگر: هر 24 ساعت يك بار دود پشكل ماچه الاغ در بهبودى زخم بسيار مؤثر است.
باد سرخ‏
علت آن: نوعاً به وسيله گاو يا آشاميدن شير گاو كه مبتلا باشد و نجوشانده ميل شود در انسان سرايت مى‏نمايد و جز امراض مسرى محسوب است. ابتدا انسان احساس مى‏كند كه در يك نقطه بدن خارش ايجاد مى‏گردد. 24 ساعت كه گذشت نقطه اوليه بزرگ شده قرمزى زير جلد را فراگرفته مانند بادكنك باد مى‏شود.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 101
درمان: مقدارى كشمش كولى را بسيار بكوبد تا اصلًا زبرى در آن مشاهده نشود و در هنگام كوبيدن كم‏كم به آن روغن سياه بمالد.
درمان ديگر: گل ارمنى را در آبغوره خمير نموده بر روى بادها بماليد و نيز پارچه قرمز بر روى صورت و موضع بياندازيد.
درمان ديگر: برگ درخت بيد را بكوبيد و آن را بر روى موضع بگذاريد و ببنديد.
درمان ديگر: 250 گرم عناب را بجوشانيد صاف نموده آب آن را بخوريد و تفل را بر روى موضع بگذاريد.
درمان ديگر: سرگين گاو را با ماست خمير نموده بر موضع ببنديد.
درمان ديگر: كاسنى و خرفه تازه را بكوبيد به موضع درد ببنديد.
درمان ديگر: گشنيز تازه را بكوبيد و موضع را در آب گشنيز به مدت نيم ساعت بگذاريد و سپس تفل آن را به موضع درد ببنديد.
تذكر: اگرچه ميل به غذا نداريد ولى بايد شير بز يا شير گاو را به شرط جوشاندن ميل نماييد. نوع غذاها بايد سبك مانند سوپ، آش گشنيز و عدس باشد. بايد از غذاهاى بودار، سرخ كرده، ادويه‏دار و چرب پرهيز كند.
از خوردن عرق كاسنى، قدومه، خاكشير و كاهو غفلت نورزيد.
سياه زخم‏
علامت آن: مرضى مسرى است كه نقطه اوليه كه شروع به خارش مى‏نمايد يك نقطه سياه به قدر ته سنجاق است كه دور آن را قرمزى احاطه نموده و اگر اين نقطه سياه را بتوان بيرون آورد مانند يك نخ باريك ريشه‏دار خواهد بود كه هر لحظه بر فشار درد و بزرگى دانه سياه زخم و شدت تب مى‏افزايد. در اين حال بايد فورى به پزشك مراجعه نمود تا آن را بيرون آورد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 102
درمان: حلوا، ماست، خمير آرد جو، كوبيده كاسنى، نشاسته يا گل خطمى را بر روى آن بگذاريد تا خوب اطراف دانه پخته شده و نرم شود بعد با نوك پنس يا با فشار سعى كنيد دانه سياه را بيرون بياوريد.
تذكر: غذاى فقط بايد شير باشد هرچند استفراغ نماييد. اطراف دانه را با اكتيول چرب نماييد و با پارچه سفيد و تميزى روى سياه زخم را مستور نماييد تا مگس بر روى آن ننشيند.
كفگيرك‏
علت آن: در اثر كثافات خون، خوردن گوشت زياد، تخم‏مرغ فراوان، خوردن خرما، كشمش، حلويات و امثال آنها ايجاد مى‏شود. علائم آن؛ مركز تجمع اين ميكروب در پشت انسان بين دو كتف كه مركز خون‏هاى كثيف است مى‏باشد. تب، بى‏خوابى، تغيير رنگ صورت و سرخ شدن گونه‏ها را به همراه دارد.
درمان: برگ هلو، برگ عناب، برگ كاسنى، خرفه و گشنيز تازه به مقدار مساوى بكوبيد و به محل كفگيرك بگذاريد.
درمان ديگر: گل خطمى را بجوشانيد صاف نموده با آب اسيد بوريك و سه نخود كافور مخلوط نموده زخم را شستشو نماييد و سپس تفل خطمى را بر روى زخم ببنديد.
تذكر: بايد حجامت كنيد و از اين خوراكى‏ها بيشتر استفاده نماييد: آبدوغ گلسرخ يا آش آبغوره، قدومه، خاكشير، كاهو، گشنيز، خيار، هندوانه، ازگيل، كاسنى، آلبالو، گيلاش، آب عناب، آب زرشك، آش تمرهندى، آلبالو، گيلاس، شكر قرمز بسيار مفيد است.
سالك‏
علت آن: سالك معمولًا از آب‏هاى آشاميدنى كهنه و مانده توليد مى‏شود. زخم سالك معمولًا روى پوست صورت در روى گونه‏ها (لپ) فرا مى‏گيرد اوايل آن جوش كوچك قرمز رنگى است و به مرور زياد شده و به قدر گردى كف دست هم مى‏رسد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 103
درمان: آهك تصفيه شده خشك را بسيار نرم بساييد بعد با روغن زيتون مخلوط نموده هر صبح، ظهر و شب روى آن بگذاريد و تا بهبودى كامل تكرار كنيد.
زرد زخم‏
علائم و علت آن: نوعاً اطفال مبتلا مى‏شوند مخصوصاً در صورت، چانه، گوشه لب، دهان و گاهى هم در سر و دست طفل مكان مى‏گيرد و عامل مؤثر اين زخم كندى و ناراحتى كبد و خوردن غذاهاى غيربهداشتى و كثيفى خون و لباس طفل مى‏باشد. بايد مراقب بود كه اگر بچه روى زخم را مى‏خاراند دستش را به عضو ديگر بدن نزند كه فورى جاى آن زخم مى‏شود.
درمان: جفت، پوست انار شيرين، بلوط، مازو، از هر كدام به مقدار مساوى نرم بساييد با وازلين يا كره گاو يا مغز قلم گاو مخلوط نموده تا سه روز، روزى سه مرتبه روى زخم بماليد.
درمان ديگر: با آب اكسيژن، روى زخم را شستشو نماييد.
درمان ديگر: روغن اكسيدژن دو مركور 100/ 2 را بر روى زخم بماليد، دو الى سه روزه بهبودى حاصل مى‏شود.
تذكر: در مدت معالجه تا آخرين روز بهبودى طفل، بايد آب سرد و آب گرم به هيچ عنوان به زخم نزنيد و در مدت چند روز كه مبتلا به زرد زخم مى‏باشد بايد سعى كنيد خون طفل صاف شود و همه روزه قدرى عناب بجوشانيد و آب آن را به طفل بخورانيد.
از خوردن غذاهاى بودار و سرخ شدنى دورى نماييد.
كهير
درمان: 75 گرم خاكشير را در مقدار كافى سكنجبين بريزيد و چند روز، روزى 3 مرتبه بنوشيد.
درمان ديگر: 100 گرم شيره انگور را در آب مخلوط نموده در سه مرتبه به فاصله 3 ساعت يكبار ميل كنيد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 104
تذكر: از خوردن گوشت، تخم‏مرغ، نمك، خرما، حلواها، ارده و چربى، دنبه، ماهى، غذاهاى شور و شيرين و مقوى، شكلات، پنير، توت فرنگى. بايد از ترزيق پنى سيلين، عصبانيت، ترس، فكر زياد و كار زياد خوددارى كنيد.
خوردن آب انگور، لعاب اسپرزه، خيار، كاهو، ماست بى‏چربى، تربچه صبح ناشتا، خاكشير با سكنجبين، عرق شاهتره، ترنجبين صبح ناشتا، كاهو، گشنيز، چغندر، برگ چغندر، آبلميو، قدومه، خاكشير جوشانده، شاه‏تره، خرفه، خيار، هندوانه بسيار مفيد است.
گند تاول‏
علائم آن: دانه‏هايى است كه در بدن پيدا مى‏شود و بسيار خارش دارد و بعد از خارش زياد دانه تركيده و آب زلال از آن خارج مى‏گردد. اگر از آن آب به هر كجا بريزد فورى از دانه‏ها شروع به رشد نموده، زير پوست بدن بالا مى‏آيد.
درمان: بايد روزى سه بار به وسيله پنبه مقدارى از پودر اسيد بوريك را بر روى موضع بزنيد و موقع شستشو اسيد بوريك را به نسبت 10 درصد با آب جوشيده يا آب مقطر مخلوط نموده با آن روى دانه‏ها را شستشو دهيد.
درمان ديگر: كمى پنبه به نوك چوب كبريت ببنديد و داخل مخلول آب اكسيژن فروبريد و سپس آن را به روى دانه‏ها بزنيد.
درمان ديگر: پودر اسيد بوريك را با پنبه بر روى دانه‏ها بزنيد.
درمان ديگر: سفيداب قلع را بساييد با برنج مخلوط نموده بر روى دانه‏ها بپاشيد.
تذكر: خوردن شير بى‏چربى، فرنى، آش جو، ماءالشعير، چلو عدس، كاهو، برگ چغندر، گشنيز بسيار مفيد هستند.
پلاگر
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 105
علت آن: بيمارى است كه در اثر فقر يا كمى اسيد نيكوتى نيك يا نياسين در بدن انسان عارض مى‏شود. علائم آن؛ ضعف، تشنج، اختلال، گوارش و ايجاد لكه‏هاى قرمزى روى پوست بدن.
گال‏
علامت آن: از امراض مسرى است كه لاى انگشتان پيدا مى‏شود و خارش آن ناراحت‏كننده است. و فرد مريض بايد لباس‏هاى خود را جداگانه با آبجوش بشويد.
درمان: صبر زرد 5 گرم، گنه‏گنه 1 نخود، روغن بادام تلخ 20 گرم را مخلوط نموده به روى موضع بماليد.
درمان ديگر: اسيد بوريك، صبر زرد، گنه‏گنه، سگبينج، انقوزه، روغن بادام تلخ، از هر كدام، به مقدار مساوى مخلوط نموده با كره كاكائو خمير نماييد روزى 4 مرتبه (صبح، ظهر، عصر و شب) به زخم‏ها بماليد.
تذكر: از خوردن اين خوراكى‏ها پرهيز نمايند: نمك، فلفل، زنجبيل، خرما، خربزه، انگور، انجير، كشمش، بادمجان، ماهى، شيرينى‏جات قنادى، غذاهاى مانده، انواع سوسيس و كالباس، انواع ساندويچ و پيتزا، انواع كنسرو.
خوراكى‏هاى مفيد: آب ليمو، آبغوره، آش ماست، آش تمر، اسنفاج و كدو، كاهو، زرشك، آلو، سماق، شير بى‏چربى، فرنى.
دمل يا كورك‏
علت آن: در اثر غلظت كثافات خون در بدن هر كجا كه مساعد باشد دانه كوچكى كه ابتدا خارش زياد دارد نمايان مى‏شود پس از يكى دو روز دانه، قرمز، سخت و گرم مى‏شود و پس از چند روز ديگر اطراف دانه ورم نموده و چرك زير پوست جمع مى‏شود و تب خفيفى عارض مى‏گردد. ابتدا بايد آش آبغوره ميل نمود تا اخلاط داخلى را صاف و خنك نمايد و از فشار درد بكاهد.
درمان: كشمش كابلى را بكوبيد بر دهانه دمل بگذاريد سر باز مى‏نمايد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 106
درمان ديگر: سرگين گاو تازه را داغ‏داغ بر روى دمل ببنديد چند ساعت بعد سر باز مى‏نمايد.
درمان ديگر: زالو را اطراف دمل بياندازيد تا خون‏هاى كثيف را بمكد.
درمان ديگر: كتيرا را نرم بساييد با نشاسته و شير گاو مخلوط نموده بر روى دمل بگذاريد.
درمان ديگر: كمپرس آب گرم يا اسيد بوريك بسيار مؤثر است.
تذكر: از انواع گوشت، انواع چربى، شيرينى‏هاى قنادى، انواع كنسرو، سوسيس و، پيزا، انواع فلفل، ادويه‏جات، غذاهاى بودار و سرخ‏كرده، و مانده پرهيز نماييد. كالباس‏
اگزما
علت آن: اگزما در اثر كندى كبد است در اثر خوردن مشروبات الكلى يا مصرف دخانيات يا خوردن گوشت، تخم مرغ، سيب زمينى سرخ كرده (چيپس)، ته ديگ، چربى‏جات، غذاهاى سرخ‏كرده. علائم آن؛ خارش‏هاى پياپى و پس از خارش احساس حرارت و گرمى در زير موضع خارش مى‏نمايد. گاهى مانند سركه‏اى كه شوره مى‏زند همين طور شوره پس مى‏دهد. نوعاً در پشت گردن، سرزانوها، زير آرنج، ساق پا، اطراف بيضه‏ها، پشت دست و لاى انگشتان قرار مى‏گيرد.
درمان: قبل از ريشه دوانيدن آن بايد با ماست و سدر، روزى سه مرتبه شستشو دهيد.
درمان ديگر: پوست هندوانه خشك را با عناب و تخم كاسنى و تخم خرفه، مقدار مساوى نرم بساييد با ماست مخلوط نموده به موضع بماليد.
درمان ديگر: روزى سه بار در حمام گل خطمى ساييده را با سدر و ماست مخلوط نموده، بر بدن بماليد و مدتى صبر كنيد بعد بشوييد.
درمان ديگر: تخم خيار سبز و چنبر، تخم خرفه، تخم كاسنى، تخم كاهو، تخم سدر، از هر كدام، مساوى نرم بساييد با ماست خمير نموده روزى 5 مرتبه (صبح، ظهر، عصر، اوايل و اواخر شب) بر روى موضع بماليد.
درمان ديگر: همه روزه، روزى يك استكان خاكشير ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 107
تذكر: از خوردن مسكرات و نوشابه‏هاى الكلى و نيز زياد خوردن خرما، كشمش، مغز گردو، تره، تخم‏مرغ، نان خامه‏اى، ارده شيره، حلوا و نيز فلفل، ميخك، زنجبيل، دارچين، نارگيل، كاچى، پسته خام به طور افراط خوددارى فرماييد.
مبتلايان از لباس‏هاى پشمى و نايلون و بلند خوددارى نموده و از لباس كتان و پنبه‏اى استفاده نمايند. از جويدن آدامس و خوردن آجيل و سبزيجات آهن‏دار و غذاهاى بودار و سرخ شده و نيز از نمك، سركه، پياز، تره خوددارى نمايند. همچنين از زدن صابون و تايد به بدن پرهيز نمايند.
خوردن آب ليمو، آب به، آب نارنج، آب نارنگى، آب پرتقال، آب هويج فرنگى، آب عناب، آب غوره، آب زرشك، ترنج، تمشك، تمرهندى، آب دم كرده تمر گجرات، كاهو، خرفه، گشنيز، سيب‏زمينى پخته شده، قرقروت، ماست، روغن ماهى، آش آبغوره با گشنيز يا برگ چغندر، مفيد هستند.
جرب (مرحله دوم اگزما)
درمان: باروت را با ماست گاو مخلوط نموده به موضع بماليد.
درمان ديگر: گل ريواس، شاه‏تره، جوش شيرين، گل خطمى، نرم بساييد و با ماست گاو مخلوط نموده بر روى جرب بماليد.
تذكر: خوراكى‏هاى قابل پرهيز: انواع چربى، دنبه، غذاهاى بودار و سرخ‏كرده، انواع كنسرو، تخم‏مرغ، بادمجان، كاچى، حلوا، شيرينى‏هاى قنادى، ارده، شيره، خرما، ذرت، پياز، تره، اسفناج، سركه، ترشيجات، چاى، نارگيل، دارچين، زنجبيل، آجيل، مغز گردو، كشمش، انواع فلفل، آدامس، عسل، نوشابه‏هاى الكلى، نوشابه‏هاى گازدار و نيز بايد از شستشو با تايد، صابون، شامپو و از پوشيدن لباس‏هاى پشمى و نايلونى به خصوص لباس‏هاى زيرين جداً خوددارى نمود. لباس‏هاى خود را در آبجوش بجوشانيد و نگذاريد ديگران از وسايل حمام شما استفاده نمايند.
سودا (مرحله سوم اگزما)
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 108
درمان: 10 گرم جوهر ليمو را در آبجوش حل نموده روزى سه بار بر روى موضع بماليد.
درمان ديگر: روغن قطران را روزى سه مرتبه به موضع بماليد.
درمان ديگر: قرقروت، جوش شيرين، گل هميشه بهار، از هر كدام به مقدار مساوى مخلوط نموده با شير گاو خمير نماييد و بر موضع بماليد.
درمان ديگر: 10 گرم جوهر ليمو را در 150 گرم آبجوش حل نماييد روزى چهار مرتبه پنبه را به آن آغشته نموده بر روى موضع بماليد.
درمان ديگر: رب نارنج را روزى شش مرتبه به فاصله مساوى روى موضع بماليد.
درمان ديگر: سدر، قرقروت، جوش شيرين را به مقدار مساوى در آبجوش مخلوط نموده روزى سه بار زخم را بشوييد.
درمان ديگر: 5 گرم كندش را نرم بساييد در 30 گرم آبليمو مخلوط نموده بر روى موضع بماليد.
تذكر: از جاهايى كه اشياء كثيف، گرد و غبار دارند دورى كرده و از خوراكى‏هايى كه در قسمت بيمارى اگزما شرح شد بيشتر استفاده نماييد.
سرطان‏
علت آن: مقاربت با زنان در ايام ناپاكى، خوردن گوشت حيوانى كه انسان با او جماع كرده باشد، خوردن بيضه گوسفند، خوردن ماهى‏هاى حرام مثل سگ ماهى و امثال آن و خوردن گوشت زياد. و غذاهاى ناباب، مصنوعى، كالباس‏هاى گوناگون، تخم‏مرغ‏هاى فاسد و مانده شده كه آب پز مى‏نمايد. گوشت‏هاى مانده كه چندين سال منجمد شده روغن‏هاى فاسد. علائم مشكوك به سرطان؛ خونريزى‏هاى غير عادى، ورم پستان يا ورم قسمتى از بدن، زخمى كه به سهولت التيام پيدا نمى‏كند، تغيير وضع ادرار، سرفه و گرفتگى سينه به طور دايمى، سوءهاضمه مزمن، تغيير پيدا كردن رنگ خال يا زگيل كه در بدن وجود دارد.
درمان: قرقات نرم ساييده شده، آب شمبليله، گشنيز، كاسنى تازه، و نيز سركه، عسل، از هر كدام، 20 گرم مخلوط نموده، صبح و ظهر و عصر ميل نماييد.
                        انواع بيمارى ودرمان آن، ص: 109
درمان ديگر: بلادن را نرم بساييد با سفيداب قلع و روغن زيتون مخلوط نموده بر روى غده سرطان بماليد.
درمان ديگر: خارشترى را نرم بساييد بر روى ماست بپاشيد و بخوريد.
درمان ديگر: 25 گرم خارشترى را با 5 گرم بلادن بجوشانيد و با شكر مخلوط نموده روزى سه استكان بخوريد.
درمان ديگر: در سرطانِ چشم، گريه بسيار مفيد است و سورمه بكشيد.
درمان ديگر: جزوماثل و بذرالبنج را بجوشانيد و صاف نموده مجدداً با شكر بجوشانيد، روزى دو قاشق چايخورى صبح و شام بخوريد.
درمان ديگر: خرچنگ تازه را به دست بياوريد و شكم آن را پاره نموده با تمام محتويات داخلى آن بر روى تورم سرطان بياندازيد بسيار مؤثر است.
درمان ديگر: برگ و ريشه و ساقه و دانه بلادن را بجوشايد و با شكر مخلوط نموده، روزى سه قاشق چايخورى ميل نماييد.
تذكر: از انواع بلادن، خارشترى، مهر گياه، برگ بلادن، بذرالبنج، تره، پياز، تره شاهى، زنيان، پياز كوهى، شويد، پرتقال، عسل، فندق، مغز گردو، رازيانه، زنيان، شير، ليمو، ليموترش، نارنگى، انگور، توت فرنگى، تمشك، گلابى، خربزه، لبنيات، ميوه‏هاى ترش زياد مصرف نماييد.
ماليخوليا
علائم آن: نوعى بيمارى است كه بيمار مرتب فكر و خيال بد مى‏كند. در صورت مبتلا شدن بايد از شركت در مجالس عزا، گريه، غم و غصه، مصرف دخانيات و از خوردن گوشت، غذاهاى چرب، شيرين و لذيذ و خوردن كلم پرهيز نمايد. «1»
__________________________________________________
 (1). نسخه عطار و شناخت بيماريها- مولف: عطار نژاد- محمد تقى- حاجى شريفى- عطار اصفهانى- احمد- ناشر: افتخارى- حافظ نوين.
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:7 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        انواع درمانهاى سنتى، ص: 1
                        درمان سنتى‏

                        زالو درمانى‏

زالو و خواص عجيب آن‏
زالو به عربى «عَلَق» و از نرم‏تنان آبزى است كه در شاليزارها و مرداب زندگى مى‏كند. جانورشناسان تاكنون 650 نوع زالو را شناسايى كرده‏اند كه برخى از انواع زالو بسيار سمى و خطرناك هستند و بعضى از انواع زالوها مفيد و آثار درمانى ارزنده‏اى دارند كه ما در اينجا به آنها اشاره مى‏كنيم.
خاصيت درمانى زالو در بزاق دهان اوست كه ماده ضد انعقاد خون به نام هيرودين است و موجب رقيق شدن خون و باز شدن گرفتگى رگ‏ها و در نتيجه افزايش خون‏رسانى به مغز و بدن مى‏شود.
به عقيده بعضى كارشناسان 100 نوع ماده ويژه با اثرات درمانى گوناگون توسط زالو در خون ترشح مى‏شود و مورد توجه پزشكان و جراحان قرار گرفته است و در اروپا و آمريكا در موارد گرفتگى رگ‏هاى قلب، گرافت‏هاى پوستى و زيبايى پوست و جراحى‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:4 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        رژيم غذايى و گرو خونى، ص: 1
                        گروه‏هاى خونى‏

چگونگى ايجاد گروه خونى‏
گروه خون مثل رنگ چشم يا مو، توارثى ژنيتيك از والدينتان محسوب مى‏شود. از دوژن پدر و مادر گروه خون شما تشكيل مى‏شود گروه خون مانند برخى ژن‏ها حالت غالب دارند. در تشكيل سلولى انسان گروه‏هاى خونى A و B بر گروه خون O برترى دارند. اگر در آغاز جنين ژن A را از مادر و ژن O را از پدر بگيرد داراى گروه خون A خواهد شد. اگر چه ممكن است در هنگام فعاليت‏هاى سلولى ( (AND ژن O پدر را به صورت نهان با خود داشته باشد. چون ژن‏هاى گروه خونى A و B به‏ك اندازه قوى هستند اگر شما از يكى از والدين خود ژن A و از ديگرى ژن B را به ارث برده‏ايد داراى گروه خونى BA خواهيد شد.
                        گروه خونى O

غذاهايى كه باعث افزايش وزن بدن مى‏شوند
گلوتن گندم: باعث مختل كردن كارآيى انسولين شده و روند سوخت و ساز بدن را كاهش مى‏دهد.
ذرت (انواع غلات): باعث اختلال در كارآيى انسولين مى‏شوند و روند سوخت و ساز بدن را كاهش مى‏دهند.
انواع بنشن (لوبيا قرمز و سفيد): به كاربرد كالرى آسيب مى‏رسانند.
انواع بلغور (عدس): از سوخت و ساز كامل مواد مغذى جلوگيرى مى‏كنند.
انواع كلم (كلم دلمه‏اى، كلم قندقى، گل كلم و غيره ...): به هورمون‏هاى غده تيروئيد آسيب مى‏رسانند


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 8:1 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        خوردن و اشاميدن از نگاه ائمه، ص: 1
بى نيازى از طبيبان‏
خصال صدوق‏
على (ع) به امام حسن (ع) فرمود: تو را به چهار خصل تعليم مى‏كنم كه اگر به جاى آورى، از طبابت طبيبان بى‏نياز مى‏شوى؟ «منشين بر طعامى، مگر وقتى كه گرسنه باشى؛ برنخيز از طعامى، مگر زمانى كه خواهش داشته باشى؛ در جويدن آن عجله نكن و اين كار را نرم و آهسته انجام بده و هرگاه خواستى كه به بستر خواب روى، بيت‏الخلاء برو.
طعام با چهار چيز كامل مى‏شود
خصال صدوق‏
رسول خدا (ص): چنانچه در طعام چهار چيز جمع شود، به تحقيق كامل و تمام است: 1) هنگامى كه از مال حلال باشد 2) دست‏هاى زيادى به سوى آن دراز شود 3) نام خدا در ابتداى آن برده شود 4) و حمد خدا در آخر آن گفته شود.
خوراك پس از نماز صبح‏
بحارالأنوار
امام جعفر صادق (ع): چون نماز صبح را به جاى آوردى، تكه‏اى نام خشك بخور كه دهانت را خوش‏طعم و حرارت بدن را خاموش و دندان‏ها و لثه‏ها را محكم و روزى را زياد و اخلاق را نيكو مى‏كند.
خوردن شام را ترك نكنيد
مكارم الأخلاق‏


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 7:59 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        طب ائمه، ص: 1
                        بيمارى‏

بيمارى سرى است از اسرار الهى، بين عبد و مخلوق و خالق و پروردگار كه بدان آدمى را از تعلقات عالم ماده آزاد و نعمت انس و ارتباط با خويش را به او ارزانى مى‏دارد، زنجير زرينى است كه خداوند با اسم سراسر فخر يعنى شافى، عباد خويش را به سوى خويش خوانده و از سرچشمه محبت خويش آنها را سيراب مى‏نمايد.
از فرمايشات پيامبر به على (ع):
يا على؛ ناله مؤمن هنگام بيمارى سبحان الله گفتن است فريادش لااله الا الله گفتن، خفتنش بر بستر، عبادت و از پهلو به پهلو چرخيدنش، جهاد در راه خداست و اگر بهبود يابد در حالى در ميان مردم راه مى‏رود كه هيچ گناهى بر او نيست. (من لا يحضره الفقيه، ج 4، ص 364)
امام رضا (ع):
بيمارى براى مؤمن تطهير و رحمت و براى كافر عذاب و لعنت است. (ثواب الاعمال، ص 229)
نكات مهم درباره بيمارى و درمان آن‏
1) تشخيص بيمارى اولين گام جهت درمان:
امام سجاد (ع):
كسى كه بيمارى‏اش تشخيص داده نشود و دارويش او را تباه مى‏سازد.
2) درمان از ناحيه خداست و شفا دست اوست (يا من اسمه ...) لذا تمسك و استفاده از حرام جهت درمان امرى بيهوده و غير معقول است.
3) تحمل درد و پرهيز از مراجعه به پزشك تا حد امكان؛
پيامبر (ص): تا هنگامى كه بدنت درد را تحمل مى‏كند از دارو بپرهيز (مكارم الاخلاق، ج 2، ص 179)
4) پيشگيرى و پرهيز بهترين راه تندرستى، شادى و سلامتى است.
                        طب ائمه، ص: 2
5) بهداشت لباس و تن از بيماريها جلوگيرى مى‏كند.
6) پرهيز از درمان با چشمه‏هاى آب گرم و آبهاى تلخ‏
7) حفظ خود از اظهار بيمارى تا 3 روز؛
پيامبر (ص): خداوند فرموده است: وقتى بنده‏ام به درد و رنجى گرفتار شود و بيمارى را پيش از 3 روز آشكار سازد از من گلايه كرده است. (المعجم الاوسط، ج 1، ص 269)
8) اظهار كردن بيمارى پس از 3 روز به پزشك ماهر
9) صدقه دادن‏
10) پرستارى از بيمار و ارزشمندى آن؛
پيامبر (ص): هر كس يك شبانه‏روز بيمارى را پرستارى كند خداوند او را همراه با ابراهيم خليل (ع) برمى‏انگيزد و بسان برقى پر درخشش از صراط مى‏گذرد (ثواب الاعمال، ص 341)
11) ارزش عيادت و آداب آن؛
پيامبر (ص): گام‏هايى كه عيادت‏كننده بيمار برمى‏دارد تا از خانه خود نزد او برود در باغ‏هاى بهشت برداشته است. (الفردوس، ج 2، ص 193)
امام صادق (ع): سرمه كشيدن در هنگام خواب مايه ايمنى از آب چشم است.
 (ثواب الاعمال، ص 4)
امام صادق (ع): اگر دوست داريد عطسه‏ات كم شود با روغن مرزنجوش (به اندازه يك دانه)
 (مكارم الاخلاق)
امام على (ع): جويدن كُندُر دندان‏ها را استحكام مى‏دهد، بلغم را مى‏راند و بوى بدن دهان را مى‏برد.
 (خصال، 612)
                        طب ائمه، ص: 3
امام كاظم (ع): مسواك زدن در توالت بدبويى دهان را مى‏آورد.
 (من لا يحضره الفقيه، ج 1، ص 52)
امام صادق (ع): براى درمان بادهاى شكم و درد آن از سياه دانه و عسل بهره بگيريد.
 (طب الائمه، ص 100)
امام باقر (ع): زياد نشستن در توالت، بواسير مى‏آورد.
 (من لا يحضره الفقيه، ج 1، ص 28)
پيامبر (ص): كسى كه در حالى‏كه قضاى حاجت دارد نزديكى كند، اين كار بواسير مى‏آورد.
 (كنز العمال، ج 16، ص 355)
امام رضا (ع): خوردن تخم‏مرغ و ماهى همزمان، قولنج، باد بواسير، دندان درد مى‏آورد.
 (طب الامام رضا (ع)، ص 63)
پيامبر (ص): با آبى كه با آفتاب گرم شده نه وضو بسازيد، نه غسل كنيد و نه خمير بسازيد، زيرا پيسى مى‏آورد.
 (كافى، ج 3، ص 15)
امام رضا (ع): هر كس مى‏خواهد كه لبهايش تَرَك برندارد، به ابروهاى خود روغن بمالد.
 (بحار، ج 2، ص 325)
امام على (ع): شستن دست‏ها پيش و پس از خوردن غذا ديده را جلا مى‏دهد.
 (كافى، ج 6، ص 290)


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 7:58 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        ميزان مواد معدنى و ويتامينها و پروتئينها در منابع طبيعى، ص: 1
                        مواد معدنى‏

اسيد فوليك‏
اسيد فوليك انتقال‏دهنده صفات ارثى است.
كمبود اسيدفوليك: عوارض كمبود طولانى مدت آن در فرد بالغ، كم‏خونى، متورم و قرمز شدن زبان، اختلالات گوارشى مانند اسهال، و اختلالات روحى چون افسردگى است و تأثير كمبود آن در كودكان نيز كاهش رشد آنهاست.
مصرف اسيد فوليك در خانم‏هايى كه قصد باردارى دارند و يا مادران باردار در ماه‏هاى اول و دوم باردارى بسيار ضرورى است.
كمبود اسيدفوليك موجب ايجاد نقص‏هاى مادرزادى در دستگاه عصبى كودك مى‏شود. خانم‏هايى كه قصد باردارى دارند، بهتر است از مكمل اسيد فوليك با تجويز پزشك و مواد غذايى غنى از اسيد فوليك مصرف كنند.
ميزان مورد نياز يك فرد بزرگسال 400 ميكرو گرم اسيد فوليك در روز است.
مواد غذايى غنى از اسيد فوليك‏
جگر، قلوه و گوشت بدون چربى بيشترين ميزان اسيدفوليك را داراست.
در حبوباتى چون لوبيا قرمز، لوبيا سفيد، سويا و سبوس گندم موجود است.
در سبزيجاتى چون اسفناج، كلم، كاهو، مارچوبه، آرتيشوو در ميوه‏هايى مثل آب پرتقال تازه و موز موجود است.
به ميزان كمى در زرده تخم‏مرغ و شير وجود دارد.
خوردن يك كاسه آبگوشت پر حبوبات با نان سنگك به همراه ماست و اسفناجى كه حداقل 1 فنجان اسفناج پخته دارد، و بين روز ماءالشعير بنوشيد، ميزان اسيد فوليك بدن شما تأمين مى‏شود.
                        ميزان مواد معدنى و ويتامينها و پروتئينها در منابع طبيعى، ص: 2
پتاسيم‏
باعث بهبود عملكرد كليه‏ها و غدد فوق كليوى، قلب و عروق و سلول‏هاى عصبى و عضلانى و نيز باعث حفظ تعادل آبى و اسيدى بدن مى‏شود.
علايم كمبود آن: خستگى، خواب‏آلودگى، ضعف عضلانى، يبوست، نامنظمى ضربان قلب و تأخير در تخليه معدى.
بهترين منبع پتاسيم، آرد، سويا، لوبياى سفيد، عدس، موز و اسفناج مى‏باشد.
سديم‏
سديم آب بدن را تنظيم مى‏كند و در نتيجه، با افزايش يا كاهش مصرف آب، بدن دچار تورم و يا خشكى نمى‏شود. به هدايت امواج عصبى كمك مى‏كند. در منقبض شدن عضلات مؤثر است.
با وجود سديم ميزان ثبات اسيدى- بازى بدن حفظ مى‏شود يا به عبارتى، سديم در تنظيم HP بدن مؤثر است.
مهم‏ترين منبع دريافت سديم، نمك است، ولى به طور طبيعى در بعضى از مواد غذايى مثل گوشت‏ها و سبزيجات نيز موجود است.
علايم كمبود سديم در بدن: سستى و انقباض عضلانى، خستگى و گيجى و افت فشار خون است. با افزايش مقدار سديم خون، فشار خون بالا رفته و خطر بيمارى‏هاى قلبى و عروقى، سكته و آسيب‏هاى قلبى وجود دارد. در مواردى چون استفراغ پياپى، اسهال و يا تعريق بيش از حد، دفع سديم افزايش يافته و در نتيجه، نياز به مصرف سديم زياد مى‏شود.
منگنز
منگنز در تشكيل بافت هم‏بند چربى و كلسترول، استخوان، عوامل انعقادى خون و پروتئين نقش دارد. اين مادّه همچنين براى عملكرد ضرورى مغز ضرورى است.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 7:56 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        خواص‏غلات وميوه ها، ص: 1
                        پروتئين‏ها

مقدار پروتئين موجود در غلات و مشتقات آن (برحسب گرم در 100 گرم)
دانه سويا؛ 30 نخود؛ 24 لوبيا سفيد؛ 21
گندم سبوس‏دار؛ 13 دانه جو سياه؛ 12 جو؛ 11
چاودار و آرد آن؛ 11 آرد گندم بدون سبوس؛ 10
آرد گندم سياه؛ 10 آرد ذرت؛ 8 جو پوست كنده؛ 8
برنج سفيد؛ 7 نان سوخارى؛ 9 عدس؛ 25
لپه؛ 22 سبزى‏هاى تازه؛ 1 تا 5/ 2 آرد گندم سبوس‏دار؛ 12
آرد جو؛ 11 نان گندم با سبوس؛ 10 گندم سياه؛ 10
ذرت؛ برنج سبوس‏دار؛ 8 نان سفيد؛ 7
نان چاودار؛ 7 ماكارونى (با آرد سبوس‏دار)؛ 12
مقدار پروتئين موجود در ميوه‏هاى روغن دار و خشك (برحسب گرم، در 100 گرم)
بادام زمينى؛ 23 گردو؛ 19 زردآلوى خشك؛ 5/ 4
هلو؛ 3 كشمش؛ 5/ 2 سيب خشك؛ 2 پسته؛ 21
بادام؛ 15 انجير خشك؛ 4 آلو؛ 5/ 2 خرما؛ 2
گلابى خشك؛ 2 ساير ميوه‏ها؛ 1/ 0 تا 1


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 7:53 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
                        ويتامينها و ميزان مصرف آنها، ص: 1
                        غذاى سالم؛ زندگى بهتر

رژيم گياه‏خوارى‏
رژيم گياه‏خوارى به جلوگيرى از سرطان، بيمارى‏هاى قلبى، عدم افزايش فشار خون و عدم بازگشت ديابت، كمك مى‏كند.
برخى از مواد غذايى در رژيم گياه خوارى:
پروتئين‏
آهن: منابع عمده آهن براى رژيم گياهخوارى عبارتند از: سبزيجات برگدار و تيره مانند: باقالاى خشك و اسفناج، دانه‏ها، حبوبات مانند: نخود به ويژه عدس و لوبياى قرمز، زردآلو و انجير، انواع نان گندم و تخم‏مرغ مى‏باشد.
روى‏
ويتامين 12 B
كلسيم‏
پتاسيم: بهترين منبع پتاسيم موز است. اگر چه اسفناج و سيب زمينى شيرين هم منابع گياهى خوبى براى آن هستند.


ادامه مطلب
[ دوشنبه سی ام مرداد 1391 ] [ 7:52 ] [ سیدمسعودموسوی الریحانی ]
........ مطالب قدیمی‌تر >>

.: Weblog Themes By MihanSkin :.

درباره وبلاگ

این وب سایت برای بیان مسائل طبی ساخته شده است.لذاازبینندگان این وبلاگ درخواست می شود که اگردراین زمینه سؤالی داشتندآن راازطریق وب سایت tabiat-darmanیاایمیل masodmosavi88@yahoo.com ویادرمواقع ضروری باشمارهای 09127598664 09167686271 09308804110 09308252800 ویاباسامانه پیامکی30001220759866 بامادرمیان بگذارندوجواب آن رابصورت خصوصی دریافت کنند
امکانات وب

چاپ این صفحه

/a>

blockquote>

کد آهنگ براي وبلاگ
دانلود آهنگ جدید